Aleyküm selam acı, korku, keder!

Myanmar'ın başkenti Naypyidaw'dan bir saatlik uçuşla varılıyor Sittway Havaalanına. Henüz ne bir kavga izi, ne keder, ne de gözyaşı var. Ama konvoy Wayarlat ve Ywa Gaung köylerinden geçip That Kay Bin nehri kenarındaki Baw Du Pha kampına yaklaştıkça yol kenarına sıra sıra dizilmiş ve sanki orada o çıplak ayaklarla 10 yıllar boyunca yardım eli beklemiş gibi gözüken binlerce Arakanlının Selamu Aleyküm diye seslenerek bizleri sevinç içinde karşılaması, acının başladığı yer oluyor. Ve Arakan'ın kalbine doğru ilerledikçe giderek bu acı kesifleşiyor. Çünkü orada gördüğümüz ne ölüm korkusu, ne yoksulluk, ne de acı, şimdiye dek gördüklerimize benzemiyor. Mayıs ayında başlayıp Kasım'a kadar durmaksızın yağan Muson yağmurlarının çamur ve yosun deryasına dönüştürdüğü bölgede, bir terliği olabilecek kadar şanslı olanlar terliğini elinde tutarak ve hepsi çıplak ayaklarıyla yanımız sıra giden çamur gölünde bata çıka yürüyerek eşlik ediyor bize. Coğrafya cennet gibi, yemyeşil ama her yer su içinde.

O kampta olanları; Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'na sarılarak ağlayan Arakanlıyı, Başbakan'ın eşi Emine Erdoğan'ın gözyaşlarını gazetelerde, TV'lerde gördünüz, okudunuz. Oysa, bu manzarayı kendi çapında hemen herkes tecrübe ediyor. Çünkü Türk heyetinden kimi görseler, uzaktaysalar gözyaşlarıyla selama duruyor, yakındalarsa kendi dilleriyle 'Bizi kurtarın, hepimizi öldürüyorlar' demek suretiyle boynunuza sarılıyorlar. Gözlerden akan damlalar bir fotoğraf karesi değil burada, su ve çamur ülkesinin en gerçek şeyi oluyor.

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve eşi, Başbakan'ın eşi Emine Erdoğan ve kızı Sümeyye Erdoğan'ın ve iki milletvekilinin yer aldığı Türk heyeti, Myanmar'daki Arakan bölgesine girebilen ilk resmi heyet. Çünkü on yıllar boyunca cuntayla yönetilen Myanmar, ilk kez olarak seçimle işbaşına gelmiş ve demokratikleşme çabasında olduğu söylenen bir hükümet tarafından yönetiliyor. Dıişleri Bakanı Davutoğlu'na, Malezya ve Endonezya Dış İşleri Bakanları gibi meslektaşlarını dahi 'nasıl izin alabildiniz' şaşkınlığına uğratarak insani yardım iznini veren de bu hükümet. Myanmar hükümetinin hem demokratikleşme çabası içinde olduğu Türk heyetine izin vermesiyle kısmen ve görece test edildiği için, hem de bölgeye yardım götürebilmek için gerçekte -sevseniz de, sevmeseniz de- Myanmar hükümetini ikna etmek gerektiği için Dışişleri Bakanı Davutoğlu, bu hükümet hakkında peşin hükümle konuşmaktan imtina ediyor.

Belli ki, iyi yapıyor. Çünkü Myanmar hükümeti bölgeye insani yardım ulaştırılmasına ve bunun organizasyonunun Naypiydaw'daki Türk büyükelçisi eliyle yapılmasına, TİKA'nın ve KIZILAY'ın Myanmar'da bir ofis açmasına müsaade ediyor. Dışişleri Bakanı Davutoğlu'nun ifade ettiğine göre, İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) Genel Sekreteri Ekmeleddin İhsanoğlu'nun daha önce geri çevrilen ziyaret talebi, Türk heyetinin ziyareti esnasında kabul ediliyor. Bakan, İhsanoğlu'nun da yakında Myanmar ve Arakan'ı ziyaret edeceğini söylüyor.

