Düzce'nin Yığılca ilçesinde, dayanıklılığı ve çok yönlü kullanımıyla ön plana çıkan Bolu yöresine ait Mengen sobasını, 35 yıldır el emeğiyle üreten 63 yaşındaki Halil Akdeniz, babasından öğrendiği mesleğini gençlere öğretmek istiyor.
Bolu'nun Mengen ilçesinde evlerin vazgeçilmezi olan Mengen sobası, kış şartlarının çetin geçtiği çevre illerin kırsal kesimlerinde de üretilip kullanılıyor.
Komşu il Düzce'nin köyünde zanaatın son temsilcilerinden biri olarak geleneği yaşatan evli ve 3 çocuk babası Akdeniz, Yedigöller Milli Parkı güzergahındaki Yığılca ilçesine bağlı Mengen köyünde, 20'li yaşlarda evlerinin bodrumunda oluşturdukları atölyede babasından öğrendiği mesleğini sürdürüyor.
Akdeniz, yapımında genelde 2-3 milim kalınlığında sac kullanılan sobayı, 35 yıldan bu yana dayanıklı olması ve ısıyı daha fazla tutması dolayısıyla 6 milim sacdan üretiyor. Kullanım amacına göre tasarım ve ölçülendirme yaptıktan sonra parçaları kesim, pres ve bükümle forma sokan Akdeniz, gövdenin kaynaklanmasının ardından ızgara, kapak ve fırın haznesi kısımlarını monte ediyor.
Sipariş usulüyle sobalarını imal eden 63 yaşındaki Akdeniz geleneksel Mengen sobası imalatına gençlik yıllarında başladığını söyledi.
Mesleğin babasından miras kaldığını aktaran Akdeniz, "Babam o dönemlerde orak, bıçak yapardı. Asker ocağında da zaten kaynakçıydım. O zamanlar köyümüzde doğru dürüst elektrik yoktu. Daha sonra elektriğimiz geldi ve evimizin alt kısmında iş yerimizi açtık. Burada babamdan öğrendiğim zanaatı ilerlettim ve çok şükür devam diyorum." diye konuştu.
"Depremlerden etkilenen illere yaklaşık 100 soba yolladım"
Akdeniz, Mengen sobası imalatında tasarım ve ölçülendirmeden kesme, birleştirme, sızdırmazlık ve çekiş kontrollerine kadar titizlikle çalıştığını anlatarak, "Sobayı adam gibi yaparsan emeğinin karşılığı da çıkıyor. Ben bunu yapalı 35 sene oldu. Çok şükür hiçbir komşumdan, müşterimden şikayet almadım." şeklinde konuştu.
"Mengen sobası yapımına ev tipiyle başladım, bahçelerde de kullanılabilen ve yemek pişirme özelliği olan ördek modeliyle devam ettim. Artık yaş geçti, gençlere öğretmek istiyorum. Çok güzel bir zanaat." diyen Akdeniz, ilerleyen yaşına rağmen mesleğini severek sürdürdüğünü dile getirdi.
Akdeniz, sipariş usulüyle üretim yaptığını belirterek, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Geçmişte Almanya'ya kadar sobalar gönderdim. 6 Şubat 2023'teki depremlerden etkilenen illere de yaklaşık 100 soba yolladım, helal olsun. Evde oturup bir çayı bile zor içiyorum. Hemen iş yerime inesim geliyor çünkü bu zanaat bana babamdan kalma. Yaşım 63 ama hala daha merakım var. Geçen sene çevre il ve ilçelere de 6-7 soba gönderdim. Çocuklarımı da bu meslek sayesinde yetiştirdim. Biri mühendis diğeri de kendine dükkan açtı ama hiçbiri bu mesleği merak etmiyor. Ben zanaatıma ölene kadar devam edeceğim. Burası benim ekmek kapım, ne kar yağar ne yağmur, çayımı demler çalışmaya devam ederim."
