BDP'nin demokrasiyle imtihanı

Kürt siyaseti iddiasında yapılanarak çalışan politik cenahın son partisi BDP, belli bir aşamaya gelmiş bulunmakta. Şimdiye kadar, mecliste Kürt sorununu temsile yönelen siyasal oluşumlar büyük bir blokajla yüz yüzeydiler. Enselenerek dışarı atılmalar, ikide bir parti kapatmalar vs. bunun somut göstergeleriydi. Devletin Kürtlerin varlığını algılamaya yönelik bir tahammülü yoktu. Oligarşik bürokrasiye göre bütün sorun güvenlik ve dolayısıyla terör sorunuydu. Bununla başa çıkmak içinde şiddet, gözaltı, işkence, faali meçhul, köy boşaltma ve yakma gibi her çeşit yöntem(yapanlara göre savaş koşullarının gereği olarak) uygulanmalıydı. Nitekim yapılanda buydu. Kemalizm'in Kürt reddiyesine koşullanan devlet aklı, hiçbir demokratik temsiliyete imkân vermiyordu.

AK Parti iktidarıyla beraber devletin Kürt siyasetinde önemli değişmeler ortaya çıktı. Hükümet, alışılagelen yargıları sorguladı ve yeni bir siyaset tarzı geliştirmeye çalıştı. Bu konuda cesur adımlar attı ve çeşitli riskler üstlendi. Erdoğan, “bürokratik oligarşiyle” çatışmayı göze alarak Demokratik Açılım projesini uygulamaya koydu. Kürt siyasetinde sözü olan herkesle konuşma ve görüşme yollarını açık tuttu. Kemalist reflekslerle koşullanan bilinçlerin “Türkiye parçalanıyor”, “Kürt devleti kuruluyor” gibi söylem ve tepkilerine rağmen Kürt Açılımı, Milli Birlik ve Kardeşlik stratejisiyle pratize edildi.

Bir zamanlar Demirel'in “konuşan Türkiye istiyorum” ideali, gerçekten de realize edildi. Türkiye çeşitli çalıştaylar, konferanslar ve araştırmalar etrafında Kürt meselesi için düşünmek üzere seferber edildi. Bu süreçte hem bütün tarafların aktörleri konuşma imkanı buldu hem de Türkiye kamuoyu konuyla ilgili önemli bir sosyalleşme yaşadı. Kürt sorunu etrafında yaşanan bu siyasal sosyalleşme, çok önemli yargıların kırılmasına yol açtığı gibi Kürtlerin varlığını kabullenme hususu da toplumda yaygınlaştı. Örneğin en karşıt kutupta yer alan ulusalcı hareketin İş Parti'si bile son seçimlerde gösterdiği İzmirli adaylardan birisi “Kürt temsilcisi” olarak tanıtıldı. MHP, ilk defa Diyarbakır'da miting yaptı. Bahçeli'nin hiçbir şey söylememesinden öte yaptığı önemliydi. Söylemsel konumdan öte tutumsal içeriğe bakmak gerekir. O da Kürtlerin varlığına saygı duymak anlamına geliyordu. Nitekim bu anlam nedeniyle BDP veya örgütlü başka Kürt siyasetçilerinin tavırları oldukça olumlu geçti.

Şimdi artık adımlar atmak sırası Kürt siyasetinin aktörlüğünde bulunan BDP'de. Ancak son gelişmeler, BDP'nin siyasal antropolojisinden kaynaklanan önemli handikapların hatırlatmakta. Her şeyden önce şiddetin ve savaşın yürüdüğü ortamda yetişen ve örgütlenen bir siyasal yapıdır. Aktörleri, yöneticileri ve ideologları bu normal-dışı ortamın travmalarından geçerek siyaset inşa ediyorlar. Dolayısıyla savaş, şantaj, çatışma, kavga ederek sorunu aşma stratejileri oldukça baskın görünüyor. Güvensizlik ve yoksunluk siyasal psikolojisinden geliyor. Ya hep ya hiç gibi oldukça kolektivist nitelikler taşıyan bir siyasal anlam dünyası içinde varlığını ifade ediyor. Bu siyasal kolektivizm, taşıdığı adla çelişen tutumlar ortaya koymasına neden oluyor. Demokrasinin ve barışın anlam dünyasıyla barışık bir siyasetin çoğulluklar, seçenekler ve rasyonalitesinden beslenemiyor.

Demokrasi, siyasal erginlik durumudur. Başka bir ifadeyle siyasal yaklaşımların ve tutumların akla dayalı olarak gerçekleştiği bir politik oyundur. Bu nedenle “ya hep ya hiç” gibi tutumlarla hareket edilmez. “İstemezük”, “biz oynamıyoruz” gibi erginleşmeme tutumları demokraside söz konusu değildir. Cemaatçi bir kimlikten öte içinde farklı yaklaşım ve temsillere imkan vererek farklı stratejilerin üretilmesine ve uygulanmasına yardımcı olur. Oysa BDP, oldukça naif bir tutuma yönelmekte ve akıldışı reflekslerle davranarak demokrasi diline uyum sağlamakta direnmektedir. Bu tutumu, Kürt sorununu da rasyonalitenin dışında bırakarak savaş, şiddet, çatışma ve karanlık senaryolarla var olmasına su taşımak anlamına gelmektedir.

Artık önemli bir noktaya varmış bulunuyor Türkiye. Kürtlerin acılarına, asimilasyonuna ve dışlamalarına son verecek bütün demokratik yolları kullanmak istiyor. Ak Parti liderliğinde yürüyen çalışmaların manası budur. Burada BDP'ye düşen sorunu süreklileştirmek, çözümsüzlüğe mahkumiyeti getirmek ve demokrasi dışı yöntemlerle tehdit ve şantajlarda bulunmak değildir. Tam tersine Kürt sorununu demokrasi içine taşıyarak insanların daha fazla katledilmesine engel olmaktır. Toplumsal dünyamızın acılarla kaynayarak delik deşik olmasına en gel olmaktır. Kürtlerin rasyonaliteye dayalı siyasal bilinç içinde var olmalarına yol göstermektir.

BDP'nin son meclise girmeme ile ilgili tehditleri, demokratikleşme sürecine darbe vurma pratiğiyle büyük bir örtüşme içinde bulunmaktadır. Bu nedenle Ergenekon, ulusalcılar, Kemalistler gibi karanlık güçlerle aynı safhaya düşmektedir. İşlevsel olarak bütün amacını demokratikleşmeyi durdurmaya adayan ve bu nedenle AK Parti'yi iktidardan düşürmenin bütün gayri meşru yollarına baş vuran güçlerle aynı saflarda yer almaya yönelmektedir. Bu siyasal tutum, öncelikle Kürtlerin varlığına ve temsiline ilişkin umutları karartan büyük bir darbedir.