CHP Dersim'le neden yüzleşemez?

Tunceli Milletvekili Hüseyin Aygün'ün "Dersim'de meydana gelen katliamdan Atatürk'ün haberi vardı" mealindeki sözleri CHP'deki zihniyet çatışmasını yeniden gündeme getirdi. Ulusalcı bazı milletvekilleri hemen kelle istemeye başladılar. Akrabaları söz konusu olaylar sırasında önemli ölçüde kayıp veren, ailesi sürgün edilen partinin Dersimli Genel Başkanı önce sessiz kalmayı tercih etti, arkasından tartışmaların alevlendiğini görünce, "Demokrasilerde konuşma özgürlüğü vardır ama herkes istediği gibi konuşamaz, disiplin içerisinde konuşmak gerekir" şeklinde garip bir açıklama yaptı. Yakın tarih söz konusu olduğunda sadece Kılıçdaroğlu bocalamıyor, pek çok partilide var bu zihnî travma.

Bir milletvekili düşünün ki, mensubu olduğu partinin geçmişinde dedelerine yönelik olarak derin acılarla dolu bir tenkil harekâtı yapılmış. Çok sayıda insan öldürülmüş, kadınlar ve çocuklar katledilmiş, sonra bilinçli olarak katliam unutulmaya terk edilmiş, arşivlerin incelemeye kapalı olması sebebiyle bilgiler halen de bölük pörçük durumda. Peki, Sayın Aygün (ve onun gibi düşünenler) kendisine sormaz mı hiç; "Benim bu partide işim ne?" Konuyu irdeleme ihtiyacı hissedecek derecede duyarlı olduğuna göre, partisine hizmet ederken bunu hiç aklına getirmiş midir acaba?

Tartışılması gereken asıl konu ise Türkiye'nin en eski partisinin yakın tarih söz konusu olduğunda niye yalpaladığıdır. Esasında bugünkü CHP'nin en azından 1960 öncesindekiyle isim benzerliği dışında pek de benzerliği bulunmamaktadır. Hele de Ecevit'in CHP'si eski parti ile ideoloji ve siyasi tavır bakımından tamamen farklıdır. Yine Baykal veya Kılıçdaroğlu idaresindeki CHP de 50-60 yıl önceki CHP değildir herhalde; en azından günümüzdeki parti Sosyalist Enternasyonal üyesidir ki, tek parti döneminde böyle bir tercih hayal edilemezdi bile.

Tek Parti döneminin pek çok icraatının günümüzde tartışılması gayet normaldir. Ülkeye parti=devlet anlayışı egemendi. Bütün devlet görevlileri aynı zamanda parti görevlisi gibiydi. Dolayısıyla devlet tarafından alınan kararlar, yapılan uygulamalar o dönemde elbette CHP'nin icraatlarıdır. Öte yandan bu partide milletvekili olup da daha sonra DP'de veya başka partilerde görev yapanlar da o icraatların birer parçası durumundadırlar. O halde 1950'lerden önceki devlet politikalarından dolayı, kendisinin de kabul etmesi şartıyla, günümüz CHP'sini sorumlu tutmak hakkaniyete uymaz.

Bu kadar basit gerçeğe rağmen CHP, 1950 öncesindeki hadiseler eleştirilince niye kıyametler koparıyor? Bizzat kendisinin de tenkit etmesi gereken olayları niçin savunmak durumunda kalıyor?

Böyle davranılmasının bir takım politik ve ideolojik sebepleri var: Birincisi parti Atatürk'ün müstesna kişiliğinden sürekli faydalanmaktadır. "Atatürk'ün Partisi, Cumhuriyeti Kuran Parti" sloganları parti yönetiminin asla vazgeçemeyeceği bir ilkedir. Her politik hengâmede Atatürk'e dayanarak, Atatürk'ü istismar ederek rakiplerine gözdağı verdi. Rakiplerinin, Atatürk düşmanı ilan edilmek, Cumhuriyeti yıkmaya niyetli olmak suçlaması korkusuyla ödleri patladı. Bu ithamlarla ihtilallar yapıldı, partiler kapatıldı. 1960 darbesine giden süreçte de bu yapıldı, 28 Şubat sürecinde de. En son AK Parti kapatılmaktan güçlükle kurtulabildi.

İkinci olarak CHP'de olağan sayılamayacak derecede tembellik var. Ecevitli yılları saymazsak bu partinin son yıllarda Türkiye siyasetine getirdiği hangi katkıdan söz edilebilir? Fikir yok, yenilik yok, proje yok. Farzı muhal partiler etik sözleşme yapsalar ve deseler ki, "Atatürk'ün tarihi kişiliği partiler üstüdür. Her partiden her kesimden herkes Atatürk'ü sever, dolayısıyla siyaset arenasında Atatürk'ün istismar edilmesini artık etik bulmuyoruz. Hiçbir parti böyle bir yola başvurmayacaktır." Bu durumda seçmene ne vaat edilecek, parti yöneticileri sabah akşam iktidar partisini neyle eleştirecek, neyle korkutacak?

Üçüncü olarak da "Cumhuriyeti kuran parti" etiketi CHP'ye devlet mekanizmasında olağanüstü güç kazandırmaktadır. Sivil ve asker bürokratlar, yıllarca bu noktada hep CHP ile işbirliği içerisinde oldular. Cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki 367 ucubesi bu kesimlerce icat edildi. TSK tarafından kurulan internet sitelerinden yapılan kara propagandaya dayanarak az kalsın iktidardaki partiyi yine bu yapı kapatacaktı. Kendisine cüssesinden daha büyük gölge sağladığı için CHP, çelişkiler içerisinde çırpınmak pahasına da olsa geçmişin mirasını reddedememektedir.

Son olarak Atatürk'ün vasiyeti gereğince, İş Bankası'nın yönetim kurulunda temsilcileri olan bir partidir CHP. Parti-devlet özdeşliğinde bu durum normaldir ama çok partili bir düzende bir partiye müthiş avantaj sağlayan böyle bir uygulamanın makul bulunması mümkün değildir. Ancak kimsenin bunu tartışabildiği dahi söylenemez. Hâlbuki Atatürk'ün sağlığında çok partili düzen olsa idi, herhalde böyle bir vasiyet olmazdı.

Bütün bu sebeplerden dolayı tek parti döneminin mirasına sahip çıkmak CHP'nin işine gelmektedir. O zaman da Dersim örneğinde olduğu üzere, 60-70 yıl önceki bir olay bile partide fırtınalar meydana getirebilmektedir.