Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) işbirliğiyle KPMG Türkiye Yönetim Danışmanlığı tarafından “Ambargo Sonrası İran Ekonomik ve Ticari Etki Analizi” başlıklı rapor hazırlandı. DEİK Başkanı Ömer Cihad Vardan ile TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi tarafından kamuoyu ile paylaşılan raporda, İran pazarının bölge ve Türkiye ekonomisine etkileri, bu ülke pazarında yaptırımlar sonrasında değişecek rekabet koşulları ve sektörel düzeyde Türk şirketleri için doğabilecek fırsatlar ile risklere karşı değerlendirmeler yer alıyor.
Raporu değerlendiren DEİK Başkanı Vardan, “Soğuk Savaş'ın bitmesiyle Doğu Blok'unun küresel ekonomiye dahil olmasından sonra en büyük küresel ekonomik entegrasyon ile karşı karşıyayız. Yaptırımların kalkması ile Dünya Ticaret Örgütü'ne üye olmayan ve en büyük ekonomi olan komşu ülke İran, yeniden küresel pazara entegre oluyor” dedi. Vardan, İran'ın küresel ekonomiye, özellikle batı pazarlarına entegrasyonu Türkiye üzerinden olacağını söyledi.
Türkiye'nin bu sürecin en önemli oyuncusu olacağını söyleyen Vardan “Şirketlerimiz ticaret, yatırımlar, hizmetler kanalıyla İran'ın sunduğu iş potansiyelini karlı yatırımlara dönüştürecekler. Türkiye'nin İran'a ihracatı yeni dönemde iki haneli artış gösterecek ve kısa bir sürede 30 milyar dolar ticaret hedefine daha da yaklaşacağız” dedi. TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi ise ambargonun kalkmasıyla İran'a ihracatın 2016 yılında artışa geçtiğini, enerji, otomotiv ve makine sektörlerinin ise gelişmelerden olumlu etkileneceğini söyledi.
SEKTÖREL FIRSATLAR
Geleneksel bağımsız ve küçük ölçekli bakkal/marketlerin hakimiyetinde olan perakende sektörünün; yaptırımların kaldırılmasından sonra, uzun vadede organize mağazalardan oluşan bir yapıya dönüşmesi bekleniyor.
İran altyapı inşasına ihtiyaç duymakta ve artan genç nüfusun uygun fiyatlı konutlara ihtiyacı bulunmaktadır.
FMakine
İran makine sektörü, 12,2 milyar dolarlık ithalat hacmiyle İran'ın en büyük ithalat kalemi. Yaptırımların kaldırılmasından sonra, Avrupalı ürünlerle aynı kaliteyi daha uygun fiyata sunan Türk firmalarına önemli bir fırsat doğmuş oldu.
Yaptırımların kaldırılması, tekstil sektörü için de fırsatları ve rekabeti birlikte getirecektir. Türk tekstil ihracatçıları açısından kısa vadede ihracatı artırmaya yönelik en önemli fırsat, Tercihli Ticaret Anlaşması'nın (TTA) bir sonucu olarak bazı tekstil ürünlerine getirilen düşük gümrük tarifeleri oluşturuyor.
Nüfusu yıllık ortalama %1 artan İran'ın genç nüfusu dikkate alındığında, sağlık harcamalarının önümüzdeki 5 yılda %17'lik bir artış bekleniyor.
İranlıların en fazla tercih ettiği yurt dışı turizm destinasyonlarından biri Türkiye olduğundan, yaptırımların kaldırılmasını takiben, İran halkının refah seviyesinin artmasıyla birlikte İran'dan Türkiye'ye gelecek turist sayısında da önemli bir artış yaşanması beklenmektedir.
TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi ise İran'ın ambargo öncesinde Türkiye'nin en çok ihracat yaptığı ülkeler arasında üçüncü sırada yer aldığını söyledi. Büyükekşi “O dönem genel ihracatımızın yüzde 6'sını İran ile gerçekleştiriyorduk. Ambargo ile birlikte, İran'a ihracatımızda ciddi düşüşler oldu. İran'a 2013'te ambargo uygulanmasıyla 2015 yılına kadarki ihracat kaybımız 5,7 milyar doları buldu” dedi. Ambargoların geçen ocak ayında kalkmasıyla İran'a ihracatın 2016'da artışa geçtiğini vurgulayan Büyükekşi, şöyle devam etti: “İran, ticari ilişkilerde dünyanın cazibe merkezi olma yolunda ilerliyor. İhracatçı Eğilim Anketimizin sonuçlarına göre, İran; ihracatçılarımızın hedef ülke sıralamasında ABD'den sonra ikinci sırada yer aldı. Enerji, otomotiv, makine sektörlerimiz gelişmelerden olumlu etkilenecek”
İran'a yönelik ambargonun kaldırılmasının ardından İran bankalarıyla yapılan ilk Swift işlemi (para alış verişi) bir Alman bankasından geldi. İran bankalarının tüm dünya bankaları ile para alışverişini sağlayan sistemin içine 1 Şubat 2016 tarihinde dahil edildi. İran'da finansal rahatlama sağlayan karar üzerinden 4 ay geçmesine rağmen hiçbir banka bu işleme yanaşmamıştı.
Alman Bankası Europaeisch-Iranische Handelsbank (EIH), geçtiğimiz hafta İran ile ilk döviz alışverişi gerçekleştiren banka oldu. Şimdiye kadar İran'a para transferinin yapılmamasının arkasında ABD siyasetindeki belirsiz durum gösteriliyor. 'Ya Trump gelirse' senaryosunu göz önünde tutan bankalar, yasal olarak işlem yapma imkanı olmasına rağmen para alışverişine yanaşmıyordu.
Swift (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication) sistemi 1973 yılında kuruldu. Bütün dünya bankaları arasındaki para transferi bu sistem üzerinden gerçekleşiyor.İran'a yönelik ambargonun sakılaştırılması sonucu 17 Mart 2012'de İran bankaları Swift sisteminden çıkarılmıştı.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.