Terörle mücadele ama nasıl?

Son bir kaç haftadır medyada yer alan haberlere bakılırsa, Türkiye terörle mücadele tekrardan Ekim 2007 öncesine dönmüşe benziyor. Bu durum, hükümetin bir şekilde terörle mücadele konusunda üslendiği sorumluluğu tekrardan ilgili birimlere iade ettiği şeklinde anlaşılabilir.

Şimdiye kadar birçok akademisyenin ve konun uzmanlarının da ifade ettikleri gibi, Türkiye mevcut terörle mücadele şeklini değiştirmediği sürece terörle mücadelede başarılı olma şansı bulunmamaktadır. Çünkü Türkiye'de terörle mücadele birden fazla güvenlik gücü arasında pay edilmiş gibi gözükmektedir.

Teröristlerle mücadele eden askerler, şehirlerde terörle mücadele eden polis ve yurtdışında terörle mücadele eden Milli İstihbarat Teşkilatı vardır. Aralarında ciddi bir işbirliği bulunmadığından terörle mücadele de başarılı olunamamaktadırlar. Bu parçalı durumun devam etmesi ancak terör örgütünün işine yaramaktadır.

TSK REFORMU: GECİKMİŞ BİR DOĞRU ADIM

Gazetelerde yer alan 'Türk Silahlı Kuvvetleri'nin (TSK), terörle mücadelede reform niteliğinde aldığı karar yürürlüğe girdi ve askerlikte yeni bir dönem başladı: 2009 sonuna kadar da altı komando tugayında erbaş ve er görevlendirmesi dereceli olarak sona erdirilecek. Terörle mücadelede sadece muvazzaf subaylar ve profesyonel uzman erbaşlar görev alacak. Terör örgütüne karşı profesyonel komando birlikleri ve Özel Kuvvetler Komutanlığı terörle mücadelenin belkemiğini oluşturacak.' Haberler mutlaka heyecan verici ve bir çözüm olarak ortaya konması güzel. Fakat yeterli değildir. Birinci bu kararı alanlar terörle mücadelenin 2010 kadar süreceğini hatta daha sonrasının da olduğunu kabul ediyorlar. Oysaki, kamuoyunun beklentisi bir an önce bu işin bitirilmesi. İkincisi, Türkiye dışında kalan ülkelerin hemen hepsinde profesyonel ordu var ve bu ordu mensupları eliyle yapılan mücadeleler başarılı olmamıştır.

Terörle mücadele ise bir savaş şeklinde algılanamayacak kadar farklılık arz etmektedir. Israrla Türkiye'de teröristlerle mücadelenin asker eliyle yapılmak istenmesini anlamakta zorlanan çok kimse vardır. Eğer teröristlerin amacı 'vatanı bölmek' ve bu bölünmeye karşı da 'en güçlü mücadele' askerler eliyle olur şeklinde bir yaklaşımdan kaynaklanıyorsa, bunun yanlış en azından eksik olduğunu belirtmek isteriz. Çünkü Türkiye'deki terör dış kaynaklı değildir. Bölgenin güvenlik zafiyetinden yararlanan bir terör örgütü vardır, bu örgüt hem teröristlerinin önemli miktarını Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları arasından devşirmekte, mali ve lojistik desteğini de yine aynı kişilerden sağlamaktadır. Teröristleri düşman olarak algılayarak silahlı mücadeleye girmek ve bu mücadeleyi de askerler eliyle yapmak ne siyasal olarak ne hukuki olarak ne de askeri olarak yerinde bir mücadele olmadığı için arzulanan başarıyı da getirecek değildir.

Terör örgütünde yer alan ve silahlı eylem yapmak için eğitilen insanlar yıllardır teröristlerin bir şekilde denetimleri altında tuttukları alanda yaşamaktadırlar. Bu açıdan, hem bölgeyi bilmektedirler hem de kendilerine yönelecek saldırıların ne zaman nasıl olacağını iyi kestirmektedirler. Bu nedenle kendilerini hem koruma hem de her hangi bir saldırıya karşı kollama konusunda önemli miktarda tecrübe sahibidirler. Bundan dolayıdır ki, gazetelerde yer alan, 'bir terörist grup çembere alındı' şeklindeki haberlerden sonra, çembere alınanların nasıl olup da çemberin içinde kaybolduklarını farklı şekilde izah etmek yukarıda sayılan nedenlerden dolayı mümkün değildir. Burada askerlerin bir zafiyeti de söz konusu da değildir, çünkü asker bu tür mücadele için ne tam olarak eğitilmiştir ne de donanımı yeterlidir.

