2005 girişlinin özürlü emekliliği

2005 girişimle ne zaman emeklilik hakkı kazanacağım? VEYSEL: 13/10/1976 doğumluyum. 32 yaşındayım. İlk işe girişim, 21/06/2005. Bankada özürlü kadrosunda işe başladım ve devam ediyorum. % 50 özürlüyüm, sol bacağımdan. Doğumdan sonra bir iki aylıkken çocuk felci geçirmişim. 2007 Martında vergi indirimine başvurup %50 olarak vergi indirimine hak kazandım. 1,5 yıldır sakatlık indirimi alıyorum. 11 Ağustos 2008'e kadar 1080 günü aşkın prim ödeme günüm var. Yani 3 yıl 2 ay kadar sigortam var. Yazılarınızı okudum, ama kafam çok karıştı, cevap bulamıyorum. Ben kaç yıla tâbiyim? Yani 15 yıl 3600 gün mü?18 yıl 4000 gün mü? 20 yıl 4400 gün mü? Ya da başka bir şey mi? Lütfen kaç yaşında, kaç yılda, kaç gün daha prim ödeyerek, ne zaman emeklilik hakkı kazanacağım? Aylardır araştırıyorum. Allah aşkına acil cevap yazın.

Cevap: Okuyucumun içinden çıkamadığı sorun, 506 sayılı Yasa'ya 4958 sayılı Yasa ile eklenip 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren geçici 87. madde uygulamasına tâbi olup olmamasıyla ilgili. Özürlülerin kademeli emekliliğini düzenleyen bu madde yanında, 506 sayılı Yasanın 08.09.1999 tarihinde yürürlüğe giren 4447 sayılı Yasa ile değişik 60/C. maddesinde de aynı yasa tarafından şöyle değişiklik yapılmıştır.

“C)(Değişik: 29.07.2003 – 4958/ 34 md. Y.T. 06.08.2003):

a) Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce bu kanunun 53'üncü maddesine göre malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalık veya arızası bulunan ve bu nedenle malullük aylığından yararlanamayan sigortalılar, yaşları ne olursa olsun en az 15 yıldan beri sigortalı bulunmak ve en az 3600 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak şartıyla yaşlılık aylığından yararlanırlar.

b) Sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış durumda olan sigortalılardan; ilgili mevzuatı uyarınca, I. derece sakatlığı olanlar yaşları ne olursa olsun en az onbeş yıldan beri sigortalı bulunmak ve en az 3600 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak, II. derece sakatlığı olanlar yaşları ne olursa olsun en az onsekiz yıldan beri sigortalı olmak ve en az 4000 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak, III. derece sakatlığı olanlar yaşları ne olursa olsun en az yirmi yıldan beri sigortalı olmak ve en az 4400 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmaları şartıyla yaşlılık aylığından yararlanırlar. Sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanması dolayısıyla yaşlılık aylığına hak kazanarak yaşlılık aylığı alanlar kurumca kontrol muayenesine tabi tutulabilir.”

Okuyucum, %50 özürlülük belgesiyle III. derece özürlüdür ve işe giriş tarihi, değişikliğin yürürlüğe giriş -06.08.2003- tarihinin sonrasındadır: 21.06.2005. Bu nedenle kendisi hakkında geçici 87. madde uygulanamaz. Uygulanacak hüküm, hemen yukarıda kaydettiğim hükmün kendisi hakkındaki kısmıdır: “(...)III. derece sakatlığı olanlar, yaşları ne olursa olsun en az yirmi yıldan beri sigortalı olmak ve en az 4400 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmaları şartıyla yaşlılık aylığından yararlanırlar.” Bu hükümden de anlaşıldığı üzere, özürlü emekliliğinde yaş şartı bulunmamaktadır. Okuyucum, 21.06.2005 tarihindeki işe girişi itibariyle, en az 20 yıllık sigortalılık süresini 21.06.2025 tarihinde tamamlayacaktır. Bu tarihe kadar en az 4400 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olması şartıyla yaşlılık aylığından yararlanacaktır. Takriben 1080 günü olduğuna göre, 3320 gün kadar eksiği kalmıştır. Doğru çözüm budur.

Eşim, 4500 günle mi, yoksa 3600 günle mi emekli olacak?

Hamit DEMiR: Tahsin Bey, eşimin doğum tarihi: 01.01.1966. İlk işe giriş tarihi, 01.09.2006. Toplam gün:120. Emekli olabilmesi için 4500 gün mü, yoksa 3600 gün mü gerekli?

Cevap: 506 sayılı Kanunun değişik 60. maddesinde (Değişik: 25.08.1999 – 4447 / 6 md. Y.T. 08.09.1999) yaşlılık aylığından yararlanma esas ve şartları aşağıda gösterilmiştir: “A)Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başlayanların yaşlılık aylığından yararlanabilmesi için; a) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması ve en az 7000 gün veya, b) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması, 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 4500 gün, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmaları şarttır.” Okuyucumun eşinin de ilk işe giriş tarihi, 01.09.2006. Bu nedenle 08.09.1999 sonrasında sigortalı olan kadın sigortalı olarak 58 doldurmuş olması, 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 4500 gün, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olması şarttır.