Yeni anayasa için üçte iki şart mı?

Bana göre şart değil. Yeni bir anayasa yaparken eski anayasanın kurallarını dikkate almak pek mantıklı gelmiyor.

Bence tıpkı kanun yapar gibi yeni anayasa Meclis''te görüşülmeli ve halk oyuna sunulmalıdır.

Meclis''in çoğunluğunu AK Parti oluşturduğundan çıkan anayasada AK Parti etkin olacağı bahanesiyle itiraz edenler çok olacaktır. Ama demokrasinin cilvesi de

bu değil mi?

Şu anda Meclis''teki teklif ya da tasarıların hemen hepsi AK Parti oylarıyla yasalaşmıyor mu?

Bütün demokratik ülkelerde durum aynı değil mi?

Anayasa için önemli olan halk oylamasıdır. Dolayısıyla yeni anayasa yapımında Meclis''in üçte ikilik çoğunluğunu hatta referandum için gerekli olan 330 nisabını bile aramak mantıksızdır.

TBMM''nin yaptığı tek anayasada da salt çoğunluk esas alınmıştır.

Bilindiği gibi TBMM''nin yaptığı tek anayasa 1924 Anayasası''dır ve 1921 Teşkilat-ı Esasiye (anayasa) Kanunu''nda anayasa değişikliği için Meclis''in üçte iki çoğunluğunun amir olmasına rağmen Mustafa Kemal Paşa''nın döneminde yapılan 1924 Anayasası salt çoğunluk esasına göre yapılmıştır. Referanduma da götürülmemiştir.

1924 Anayasası herhangi bir kurucu meclis tarafından değil TBMM''nin ikinci dönemi tarafından yapılmıştır.

Yunus Nadi başkanlığındaki TBMM Teşkilat-ı Esasiye (anayasa) Komisyonu tamamladığı anayasa tasarısını 26 Şubat 1924 günü TBMM Başkanlığı''na sunmuş, 27 Şubat 1924 günü Meclis''te okunarak gündeme alınmış, görüşülmüş, kabul edilmiş ve 1960 yılına kadar yürürlükte kalmıştır.

Üstelik yeni bir anayasa yapıldığı için üçte ikilik bir çoğunluk da aranmamıştır.

1924 Anayasası yapılırken toplantı yeter sayısı için Meclis''in salt çoğunluğu, maddelerin kabulü için birinci turda toplantıya katılanların üçte ikisi, ikinci turda ise toplantıya katılanların salt çoğunluğu esası benimsenmiştir. (A. İ.Hukuku, T. Akyol sh.421-422)

İkinci Meclis''te milletvekili sayısı 280 idi. Anayasa değişikliği için görüşmelere 141 kişinin katılması yeterliydi, 105 vekilin oyuyla da anayasa maddeleri kabul ediliyordu. İkinci turda ise herhangi bir nisab aranmaksızın katılanların oy çokluğuyla kabul ediliyordu.

Mesela, 25. maddenin oylamasında genel kurulda 130 vekil bulunduğu için 127 red oyuna rağmen oylama işleme konulmamıştır. Çünkü üye tam sayısı 280''dir. Görüşme için yarıdan bir fazlası yani 141 üye gereklidir. 130 üye ile oylandığı için oylama geçersiz kabul edilmiştir. İkinci oylamada toplantı yeter sayısı gerekmemiştir. İkinci oylamaya yine 130 üye katılmış 126 red oyla 25. madde reddedilmiştir.

Bu tarihi uygulama da göz önünde bulundurularak bugün yapılacak yeni anayasada da aynı yöntem takip edilebilir.

Yeni bir anayasa yaparken eski anayasanın kurallarına uymanın mantıken de tutarlı bir tarafı yoktur.

Anayasa komisyonu, maddeleri diğer kanunlar gibi görüşüp Meclis''e sevk edebilir.

Tıpkı 1924 Anayasası''nda olduğu gibi Meclis''te görüşülür, kabul edilir veya reddedilir.

Kabul edilirse ki rahatlıkla edilir, 1924 Anayasası''ndan farklı olarak da referanduma götürülür ve son kararı seçmen verir.

Şimdiki komisyon çalışmalarıyla bu anayasanın çıkması mümkün değildir.

Başbakan 1924 uygulamasını neden gündeme getirmiyor anlamış değilim.