Konya ovasında sulu tarım tarihe karışacak

İstanbul'da 2009 yılında yapılacak olan 5. Dünya Su Forumu kapsamında DSİ 4. Bölge Müdürlüğü koordinasyonunda, üniversite ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla 'Konya Kapalı Havzası Yeraltı Suyu ve Kuraklık' bölgesel konferansı düzenlendi.

Toplantıda, küresel ısınma ve bilinçsiz sulama nedeniyle her geçen gün biraz daha çölleşen Konya'da su kaynakları masaya yatırıldı. Konya Dedeman Otel'de yapılan toplantıya Vali Osman Aydın, AK Parti Konya Milletvekili Sami Güçlü, DSİ Genel Müdürü Haydar Koçaker, DSİ 4. Bölge Müdürü Hacı Haksal, çevre illerin DSİ yetkilileri, sulama birliği başkanları, bürokratlar, akademisyenler ve davetliler katıldı.

Konya Ovası'nda aşırı su çekiminin kısıtlı olan su kaynaklarını hızla azalttığına dikkat çeken katılımcılar, ilerleyen zamanlarda sulu tarımdan vazgeçilebileceği gündeme getirildi. Konferansın açılış konuşmasını yapan Haksal, Karaman, Niğde ve Aksaray illerini kapsayan Konya Kapalı Havzası'nın 62 bin kilometrekare alana sahip olduğunu açıkladı. Bölgenin yıllık yağış ortalamasının 398 milimetre olduğuna dikkat çeken Haksal, ovanın büyük bir kesiminde yağış ortalamasının 270-320 milimetreye kadar düştüğünün altını çizdi.

Türkiye'deki nüfus artışı ile yeni gıda maddelerine olan ihtiyacın arttığına dikkat çeken DSİ Genel Müdürü Haydar Koçaker ise bu durumun Türkiye'de tarım kesimini daha çok su kullanmaya ittiğini belirtti. Artan nüfusla birlikte içme-kullanma suyunun yanında tarımsal su kullanımını da arttığını ifade eden Genel Müdür Kocaker, yeraltı sularındaki düşüşün de sebeplerine de değindi. Kısıtlı ve sınırlı kaynak olarak nitelendirilen kullanılabilir su kaynaklarının gerek aşırı yeraltı suyu çekimi, gerekse son yıllarda görülen iklim şartları ve küresel ısınmaya bağlı sıcaklık artışıyla birlikte fazla tüketilmeye başladığını belirten Koçaker, 'Tüketime cevap veren bir artış olmadığı için yer altı suyu seviyelerinde aşırı düşümler meydana gelmiştir" dedi.

Konya ve Karaman ilçelerini kapsayan 12 projeden oluşan Konya Ovası Projesi (KOP)'nin Konya Havzası'nı kurtaracak önemli bir proje olduğunu da vurgulayan Koçaker, "Konya bölgesindeki sulama kooperatiflerinin kapalı sulama sistemine dönüştürülmesi halinde yılda yaklaşık 425 milyon metreküplük bir tasarruf sağlanacağını belirtti. Bu rakamın KOP'la Konya'ya bir yılda aktarılacak su miktarından fazla bir oran olduğuna dikkat çeken Koçaker, 'Eğer ki bu yeraltı sularındaki aşırı çekim aynı hızla devam ederse ileride Konya Kapalı Havzası'nda sulu tarım tarihe karışabilir" diye konuştu.

Konferans'ın öğleden sonraki oturumunda, konuşma yapan Selçuk Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Güler Göçmez ise 2008 yılında Konya Kapalı Havzası'nda yağış değerlerinde yüzde 50 oranında düşüşler yaşandığını anlattı. Havzada, sıcaklık, yağış, buharlaşma ve su seviyesi değerlerini aldıklarını ve değişimlerin sıcaklık ile bağlantısını incelediklerini belirten Göçmez, bölgelerde sıcaklık nedeniyle yağışın tamamı havzada buharlaştığını belirtti. Ayrıca kaçak su kuyulardan çekilen su miktarlarının da incelenmesiyle yapılan araştırmalar neticesinde bütün bölgelerde, su seviyesinin düştüğü belirten Göçmez, 'Konya Kapalı Havzası'nda 10 yıldan beri kurak bir dönem yaşanmaktadır. 2007 yılı yağış değeri uzun yıllar ortalamasının altındadır ve bu düşüşler giderek artmaktadır. İklimsel koşulların yanı sıra, bilinçsiz aşırı su tüketimi, yetiştirilen bitki türlerindeki tercihler ve çiftçiye verilen destekler değişmediği sürece havza yakın zamanda kuraklıkla karşı karşıya kalacaktır' şeklinde konuştu.