Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
39

Bildirimler

düşünme ve düşünce; hafıza (bellek), muhakeme, hayal kurma, tedâî (çağrışım), mukayese (karşılaştırma), sezgi gibi zihin kuvvetlerinin ortaklaşa ürettiği bir tahlil (inceleme) ameliyesidir.. bu zihin kuvvetlerinin yekûnuna (toplamına) zekâ da diyebiliriz.. ve yüce tanrının insanoğluna en büyük mevhibesi olduğuna şüphe yoktur.. zekânın çalışması kendiliğinden vukûagelir.. o tanrı vergisi bir kaabiliyettir.. ruh, akıl, can gibi kelimelerle de ifade edildiği vâkidir.. bu zihin kuvvetlerine bir de duygu ve heyecanı ilave edebiliriz.. zira, duygu ve heyecan, bu zihin kuvvetlerini harekete geçiren, kamçılayan başka bir ruh faktörüdür..

biz pratik hayatta bir iş görürken veya bir işi bitirmeye çalışırken nasıl ki o işi parçalara ayırır ve o parçaları bir sıralamaya tâbi tutarsak; bir düşünme faaliyetini de evvelâ plânlamak ve tasnif etmek (sınıflandırmak) suretiyle gerçekleştirmeye teşebbüs ederiz.. plânlamadan evvel, düşünceye esas olan konuyu veya problemi yahut hedefi tarif etmek, konunun çerçevesini çizmek; ihmal edilmemesi gereken bir başlangıç sayılır.. bu tarif; düşünme kademelerinde sıra ile yürürken bize rehberlik eder, hedeften kopmamıza sebebolacak sapmalardan bizi korur.. problemi va''zettikten, tarif ettikten sonra sıra, problemin parçalara ayrılmasına gelir.. hem tarifi hem de parçaları yani kısımları geniş bir defter sayfasına açık seçik kaydedersek, işimizin disiplinini ve sırasını kaybetmemiş oluruz.. takibedeceğimiz yolun ana istikametinden uzaklaşma ihtimalimiz kalmaz..

tarif ve parçalara ait sıralamadan sonra iş, parçaların veya ana problemin çözümüne ait çözüm çeşitlerini, çözüm yollarını tesbit etmeyeğ gelir.. çözüm yollarını da sıra ile kaydetmekte isabet ve fayda vardır..

* * *

bu aşamadan sonra, ele alacağımız husus, her çözüm tarzının uygulandığı takdirde sağlayacağı faydaları ve getireceği sakıncaları ayrı ayrı araştırmak ve düşünmektir.. bu faydaları ve bu mahzurları da ayrı sütünlarda kayda geçirmek gerekir.. bundan sonra sıra her çözüm tarzının olumlu ve olumsuz taraflarını karşılaştırılmasına gelir.. hangisi ağır basıyor, bunu tayin etmek lâzımdır..

esasi faydaları ve esasi mahzurları tesbit etmek buna görebu iki şıktan birini tercih etmeye karar vermek gerekir...

* * *

en son aşama ise, hangi çözüm tarzının hem maliyet, hem uzun vadeli fayda, hem de esasi çözüm bakımından tercihe şayan olduğunun tesbit ve tayin edilmesidir..

görülüyor ki, bir bilgi ünitesi öğrenilirken nasıl ki sıra ile parça parça ezberlenir veya kavranırsa, düşünce veya düşünme işlemi de parçalara ayrılarak, her parçayı ayrı ayrı aydınlatarak, yürütülür.. ve sonunda ana parçalar arasında bir muhakeme ve mukayese sağlanarak, sağlıklı bir karara varılır..

dikkat edilecek şey düşünme esnasında hiçbir faktörün unutulmamasıdır.. düşüncenin karanlık ve tereddütlü bir cihet bırakılmadan inkişaf ettirilmesi gerekir..

zekâ saniyede aydınlatan bir ışıktır, ama, ona metodoloji, tasnif, araştırma ve kayda geçirme suretiyle yardım edilmesi gerektiğine de şüphe yoktur..

* * *

goethe, deha uzun bir sabırdır, demiş.. kanaatimce kastettiği şey, düşünce ve düşünme kademelerinin hiçbir unsur unutulmadan ciddiyetle, sabırla, ısrarla takibedilmesi lûzumudur..

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...