BİR KONSEPT ÖNERİSİ

Bu nedenlerden dolayı, Türkiye yeni bir terörle ve teröristle mücadele stratejisi ve yöntemi geliştirmelidir. Yeni yöntemin içeriğini ve dikkat edilmesi gereken hususları şu şekilde sıralamak mümkündür.

1. Başta, terörle mücadele için eğitilmiş ve ona göre donatılmış özel birliklerin devreye sokulması, ya da mevcutların sayısının artırılması elzemdir.

2. Kurulduğundan beri yarar mı sağladığı yoksa zarar mı verdiği bir türlü ölçülememiş, değerlendirilmemiş ve akademik olarak sorgulanmamış 'Koruculuk' sisteminden ya vazgeçilmelidir ya da bu sistem ciddi şekilde ıslah edilmelidir.

3. Terörle mücadelede istihbarattan sorumlu bir birim olmalıdır. Bu birim diğer bütün istihbarat birimlerini hem terörle mücadelede koordine etmeli hem de terörle mücadeleden sorumlu mercinin emrinde olmalıdır.

4. Terörle mücadele ile teröristle mücadele bir birinden ayrılmalı; teröristleri öldürerek başarılı olmaya çalışmak yerine, onların örgütten ayrılmasına yönelik çalışmalara öncelik verilmelidir.

5. Teröre zemin hazırlayan sebepleri ortadan kaldırmaya çalışmak lazım. Terör siyasal bir sorundur ve çözümü de siyasaldır. Başka bir ifadeyle siyasal olarak farklı çözüm önerileri ortaya koymak lazımdır.

6. Terörün kendini insanlar indinde meşrulaştırmasına imkan vermemek gerekir: Birinci sosyal, ekonomik ve eğitim konusunda ülkenin her tarafında eşitlik sağlamak gerekir. İkinci ülkede iç turizm teşvik ederek bütün vatandaşların bir birlerini tanımasına imkan vermek. Sonuncusu da terör mağdurlarının mağduriyetlerini en adil şekilde gidermek gerekir.

TÜRKİYE ENERJİ KAYBEDİYOR

Hükümet bir taraftan parti kapatması davasıyla, diğer taraftan uluslararası kredi kriziyle nasıl baş edeceğiyle uğraşırken, terör ve teröristlerle mücadele konusunu ihmal etmemelidir. Anlaşılan o ki, sınır ötesi operasyonlar da ciddi yara alan terör örgütü tekrardan toparlanma ve eski gücüne kavuşma arzusundadır. Bu nedenle bir taraftan büyükşehirlerde intihar bombacıları ile eylemler yapmaya çalışırken, diğer taraftan da askerlere yönelik mayınlar ya da uzaktan kumandalı bombalarla mücadelesini sürdürmektedir. Eğer örgüt bu şekilde var olduğunu ve ayakta olduğunu göstermezse, kendi varlık sebebini inkar etmiş olur ki örgütün yönetici kadrosu buna müsaade etmeyecektir. Çünkü, örgüt sayesinde vardırlar ve varlıklarının devamı da ancak örgütün devamı ile mümkündür.

Türkiye'nin bu terör belasında tam olarak kurtulamaması, Türkiye'de ne siyasal bütünlük ne sosyal barış ne de arzulanan ekonomik gelişmişlik konusunda ciddi bir gelişme sağlanamayacaktır. Terör belasından kurtulmanın yolu ise, terörle mücadeleye öncelik veren yeni bir strateji ve yöntem geliştirmekten geçiyor. Umarız karar alma yetkisine sahip olanlar mevcut şekli ile terör mücadeleye daha fazla devam etmezler.

* Dr. Uluslararası Güvenlik Uzmanı