Acar: Şirketlerimizin ömrünü uzatmalıyız

Ülkemiz kurumlarının yüksek performanslı, rekabetçi ve iyi yönetilen, paydaşlarına en fazla artı değeri katan kurumlar haline gelmesi. Bunun ölçütü olarak yüksek performans gösteren çağdaş ekonomilerce benimsenmiş objektif finansal ve diğer performans ölçütlerini kullanarak, ülkemizdeki kurumların gelişmesini ve devamlılığını sağlamak. Kurumsal Yönetim'in, Türkiye'de özel ve kamu bütün kurumlarca ana ilkeleriyle benimsenmesi, yerleşmesi ve doğru uygulanması için önderlik ve yol göstericilik yapmak.

Türkiye ekonomik veriler açısından karşılaştırıldığında, aile şirketi yapısında olması sebebiyle, İtalya ile benzer özellikler taşımaktadır. Aradaki önemli fark İtalya'daki şirketlerin yüz yıl ve üzerinde hayatta kalırken, ülkemiz şirketlerinin 30-35 yıl süreyle varlıklarını sürdürebilmeleridir. Şüphesiz kurumsallaşma olgusunu sadece şirketlerimiz ile sınırlı tutmamalı, kamu kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarını da dahil etmeliyiz.

Ülkemizde yapılan araştırmalar bu konu ile ilgili önemli veriler sunmaktadır. Örneğin 3. kuşaktan 4. kuşağa geçen şirket sayısının yüzde 10 olduğunu; 1924 ile 1984 yılları arasında incelediğimiz 200 önemli sanayinin şirketinin yüzde 80'inin yok olduğunu bu araştırmalarda görmekteyiz. Ekonomik varlığını sürdüren yüzde 20'lik bölümdeki şirketlerin ise yüzde 5'i yabancılara satılmış, yüzde 2'si kamuya geçmiş sadece yüzde 13'ü ailenin hakimiyetinde kalmıştır.

Şirketlerin bu şekilde yok olup gitmelerinde öne çıkan sebepler yönetim konusunda aile arası çatışmalar, miras tartışmaları ve kurumsallaşmadan uzak yönetimlerin hatalı kararlardır. Bu sorunları aşmada önemli engellerden biri güç ve otorite kaybından duyulan endişedir. Kurumsal Yönetim Derneği olarak Anadolu illerinde yaptığımız seminerlerde kendilerine profesyonellere kapılarını açmalarını, aile içindeki dengeleri koruyacak ve şirketin hayatta kalmasını sağlayacak 'aile anayasası'nın hazırlamalarını, yönetim kurulları oluşturulurken kişilerin gerekli eğitim ve tecrübelerine dikkat edilerek karar vermelerini öneriyoruz.

Kurumsallaşma şüphesiz kuruluşların tek kişilik bir yönetimden farklı görüş ve vizyonların söz sahibi olduğu, farklı organların uyumlu bir şekilde çalıştığı bir sisteme geçiştir. Şüphesiz Sayın Sabancı'nın vefatı Sabancı Holding için olduğu kadar ülkemiz için de büyük bir kayıptır. Ancak kendisinin hayatta olduğu dönemde başlattığı kurumsallaşma çalışmaları bugün etkilerini göstermektedir, önümüzdeki süreçte bu çabaların aile tarafından başarıyla sürdürüleceğini düşünmekteyim.

Yakın tarihte yaşamış olduğumuz krizler hükümetlere olduğu kadar şirketlere de önemli dersler vermiş, kriz yönetimi konusunda kendimizi geliştirmemizi sağlamıştır. Üst yönetimlerin krizler sonrasında eksikliklerini doğru tespit etmesi, benzer durumlara kendilerini hazırlamaları için tedbirler almaları gerekmektedir. Bu noktada yine kurumsal bir yapıya kavuşmuş olmak krizleri en az zararla atlatabilmemizi sağlayacaktır.

Yapacağımız bu çalışmayla Türkiye'deki şirketlerin nasıl yönetildiği ortaya çıkacak. Akabinde de daha somut aksiyon planları hazırlanabilecek. Türkiye'de halka açık olan şirketler bile yeterince kurumsal bir anlayışla yönetilmiyor. Borsada işlem gören 302 şirketin 290'nı şeffaf değil. Araştırmanın sonuçlara göre, firmaların yönetim kurulu üyelerine eğitim programları tasarlanacak. Türkiye'nin Yönetim Haritası'nı ortaya çıkaracak olan çalışma 12 Ekim'de başlayacak. Bin şirketin üst düzey yöneticileriyle yapılacak anket, 17 haftada tamamlanacak. DİE, İSO, İMKB ve SPK verilerinden yararlanılarak yürütülecek olan çalışma yıl sonunda açıklanacak ve Türk iş dünyası hakkında birçok bilinmeyen aydınlığa kavuşturulacak.

Markalaşmanın önemi geç anlaşılmış olsa da Türkiye kendi markalarını yaratmada gecikmemiştir. Tüm dünyada tanınan markalarımız bu konuda önemli başarı örnekleri oluşturmaktadır. Markalaşma için kurumlarımızı ortaklıklara, yabancı sermaye ve kredilere hazırlamak için gerekli süreçleri vakit geçirmeden başlatmalı, günümüz pazar koşullarına uydurmalıyız.

Kendi kaynaklarımızı yıllardır çarçur ediyoruz., 54 yılda Türkiye'den 90 milyar dolarlık sermaye kaçışı yaşandı. Yabancı sermayenin ülkemize gelmesi şüphesiz kalkınma açısından son derece önemlidir. Ülkemizin yabancı yatırımcılar açısından birçok avantaj sunabilmesine rağmen yatırımlar henüz istenilen boyuta ulaşmamıştır. Yabancı yatırım ortamının iyileştirilmesi için çabalar mutlaka sürdürülmeli, teşviklerin kağıt üzerinden hayata geçirilmesi gerekmektedir. Bu noktada dikkati çekmek istediğimiz yabancı sermaye ile ilgili çabaların yanında yerli sermaye için gerekli tedbirlerin de alınması amacını taşımaktadır. Gerekli önlemlerin alınmaması yerli yatırımcıları yurt dışına yönlendirmekte, önemli ölçüde ekonomik kayıplara sebep olmaktadır.

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------