Taha Kılınç’ın kaleminden “İslâm Şehirleri Atlası” kitabı geçtiğimiz günlerde Ketebe Yayınları etiketiyle okurlarıyla buluştu. Kitap, okurlarını en batıda Rabat’tan en doğuda Kaşgar’a kadar keyifli, öğretici ve şaşırtıcı bir yolculuğa davet ediyor. Kuruluş öykülerinden isimlere, oralarda yetişen meşhur şahsiyetlerden bugün ne durumda olduklarına kadar, 40 İslâm şehrinin hikâyesini zevkle ve merakla okuyuculara sunuyor. “Kitap, Türkiye’de yaşayan insanlara İslâm coğrafyasını tanıtmak amacıyla hazırlandı” diyen Kılınç ile konuştuk.
Bu kitap, aslında benim yıllardır içimde diyar diyar gezdirdiğim bir projeydi. İslâm coğrafyasının farklı beldelerini adımladıkça, kendi insanımıza bu olağanüstü coğrafyayı anlatmak ve sevdirmek konusundaki iştiyakım da artıyordu. Nitekim gazetecilik ve yazarlık faaliyetlerim de zaman içinde tamamen İslâm dünyasına odaklandı. “İslâm Şehirleri Atlası” bahsettiğim anlatmak ve sevdirmek ameliyesinin bir tezahürü olarak ortaya çıktı. Sayıyı 40’la sınırlayınca -biliyorsunuz bizim irfan geleneğimizde, 40’ın özel bir yeri vardır-, titiz bir seçim yapmak durumunda kaldım. Bazı detay ve görece küçük şehirleri sırf tanıtmak ve duyurmak amacıyla listeye alırken, örneğin Herat gibi bazı şehirler dışarıda kaldı. Onu da Asya’dan diğer komşu şehirlerle telafi ettiğimizi düşünüyorum.
Sınırlarımızın dışında kalan şehirleri önceledik
Bunun aslında iki temel sebebi var: Evvela, Türkiyemiz böyle kapsamlı bir kitapta bir-iki şehirle temsil edilemeyecek kadar derin ve zengin bir mirasa sahip; Türkiye için ayrı bir eser hazırlamak icap ediyor. İkinci olarak da, İslâm Şehirleri Atlası, Türkiye’de yaşayan insanlara İslâm coğrafyasını tanıtmak amacıyla hazırlandı; dolayısıyla “sınırlarımızın dışında kalan” şehirleri önceledik. Ancak şunu ifade etmeliyim: Kitap çıktıktan sonra, “Türkiye de mutlaka olmalıydı” şeklinde öyle çok temenni ve talep aldım ki, zannediyorum yeni baskılarda ilave yapmak durumunda kalacağız. İslâm Şehirleri Atlası’nın İngilizce ve Arapça tercümelerinde Türkiye’den şehirler de zaten muhakkak yer alacak.
Atlas resimli ve çizimli şekilde hazırlandığı için, “çocuk kitabı” gibi anlaşılabilir. Ancak içeriğe ve kapsama bakıldığında, İslâm Şehirleri Atlası’nın 7’den 70’e her yaş grubuna hitap edeceğini, herkesin kitapta kendi dünyasından bir şeyler bulabileceğini rahatlıkla söyleyebilirim. İslâm Şehirleri Atlası, resimleri ve biçimiyle çocukların dünyasına hitap ederken, yetişkinler de metinlerin satır arasında epey “ödev” bulacaktır diye düşünüyorum. Metinleri oluştururken, her yaş kitlesine bir mesaj vermeye ve onlarda merak uyandırmaya gayret ettim. Umarım başarılı olabilmişimdir.
İslâm coğrafyasının renkli ve derinlikli yapısına dair pencereler açabilmek istedim
İslâm coğrafyasını tek parça, hiçbir şekilde parçalanamayacak derecede yekpare, birbiriyle sımsıkı şekilde irtibatlı, tamamını anlamak için mutlaka bütün parçalarına odaklanmak gereken, çok renkli, çok katmanlı ve çok derinlikli bir coğrafya olarak tasavvur ediyorum. Bugün aramıza çizilen sunî sınırlara ve ulus devletler çağının dayattığı birtakım modern telakkilere rağmen, Müslümanlar olarak bizler “bir vücudun organları gibi” ve “bir duvarın, birbirini destekleyen tuğlaları gibi” olmak zorundayız. Böyle bir algı ve şuur düzeyine erişemezsek, düşmanlarımızın ağızlarında ufalanan lokmalara dönüşürüz. İslâm Şehirleri Atlası’nı, bahsettiğim bu algı ve şuur düzeyinin oluşmasına minik bir katkı olsun diye hazırladım. Okurların zihninde, İslâm coğrafyasının renkli ve derinlikli yapısına dair pencereler açabilirsem, kendimi bahtiyar addedeceğim.
Evet. İslâm Şehirleri Atlası’nda bu türden detaylara sürekli yer verdim. Atlas, bu açıdan tarihimizin, medeniyetimizin, Müslümanlar olarak dünyada bıraktığımız derin izlerin ve bugün yapmamız gerekenlerin toplu bir dökümü şeklinde de düşünülebilir.
Cible şehrinin güzelliği ve doğallığı karşısında nefesim kesilmişti
Cible, İslâm dünyasından yalnızca 40 şehrin seçileceği bir listeye belki ilk etapta girmezdi. Nitekim başka biri benzer bir liste yapsa, Cible belki aklına bile gelmezdi. Ancak ben bahsettiğiniz Kraliçe Ervâ’nın hikâyesini anlatabilmek için Cible’yi kitaba aldım. 2006’da Yemen’de dağlar arasındaki olağanüstü konumuyla Cible’yi ziyaret ettiğimde, şehrin güzelliği ve doğallığı sebebiyle doğrusu nefesim kesilmişti. Okurları da buradan haberdar etmek istedim. Keza bahsettiğiniz diğer detaylar da okurda merak uyandıracak, ibret hissi oluşturacak ve onu daha fazla okuyup araştırmaya sevk edecek noktalar mevcut. Ki, sorduğunuz sorulardan, atlası hazırlarken öne çıkarmak istediğim noktaların dikkatleri celp ettiğini ve hepsinin altlarının çizildiğini anlıyorum. Bir yazar için, bu büyük bir mutluluk hakikaten.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.