TR
EN
AR
FR
RU
UR
Türk dış politikasında siyasi meşruiyyet meselesi ve GB Anlaşması
Bir ülkenin oturmuş bir siyasi sistem ve kendine has bir uluslararası stratejiye sahip olup olmadığının en önemli göstergelerinden birisi siyasi elitin bunalım dönemlerindeki tepkileridir. Bu tepkiler iç siyasi kültür ile uluslararası strateji arasındaki ilişkinin de ne derece sağlıklı ve tutarlı bir zemine oturmuş olduğunu gösterir.
Toplum nezdinde içselleştirilmiş uzun dönemli stratejilere sahip olan ülkeler için iç siyasi kültür ve kurumlar dış politika için bir altyapı niteliği taşırlar ve bu stratejinin uygulamalı taktik adımları için yaygın bir meşruiyyet sağlarlar. Bu meşruiyyet dış politikanın ihtiyaç hissettiği sosyal motivasyonu ve kaynak hareketliliğini temin eder. Bu tür toplumlarda geçici iç siyasi bunalımların dış politikada onulmaz yaralar açması söz konusu değildir. Siyasi elitin veya sistemin kısa süreli bunalımlarla tıkanması taktik adımları uygulamada önemsiz gecikmelere sebebiyet verse de stratejik sapmalara ve taktik hatalara yol açmaz; çünkü hem siyasi elitin yarattığı boşlukları dolduracak mekanizmalar devreye girer, hem de siyasi elit kendi iç bunalımını dış politikaya aksettirmemeye özen gösterir.
İç siyasi kültür ve sistem bunalımı ile birlikte ciddi ve uzun dönemli strateji eksikliği yaşayan toplumlarda ise aksine en kısa süreli bunalım bile ülkenin uzun dönemli stratejik yönelimini etkileyen taktik hataların yapılması sonucunu beraberinde getirir. Her siyasi bunalım esnasında güç merkezinde bulunan farklı siyasi ekiplerin aldığı tutarsız kararlar hem birbirinden kopuk taktik adımlara ve stratejik sapmalara yol açar, hem de ciddi bir dış politika meşruiyyeti meselesinin ortaya çıkışma sebep olur. Böylesi bir durum da dış politikanın sosyal desteğinin azalması ve kaynak hareketliliğin sağlanamaması sonucunu doğurur.
Türkiye'nin Gümrük Birliği ve Bosna anlaşmalarının imzalandığı kritik bir dönemde içine düştüğü siyasi bunalım ve bu bunalım içinde siyasi elitin gösterdiği tepkiler ülkede iç siyasi kültür ile dış politika oluşumu arasında süregelen tutarsızlıkları bir kez daha gözler önüne sermiştir. Bugün dış' politikanın sosyal meşruiyyeti her zamankinden daha fazla gündeme gelmiş bulunmaktadır.
Siyasi elit Avrupa Topluluğu ile olan ilişkileri dar bürokratik ve siyasi çevrenin karar mekanizması ile sınırlı tutmaya büyük özen göstermiştir, İngiltere gibi iç siyasi kültürü ve dış stratejisi oturmuş güçlü bir Avrupa ülkesi bile eşit şartlarda yapılan ortaklık anlaşmasını referanduma sunmuştur. Türkiye'nin ekonomik ve siyasi geleceği açısından son derece riskli bir süreci, eşit olmayan şartlarda başlatan
Böylesi bir politikanın yeterli kamu desteğine sahip olduğundan emin olmayan siyasi elitin referandumdan kaçınması onların siyasi ikbali açısından önemli olabilir. Ama Avrupa Parlamentosu kararının
Toplum nezdinde içselleştirilmiş uzun dönemli stratejilere sahip olan ülkeler için iç siyasi kültür ve kurumlar dış politika için bir altyapı niteliği taşırlar ve bu stratejinin uygulamalı taktik adımları için yaygın bir meşruiyyet sağlarlar. Bu meşruiyyet dış politikanın ihtiyaç hissettiği sosyal motivasyonu ve kaynak hareketliliğini temin eder. Bu tür toplumlarda geçici iç siyasi bunalımların dış politikada onulmaz yaralar açması söz konusu değildir. Siyasi elitin veya sistemin kısa süreli bunalımlarla tıkanması taktik adımları uygulamada önemsiz gecikmelere sebebiyet verse de stratejik sapmalara ve taktik hatalara yol açmaz; çünkü hem siyasi elitin yarattığı boşlukları dolduracak mekanizmalar devreye girer, hem de siyasi elit kendi iç bunalımını dış politikaya aksettirmemeye özen gösterir.