Elbette Myanmar Devlet Başkanı Thein Sein'in verdiği, 'Arakan'daki olaylarda bugüne kadar 77 kişi öldü. Bunlardan 31'i Budist, 46'sı Müslüman' şeklinde özetlenebilecek bilgiler, hem Müslümanların kaldığı Baw Du Pha kampını, hem de Budistlerin kaldığı ve ancak bir 'misafirhane' olarak adlandırılabilecek konfordaki iki katlı taş binayı gören hiç kimseyi kesmez, kimselere inandırıcı filan gelmez. 'Müslümanlar da bizi öldürdü' cümlesi de öyle... Ancak öncelik daha hiç kimsenin giremediği Arakan bölgesine İHH, Kızılay, Deniz Feneri, Can Suyu gibi yardım derneklerinin girebilmesi ve ilk etapta insani yardımların yerine ulaştırılmasına verildiğinde, Arakan'da yaşananlar için hükümetle çatışmanın sonucunun ancak Arakanlıların daha çok ölmesine ve daha çok acı çekmesine neden olacağı görüşü ağır basıyor. En azından, Dış İşleri'nin Arakan konusundaki reel-politiğini analiz ettiğimde bendenizin görüşü bu yönde oluyor.

Dışişleri Bakanı Davutoğlu yaptığı görüşmeleri aktarırken Myanmar yönetimine izah ettiği tavsiyeleri de gazetecilerle paylaşıyor. Buna göre;

1- Demokratikleşme için gerekli psikolojik ortamın bir an önce sağlanması, özgürlüğü ve güvenliği önceleyen bir zeminin oluşturulması

2- Arakan Müslümanları için acil insani yardım olanaklarının sağlanması ve Türkiye'nin açtığı koridorun kapatılmaması

3- Uluslararası toplum tarafından 'erişilebilir' olmanın mümkün kılınması

4- Bölgede olup bitenler konusunda şeffaflığın sağlanması

5- Güven ortamı oluştuktan sonra, ekonomik kalkınma hamlesi, konut yapılması

6- Budistlerin ve Müslümanların bir entegrasyon programıyla bir araya getirilmesi ve hukuki düzenlemelerin yapılarak Arakanlılar'a vatandaşlık haklarının iade edilmesi gerekiyor.

Aksi takdirde, Naypydaw'a 3 saat uzaklığındaki Mektila'da bulunan Türk şehitliğinde, şehitlerin yerlerine ulaşamayan mektuplarından söz eden ve Koşukavaklı İsmail'in mektubunu okuyan Bakan'ın 'Bizim hikayemiz, romanımız yazılmadı, filmimiz çekilmedi' şeklindeki cümlesinde olduğu gibi, Arakanlıların da okunacak bir şiiri ve yazılacak bir hikayesi olmayacak.

1 - Camiler, mescitler, köyler yakılmakta, devletten izin mescit ve medreselerin tamiri mümkün olmamaktadır. İzinsiz tadilat 6 aydan 6 yıla kadar hapisle cezalandırılabilmekte.

2 - Tüm aile bireylerinin tamamının yer aldığı bir fotoğraf her yıl hükümet yetkililerine teslim edilmek zorunda. Arakanlılar doğan ve ölen her aile bireyi için devlete vergi vermek zorunda.

3 - Müslümanların seyahat özgürlü yok. Bir köyden başka bir köye gitmek bile vergiye ve izne tabi.

4 - Müslümanların beton ev yapması yasak, ahşap yapmak zorunda. Devlete ait olduğu farz edilen bu evin yanlışlıkla yanmasının karşılığı ise 6 yıl hapis cezası.

5 - Bir Müslüman işyeri açabilmek için bir budistle ortak olmak zorunda. Budist sermaye koymadan işletmenin yarısına ortak olmakta.

6 - Müslümanlar hayvanları için her yıl devlete vergi ödemek zorunda.

7 - Müslümanların evlenmesi izne tabidir. Evlenmek isteyen Müslüman kadın ve erkekler devlete vergi vermek durumunda. Vergilerini ödeseler bile devlet izin vermezse evlenememekte.

8 - Müslümanlar hastalandıklarında devletin hastanelerine gidememekte.

9 - Müslümanlar en fazla liseye kadar okuyabilmekte.

10 - Müslümanlar sabit telefon, cep telefonu ya da motorlu taşıt sahibi olamamakta.

11 - Müslümanlar hiçbir ücret almadan devletin ve Budistlerin işlerinde çalıştırılabilmekte.

12 - Müslümanların vatandaşlık hakları ve kimlikleri yok.

13 - Müslümanların pasaportları bulunmamakta.