Bankalarda 0,67 müteahhitte sıfır

Bazı bankaların son günlerde konut kredisi faizlerinde indirime gitmesi, 'konut fiyatları artar mı?' tartışmalarını da beraberinde getirdi. Bankaların 24 aya kadar faiz oranını yüzde 0.67'ye kadar indirmesini bir oyun olarak nitelendiren İstanbul Umum Emlak Komisyoncuları Odası Başkanı Sabri Ateş, "Bankalar müteahhitlerin seviyesine bile gelemediler. Müteahhitler 24 aya kadar sıfır faizli kredilerle konut satıyorlardı" diyerek, faiz indiriminin göz boyama olduğunu öne sürdü. Müteahhitlerin sunduğu ödeme imkânları nedeniyle bankalara giden konut alıcısının çok az olduğunu ifade eden Ateş, krizde en fazla kâr eden bankaların kredi vermekten de imtina ettiğini hatırlattı. Ateş, "Krizi fırsat bilerek, sizden kredi talebinde bulunanlara kredi verdiniz mi? Vermediniz. İnce eleyip, sık dokudunuz. Memura işçiye, kime kredi verdiniz? Bu indirim bana göre bir göz boyamadır" diye konuştu.

Konuta ve konut kredisine asıl ihtiyaç duyan kesimin uzun vadeli kredileri tercih ettiğini kaydeden Sabri Ateş, "60 ay, 120 ay vadede faiz oranları yüksek. 1,27'lerde, 1,29'larda kalıyor. Bugün itibariyle konut kredisinin kullanılmasına gerek yok. Müteahhitler bankaların yapamadığını zaten yapıyor. Sıfır faizle 24 ay, 60 ay vade ile konut satıyor. Bankalar ise kredi vermiyor. Mutlaka bir kulp buluyorlar" dedi. Bazı banka ve müteahhit firmaların, faiz indirimini, sanal bir talep oluşturarak, hizmet ve ürünler fiyatlarını yukarı çekip, kârlılıklarını artırmak için kullanılabileceğini belirten Ateş, konut almak isteyen vatandaşların aceleci davranmamalarını istedi.

Bankalar faiz indiredursun, Mayıs ayı sonunda kampanya başlatan KİPTAŞ, faiz oranlarını yüzde 0,99'dan 0,53'e çekmişti. Birçok müteahhit firma da durgunluğu aşmak için peşinat öteleme ve sıfır faizli kampanyalar düzenlemişti. Yesil İnşaat'ın projesi Innovia'nın 2'nci etabındaki konutlar 60 ay vadede yüzde 0 faiz ile satışa sunuldu. Teknik Yapı'nın Kartal'daki UpCity projesinde de 24 aylık ödeme seçeneğindeki faiz oranı ise sıfır olmuştu. Garanti Koza, Akiş ve Corio ortaklığının hayata geçirdiği, İstanbul Esenyurt'taki Akkoza Evleri de 80 ay vadeli yüzde 0 faizle satışa sunulmuştu.

Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Derneği (KOBİDER) Genel Başkanı Nurettin Özgenç, Merkez Bankası'nın faizleri hızla indirdiğini, hükümetin harcama tutarını artırmak amacıyla vergi oranlarında indirim yaptığını belirterek, ancak bu süreçte bankaların kredi vermediğini kaydetti. Özgenç, “Türkiye'de ekonomik durgunluğu aşmak amacıyla para ve maliye politikaları gevşetiliyor. Merkez Bankası faizleri hızla indiriyor ama bankalar bu sürece destek olmadıklarının bariz örneği olarak, reel sektöre kredi vermeyip, işi yokuşa sürüklediler” dedi.

MÜSİAD İnşaat Sektör Komisyonu Başkanı ve Ak Yapı Yönetim Kurulu Üyesi Mahmut Asmalı da, firmaların elinde oldukça fazla konut stoku olduğunu hatırlatarak, faiz indirimlerinin konut fiyatlarına 2010 yılı ortalarına kadar etki etmeyeceğini söyledi. Konut fiyatlarının geriye gitmesi gibi bir durumun da söz konusu olmadığını dile getiren asmalı, "Son 1,5 yıldır aynı seviyede. Hatta paraya ihtiyacı olan, bankalara borcu olan firmalar fiyatları daha cazip hale getirdiler. Fakat şu an dip rakamları gördük. Piyasadan epeyce bir oyuncu da çekildiği için fiyatlar daha aşağı inmez" dedi. Asmalı, faiz oranlarının kriz öncesi seviyede olmadığını belirterek, "Bu beklentileri karşılayan bir indirim değil. 2005, 2006 yıllarındaki seviyelere inmiş değil. Merkez Bankası'nın tarihi faiz indirimini bankalar henüz yansıtmış değil. Vade olarak da daha çok 60-120 ay arası tercih ediliyor. Bu vade-ler için faiz oranı yüzde 1'in altına inerse, tüketici için asıl o zaman cazip olur. 1 yıl vadeli bir taksitlendirmeyi ancak gelir seviyesi yüksek insanlar tercih eder" şeklinde konuştu.