İç siyasi kültür ve sistem bunalımı ile birlikte ciddi ve uzun dönemli strateji eksikliği yaşayan toplumlarda ise aksine en kısa süreli bunalım bile ülkenin uzun dönemli stratejik yönelimini etkileyen taktik hataların yapılması sonucunu beraberinde getirir. Her siyasi bunalım esnasında güç merkezinde bulunan farklı siyasi ekiplerin aldığı tutarsız kararlar hem birbirinden kopuk taktik adımlara ve stratejik sapmalara yol açar, hem de ciddi bir dış politika meşruiyyeti meselesinin ortaya çıkışma sebep olur. Böylesi bir durum da dış politikanın sosyal desteğinin azalması ve kaynak hareketliliğin sağlanamaması sonucunu doğurur.
Türkiye'nin Gümrük Birliği ve Bosna anlaşmalarının imzalandığı kritik bir dönemde içine düştüğü siyasi bunalım ve bu bunalım içinde siyasi elitin gösterdiği tepkiler ülkede iç siyasi kültür ile dış politika oluşumu arasında süregelen tutarsızlıkları bir kez daha gözler önüne sermiştir. Bugün dış' politikanın sosyal meşruiyyeti her zamankinden daha fazla gündeme gelmiş bulunmaktadır.
Siyasi elit Avrupa Topluluğu ile olan ilişkileri dar bürokratik ve siyasi çevrenin karar mekanizması ile sınırlı tutmaya büyük özen göstermiştir, İngiltere gibi iç siyasi kültürü ve dış stratejisi oturmuş güçlü bir Avrupa ülkesi bile eşit şartlarda yapılan ortaklık anlaşmasını referanduma sunmuştur. Türkiye'nin ekonomik ve siyasi geleceği açısından son derece riskli bir süreci, eşit olmayan şartlarda başlatan
GB
Anlaşması aşın istekli bir irade beyanı ile Avrupa Parlamentosu'nun milli gururu zedeleyici şartlarla dolu kabulüne bağlanmıştır. Bu yaklaşım dış politikanın asgari meşruiyyet şartlarına uygun olmadığı gibi rasyonel bir dış politika uygulamasının temel ölçülerine de aylandır. Böylesi bir politikanın yeterli kamu desteğine sahip olduğundan emin olmayan siyasi elitin referandumdan kaçınması onların siyasi ikbali açısından önemli olabilir. Ama Avrupa Parlamentosu kararının
TBMM
tarafından da onaylanmaksızın bayram havası içinde kutlanması uluslararası standartlarda müzakere sürecindeki eşitlik ilkesine aylandır ve anlaşmanın iç siyasi meşruiyyetini ciddi bir şekilde tartışma konusu yapmıştır. Taraflardan birinin şartlara bağladığı bir anlaşmayı diğer tarafın hiç bir karşı şart ileri sürmeksizin kabullenmesi ve bayram edası içinde kutlaması ancak ve ancak kaybettiği bir savaştan sonra barış yapmaktan başka çaresi kalmayan toplumlar için geçerlidir. Toplumumuzu bu şekilde rencide etmeye kimsenin hakkı yoktur.Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.