Din derslerinin geleceği

Anormal şartların ürünü olan 1982 Anayasası'nın çok tartışılan konularından biri de din dersleri meselesi. 1982 Anayasası din derslerini zorunlu hale getirdi ama mevcut haliyle din derslerinden ders öğretmenleri ve öğrenciler başta olmak üzere toplumun hiçbir kesimi memnun değil. Yeni anayasa sürecinde de din derslerinin akıbeti çok merak edilen konulardan birisi. Ben, burada kısır bazı tartışmalara girmekten ziyade ilköğretim ve lisede din dersi öğretmenliği yapan bir öğretmen olarak probleme çözüm adına katkıda bulunmaya çalışacağım.

Din derslerinin çok tartışılmasına sebep olan konuların başında bu dersin kimlik problemi gelmekte. İlköğretim ve lisede haftada bir saat olarak okutulan bu dersin amacı nedir? Öğrencilere bir şeyler öğretmek ise bu bir saatte ne kadar mümkün olacak? Yok çocuklara bir saat de olsa maneviyat adına bazı şeyler kazandırmak ise din derslerine karşı güdüsü çok düşük olan öğrencilere öğretmenler nasıl ve ne kadar faydalı olacak?

Öğrenciler Resim, müzik ve beden eğitimi gibi sanat ve spor dersleri haricinde gördüğü diğer derslerin karşılığını SBS ve LGS sınavlarında almaktalar. Bu da onların güdülenme derecesini olumlu etkilemekte. Ama hiçbir hayati sınavda çıkmayan din dersine öğrenci neden çalışsın? Bu dersi öğrenmek için neden gayret etsin? “Din dersidir zaten haftada bir saat gelir geçer” gözüyle derse girip bu düşüncelerini, davranışlarıyla öğretmene aksettiren bir öğrenci öğretmenin de motivasyonunu olumsuz etkilemekte, böylece öğrencisine faydalı olmaya çalışan öğretmenler de gördüğü bu ilgisizlik yüzünden şevk kırılması yaşamaktalar.

Dersin kimlik problemine sebep olan bir diğer faktör de müfredatla alakalı. Müfredat her konudan bahsedeceğim derken maalesef hiçbir şeyden bahsedememekte. Konular adeta bir vaaz konusu gibi çok geniş. Milli eğitim Ak Parti iktidarı döneminde müfredatı büyük oranda değiştirdi, eğitim felsefesi olarak da öğrenci merkezli eğitimi esas aldı. Ancak din dersinin mevcut haliyle öğrenci merkezli işlenmesi çok zor. Çünkü dersde gerek müfredatın yelpazesinin çok geniş ve genel olması gerekse de ders saatinin bir saat olması sebebiyle çok özele inilememekte, genelde dersi öğretmen anlatmak durumunda kalmakta. Müfredatın bu haliyle, imam-hatip lisesine gitmeyen ancak din eğitimi de almak isteyen bir öğrenci Kur'an-ı Kerim, Siyer, Fıkhi bilgiler gibi bir müslümanın bilmesi gereken hayati konularda da bir şey öğrenememekte.

Bundan dolayı mevcut haliyle din dersinden toplumun büyük çoğunluğu olan ve çocuğuna ehil eller tarafından din eğitimi vermek isteyen Sünni kesim memnun değil. Diğer taraftan başta Alevi kesim olmak üzere bazı gruplar da “din dersleri Sünni müfredata göre hazırlanıyor Alevilik öğretilmiyor”-ki tamamen haksız değiller- diye dersi kıyasıya eleştirmekteler.

Herkesi memnun etme adına önce dersin müfredatı toplumun her kesimini adil bir şekilde kapsayacak biçimde yeniden ele alınmalı. Dünyanın neredeyse bir köy haline geldiği günümüzde neslimizin dini bilgilerden bihaber olmaması adına ders zorunlu olmaya devam etmeli.

Aynı zamanda derse öğrenci nazarında bir kimlik kazandırıp dersin saygınlığını arttırma adına SBS ve LGS sınavlarında da soru sorulmalı. Bu, öğrencilerin de derse daha iyi güdülenmesini ve dersi daha ciddiye almasını sağlayacaktır. Bu birici aşama. Din bir kültür değil hayat tarzıdır, eğitiminin de verilmesi gerekmektedir. Bunun için de okullarda seçmeli tefsir, hadis, siyer, fıkıh, Kur'an-ı Kerim, Alevilik v.b. gibi toplumun bütün katmanlarına hitap edecek seçmeli dersler konulmalı böylece inandığı konuda din eğitimi almak isteyen öğrencilerin ve aldırmak isteyen velilerin istekleri yerine getirilmelidir.

Din, insanlık tarihi boyunca en vazgeçilmez kurumlardan birisi olmuştur. Dünyada, duvarsız, edebiyatsız, yazısız ve töresiz çok ülke ve toplum olmuş ancak mabutsuz ve mabetsiz toplumlar olmamıştır. İnsanlığın nasıl yeme-içme, barınma gibi maddi ihtiyaçları olmuşsa inanma gibi manevi ihtiyaçları her zaman var olmuştur, olacaktır da.

İşte bu sebepten dolayı din dersleri konusu çok hassas ve ehemmiyetli bir konudur. Ehil kimseler tarafından verilmezse telafisi mümkün olmayan toplumsal problemlere yol açabilmektedir. Cumhuriyet tarihi boyunca bir türlü rotasını bulamayan din dersleri ülkemizin normalleşmeye girdiği şu dönemde rotasını bulabilirse, bu, hükümetin ülke adına yaptığı en hayati ve kalıcı icraatı olacaktır.