İslam İşbirliği Teşkilatı Arakan'da daha etkili olmalı

Yılların ezilmişliğini esmer ve mahzun simalarındaki çile çizgilerinden rahatlıkla okuyabileceğiniz, gözlerden ırak bir Müslüman hikâyesidir Arakan. Son günlerde Arakanlı Müslümanlara yönelik yeniden bir şiddet dalgası yükseldi. Thein Sein liderliğindeki cunta kalıntısı bir rejimin gözetim ve örgütlemesi altında sistematik katliamlara maruz kalan ve ülkelerinden göçe zorlanan Arakanlı Müslümanların çile yolculuğu sürüyor. Katliamlar, güvenlik güçlerinin gözetiminde fanatik Budistler tarafından gerçekleştiriliyor. Budist askeri dikta, Müslümansız bir Myanmar oluşturmanın çabası içerisinde. Bunun tek gerekçesi elbette dinî farklılıklardan kaynaklanmıyor. Myanmar'da olan biteni doğru okuyabilmek adına Çin ve ABD arasında yaşanan küresel rekabetin, Myanmar üzerindeki bölgesel izdüşümünü gözden kaçırmamak gerekiyor.

Dünyanın en hızlı büyüyen ekonomisine sahip Çin'in enerji ihtiyacı, bu büyümeye paralel olarak sürekli artıyor. Bu noktada, Myanmar'ın Arakan bölgesindeki bakir petrol ve doğalgaz rezervlerinin Çin'in ilgisi çekmemesi kaçınılmaz. 2009'da Çin ile Myanmar arasında imzalanan ve Arakan'ın eyalet başkenti Sittwe'den Çin'in Yunnan eyaletine uzanacak Çin-Myanmar doğalgaz ve petrol boru hattı anlaşması bu ilgiyi doğrular nitelikte. Çin'in Myanmar'a ilgisinin bu anlaşma ile sınırlı olmadığını hatırda tutmak gerekiyor. Çin'in Ortadoğu ve Afrika'daki enerji kaynaklarına sorunsuz ulaşımı ve bu bölgelerle yapılacak ticarette Hint Okyanusu üzerinden kestirme bir hat oluşturma isteği, okyanus üzerindeki Bengal Körfezi kıyısında önemli limanları bulunan komşu Myanmar'ı Çin açısından oldukça cazip kılıyor. Bu amaçla Arakan'ın eyalet başkenti Sittwe'de yapılacak derin deniz limanının, Ortadoğu ve Afrika'dan Çin'e taşınacak enerjinin boşaltım merkezine dönüşmesi amaçlanırken, bu limanın aynı zamanda Çin'in, güneydeki uzak hat Malaka Boğazı'na bağımlılığına önemli bir alternatif sunması hedefleniyor. Tüm bu döngünün sorunsuz işleyebilmesi için Çin'in nüfuz etmekte zorlanacağı ve kendisine ayak bağı olarak gördüğü Arakanlı Müslümanlardan temizlenmiş steril bir Arakan özlemi içinde olduğunu söyleyebiliriz.

ABD'nin tüm bu olan bitenin neresinde olduğuna da kısaca değinirsek; önümüzdeki süreçte ABD'nin diplomatik önceliğini ve zinde kuvvetlerini Asya-Pasifiki'ne kaydıracağı ve en büyük rakibi Çin'in önünü bu bölgede kesme uğraşına gireceği artık ABD yönetimi tarafından da açıkça dillendiriliyor. Bu bağlamda ABD, geride kalan üç yıl içinde Myanmar yönetimi ile iyi ilişkiler kurma yönünde adımlar attı. ABD'nin, Çin'in politik nüfuz ve etki alanından uzak kalacak ve sağlıklı bir demokratik işleyişe kavuşmuş Myanmar beklentilerinin aksine, ülkedeki mevcut cunta yönetiminin Arakanlı Müslümanlara yönelik ciddi bir katliam ve tehcir politikasını uygulamaya koyması, ABD-Myanmar ilişkilerini derinden sarsacak bir nitelik taşıyor. ABD'nin başkanlık seçimleri nedeniyle iç tartışmalarla meşgul olduğu şu günlerde, tam da Çin'in beklentilerine uygun gelişmelerin yaşanması, bir tesadüften çok daha fazlasıyla karşı karşıya olduğumuzu ortaya koyuyor. Önümüzdeki süreçte Asya-Pasifik ekseninde ABD-Çin arasında yaşanan rekabetin daha derin ve acımasız bir hâl alacağı göz önünde bulundurulduğunda, Arakan Müslümanlarını var olma mücadelelerinde -maalesef ki- hayli çetin günlerin beklediğini söylemek kehanet olmayacaktır.

