Eğitimde adalet

Anormal dönemlerde normal uygulama olmaz. Pandeminin en zor dönemlerini yaşıyoruz. Bu süreçten en fazla etkilenen alanların başında da eğitim geliyor. Geçtiğimiz Mart ayından bu yana eğitim normal akışının dışında işliyor. Eğitim aksamasın diye herkes seferber ancak tabi ki normal zamanlarda olması gerekenden çok daha farklı bir süreç işliyor. Bu anlamda en başta öğrenciler olmak üzere tüm eğitimciler için alınması gereken önlemler var. Bu açıdan hem eğitimin akışı hem de sınavlarla ilgili birçok karar bekliyoruz ilgililerden ancak geçtiğimiz hafta MEB her şey normal seyrindeymiş gibi YKS ve LGS’de her şeyin aynen devam edeceğini duyurdu. Bu kararın yanlış olduğunu baştan söyleyeyim. Peki neden; birincisi geçtiğimiz Mart ayından bu yana öğrenciler ya eğitimi çok kısıtlı ya da alamıyor. Özellikle sosyo-ekonomik düzeyi zayıf aile çocuklarının bu süreçten her açıdan daha fazla etkilendiği ortadadır. Gerek dijital olanaklar gerekse eğitimlerine destek sağlayacak olanaklardan varlıklı aile çocuklarına göre daha az ya da hiç faydalanamıyorlar. Hal böyle olunca aradaki makas pandemi döneminde çok açılmış durumunda. Bu durumda bu çocukları sanki her şey normalmiş gibi eşit olduğu iddia edilen sınavlara aynı şartlarda almak adil olmayacaktır.

Daha sürecin başında iken alınması hem de hızlıca alınması gereken kararlar var. Bu açıdan öncelikle YKS’yi ağustos sonu veya eylül başına, LGS’yi ise ağustos başına almakta fayda var. Çünkü pandemi koşullarının hafiflemeye başlayacağı mart ayından sonra öğrencilere yüz yüze ders veya hazırlık için süre kazandırmak gerekiyor. İkincisi, müfredat mutlaka azaltılmalı, geçtiğimiz yıl sadece mart nisan ayları eksik kalmış ama YÖK doğru bir kararla geçen yılın ikinci dönemini sınav müfredatından çıkarmıştı. Şimdi bu yıl sınava girecekler 11.sınıfın ikinci dönemi dahil 12.sınıfı neredeyse pas geçiyor ama müfredat aynen devam ediyor. Bu olmaz, olması da doğru olmaz. Ama bu kararı şimdiden almak gerekiyor aksi halde geç alınınca etkisi olmayacaktır.

Bence bu yıl en fazla adaletsizlik yaratacak konu OBP, neden mi? Sebebi çok basit isterseniz kısaca anlatayım süreci; 12 yıllık zorunlu eğitim yasasına mecliste bir madde eklenmişti. Okul başarı puanı sistemi şöyle çalışıyor; öğrencinin 100’lük sistemde başarı puanı “5” ile çarpılıyor çıkan rakam da “0.12” ile çarpılıp öğrencinin sınav puanına ekleniyor. Bu bir felaket bu ne ölçme değerlendirme bilimine uyuyor ne istatistiğe uyuyor. Bu tam bir rezalet, şimdi bir düşünün bir okul bütün öğrencilerine “100” tam puan verse bütün öğrenciler 100 x5= 500 onun da 0.12 si 60 puan alıyor. Bunu engelleyen hiçbir şey yok. Daha basit anlatayım bir okulun birincisi 100 diğer okulun 80 olsun, 100 olan 60 puan alıyor 80 olan 48 puan alıyor. 80 olan okulun birincisi “12” puan kaybediyor. Bu çok ciddi bir kayıp, dolayısıyla okul yöneticileri öğrencilerine düşük ya da yüksek not verdiğinde eski sistemde bu istatistikî yöntemlerle eşitlenirken şimdi tam tersi yüksek ve şişirilmiş not veren destekleniyor. İşin ilginci bunu engelleyen bir yaptırımda yok. Bu durumda okul ya notları şişiriyor ya da şişirmeyen okulun öğrencisi şişirene nakil oluyor. Yani bir okul tüm öğrencilerine 100 verse bunun bir yaptırımı yok tam tersi ödülü var. Her öğrenci tam puan alıyor. Bunun bu yılla ilgisi ne diyeceksiniz. Düşünün bu kadar sübjektif bir uygulamayı bu kadar belirsiz ortamda kullandığınızda eşitsizlik daha da artmaz mı? Örneğin hiç yüz yüze eğitim yokken sınavlarda yapılmazken verilen notların ne kadar doğru olacağını varın siz düşünün, bu sebeple son iki yılın okul notlarının YKS’de kullanılması tam bir adaletsizlik olacaktır. Gelin bu yıl OBP uygulamayalım. Zaten birçok açıdan mağdur olan sosyo ekonomik düzeyi düşük çocukları daha da aşağıya düşürecek uygulamalar yerine onları daha az mağdur edecek şeyleri yapalım.

Yazımın başına adalet yazmamın sebebi buydu. Ben bu yıl bu kadar olağanüstü koşullarda daha da eşitsizlik yaşayan grubun bir de sınavda sorun yaşamaması adına “ADALET” istiyorum.