TR
EN
AR
FR
RU
URÜniversiteler ve girişimcilik -1
Üniversitelerin bir ülke için ne anlama geldiğini defalarca bu sayfadan yazdım. Her seferinde üniversite okul değil bir girişim ve bilim üssü olmalıdır diye söyledim. Bu anlamda Türkiye yükseköğretimde rotasını çevirmelidir diye buradan uyardım. Ciddi şekilde bu yazılarımın karşılığını görmekten büyük bir mutluluk duyuyorum. 2017 yılında YÖK üniversitelerde “Araştırma Performansı İzleme”, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı da “Girişimcilik Endeksi”ni yayınlamaya başladı. Bu hafta hem YÖK’ün araştırma üniversiteleri endeksi hem de Bilim ve Teknoloji Bakanlığı’nı girişimcilik endeksi yayınlandı. YÖK 2019 yılına ilişkin Araştırma Üniversiteleri Performans İzleme Endeksi çalışmalarında Araştırma ve Aday Araştırma Üniversiteleri
“Araştırma Kapasitesi”, “Araştırma Kalitesi” ve “Etkileşim ve İşbirliği”
başlıkları altında değerlendirip, buna göre bir sıralama yaptı ve yayınladı. “Araştırma Kapasitesi”
başlığı değerlendirilirken; “üniversitede bulunan bilimsel yayın sayısı, atıf sayısı, ulusal proje sayısı, ulusal projelerden elde edilen fon tutarı, uluslararası proje fon tutarı, ulusal ve uluslararası patent başvuru sayısı, ulusal patent belge sayısı, uluslararası patent belge sayısı, faydalı model/endüstriyel tasarım belge sayısı, doktora mezun sayısı ve doktora öğrenci sayısına” bakılmış ki bu bundan 10 yıl önce bizim baktığımız kriterler değildi. İkinci boyut olan “Araştırma Kalitesi”,
üçüncü boyutta ise “Etkileşim ve İş birliği”
göstergelerine bakılmış. Bu çalışma çok kıymetli. YÖK’ü kutluyorum. Ancak bir eleştirim bu kapsama vakıf üniversitelerinin alınmamasını çok garipsedim. Keza dünyada kapılan bütün uluslararası sıralamalarda genelde vakıf üniversitelerimiz ülkemize büyük gurur yaşatıyor ve ilk sıralarda yer alıyor. Sanırım bu konuda bir düzenleme yapılır ve bu hatadan dönülür. Ama bu çalışma, bu ülke için olağanüstü güzel bir gelişmedir. Hakkını vermek lazım. Bu anlamda bence üniversiteler arasında rekabet oluşturması ve bu rekabetinde ülkemize ciddi katma değer yaratacağını düşünüyorum. Bakanlığın yapmış olduğu girişimci üniversiteler endeksi yine girişimcilik gibi çok değerli ve sihirli bir kavramın ülkemizde konuşulması açısından çok değerlidir. Bu sıralamalara bakarsınız. Ama ben geçtiğimiz bir yazımda girişimciliğin önemini yazdığımda birçok olumlu olumsuz tepki almıştım. Oysa kastım Türkiye gibi dünyada emsali olmayan bir ülkenin güzel çocuklarının yaratıcılığını desteklemek ve onlara yeni şanslar yaratmaktan başka bir şey değildi. Çünkü biliyorum ki tren kaçtı kaçacak. Bir an önce bu treni yakalamamız lazım. Daha önce size bu satırlarda, STEM, Endüstri 4.0, yazılım, kodlama, robotik kavramlarının eğitimdeki önemini yazmaya çalıştım. Ama bu kavramların hepsinin bacası girişimciliktir. Ülkemizde neden girişimci çıkmadığını birçok yerden okudum ve araştırdım. Sanırım bu konuya değinmek gerekiyor. Mesele pompalanan korkuda gizli “iş bulabilir miyim?” sorusunu tarihe gömmedikçe işimiz gerçekten çok zor.
Bugün dünyanın
önde gelen girişimcileri neden Amerika’dan çıkıyor diye hiç düşündünüz mü?
Şu anda dünyanın en büyük on şirketi neden Amerikalılara ait? Çin nasıl büyüyor veya Suudi Arabistan topraklarında neden “teknoloji vadisi” kurmaya çalışıyor. Dünyanın en büyük ilk dört şirketi; Apple, Microsoft, Google ve IBM neden aynı bölgede var oluyor. Şunu unutmayın ki bu teknoloji şirketlerinin kuruluş hikâyelerinin arkasında farklılığa sahip çıkan eğitim sistemleri ve onun ortaya çıkardığı büyük girişimcilik hikâyeleri yatıyor. Örneğin Apple dediğimiz de Steve Jobs’u, Microsoft dediğimizde Bill Gates’i artık tüm dünya tanıyor. Bugün Apple Teknoloji Şirketi’nin piyasa değeri 1 trilyon dolar. Peki bu girişimcilik hangi ortamda gelişir? Bu soruya net bir biçimde cevap vermek gerekir ise; üretim temelli, farklılığı besleyen ve üretim odaklı düşünme ve iyi yatırım ortamının bulunduğu ülke de gelişir. Girişimciliğin gelişebilmesinin bir başka olmazsa olmazı ise eğitim sisteminizin gençleri dünyanın değişen koşullarına uygun bir biçimde yaratıcılığa teşvik etmesidir. Bütün bu koşullar açısından değerlendirdiğimizde Türkiye ve eğitim sistemimiz “girişimciliği” ve potansiyel girişimci adaylarına iyi ortam sunmuyor. Bu ülkede çocuklara “icat çıkarma” diyoruz. Oysa bizim tam da icat çıkaracak gençlere ihtiyacımız var. Bu yüzden YÖK’ün ve Bilim Teknoloji Bakanlığı’nın çalışmalarını değerli buluyorum. Evet Türkiye’de girişim olur mu? Tabii ki olur. Ama bu ortamı sağlarsak olur.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.