Arakan Müslümanları bizlere Osmanlı mirası ve emaneti Müslüman azınlıklardandır. Diğer bir deyişle zalim bir coğrafyada unuttuğumuz mazlum akrabalarımızdır. Arakan Müslümanları, Osmanlı döneminde imparatorluk sınırları içinde yaşamamış olsalar dahi, ırak bir coğrafyada Osmanlı'nın manevi varlığından ve Hilafet makamından aldıkları güçle Müslümanca yaşam sürdüler. Osmanlı'nın çöküşü ve Hilafet'in ilgasının ardından kendileri için son derece hayati olan bu himayeyi kaybettiler. Esir oldular, katliam ve sürgünlere maruz kaldılar, geri bırakılıp adeta köleleştirildiler. Çok daha kötüsü; yeni doğan Müslüman nesiller bu olumsuz ruh ve yaşam iklimi içinde doğdukları için bunun kaderleri olduğuna inandılar ve bu durumu kabullenip, bugüne değin öyle yaşayageldiler.

Türkiye'nin Arakan Müslümanlarına karşı bir Osmanlı mirası olması bakımından sorumlulukları bulunuyor. Başbakanlığa bağlı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB)'nın topluluk kapsamını genişleterek Arakan Müslümanlarının da aralarında bulunduğu dünya genelindeki Müslüman azınlıkları ilgi alanına dâhil etmesi gerekiyor. Türkiye'nin gözden ırak, kendi kaderine terk edilmiş ve zulme maruz bırakılmış küçük Müslüman toplulukların dramlarını dünya gündemine taşıması bile tek başına önemli bir görev olacaktır. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyesi bir Müslüman ülke olması nedeniyle Türkiye'nin böyle bir sorumluluğu olduğu kanaatindeyim.

Öte yandan, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) acilen yeryüzünde yaşayan azınlık Müslüman toplumların envanterini çıkarmalı ve Müslüman azınlıklar haritasını oluşturmalı. Oluşturulacak Müslüman Azınlıklar Komisyonu Müslüman azınlıkların yaşadıkları ülkeleri ziyaret ederek Müslümanların bu ülkede hangi şartlarda yaşadıklarını, herhangi bir ayrımcılığa maruz kalıp kalmadıklarını, vatandaşlık haklarından eşit şekilde yararlanıp yaralanmadıklarını, ilgili ülkenin Müslüman azınlığa olan ilgisini analiz ederek her ülke ile ilgili raporlar hazırlamalı. Müslüman Azınlıklar Komisyonu'nun hazırlayacağı raporlara göre İİT ev sahibi ülkelere gerekli uyarılarda bulunmalı, uyarıların ve beklentilerin karşılanmaması durumunda da yaptırım uygulanması yönünde üye ülkeler nezdinde tavsiye kararları almalı.

Yeryüzünde Müslümanların izzetlerini koruyup, yaşam haklarını savunmak İİT'nın sorumluluğunda. Yerkürenin içinden geçtiği dönüşüm sürecinde Batı medeniyetinin küresel hegemonyası zayıflarken Doğu medeniyetinin güç ve zenginliği ile birlikte hegemonyası da artıyor. Bu durumda İİT'nın Müslüman toplumların ekonomik ve siyasi bütünlükleriyle birlikte güvenliklerini de sağlama noktalarında daha dinamik ve etkin bir rol üstlenmesi gerekiyor.