Anayasa Mahkemesi için yeni model teklifi

EVİN GÖKTAŞ / ANKARA

TBMM eski Anayasa Komisyonu Başkanı avukat Ahmet İyimaya, yüksek mahkeme hakkında Anayasa değişikliği önerisi hazırladı. Tek maddelik taslakta üye sayısının 17'ye çıkarılmasını isteyen İyimaya, Anayasa Mahkemesi Başkanı'nın 3 yılda bir seçilmesini ve yenisi seçilinceye kadar eskisinin göreve devam etmesini önerdi. İyimaya, üye tam sayısının 5'te 2'sinden az olmamak üzere, 4. turda en çok oy alanın seçilmiş sayılmasını talep ederek, "Boşalmayı izleyen bir ay içinde seçimin gerçekleşmemesi halinde, grubu bulunan siyasi partilerin de görüşü alınarak aynı nitelikleri taşıyan üyeler, en geç 15 gün içinde Meclis Başkanı tarafından atansın" dedi.

Anayasa Mahkemesi'nin yeniden yapılanması konusunda daha önce yüksek mahkemenin kendisi tarafından hazırlanan Anayasa değişikliği, TBMM Başkanlığı'na gönderildi. Kamuoyunda tartışma konusu olan öneri, şu anda Meclis'te görüşülmeyi bekliyor.

Türkiye Baralor Birliği ve Prof. Dr. Kemal Gözler tarafından da Anayasa Mahkemesi ile ilgili taslaklar hazırlanarak ilgili makamlara göndermişti.

Eski TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Av. Ahmet İyimaya, Anayasa Mahkemesi'nin kuruluşu ile ilgili Anayasa'nın 146. maddesinde, şu değişiklikleri önerdi:

Anayasa Mahkemesi, 17 üyeden kurulur. Anayasa hukuku, sosyoloji, siyaset bilimi alanlarından birer yüksek öğretim görevlisi üye ve hukukta en az lisans üstü dereceye sahip bir avukat, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nca, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile gizli oyla seçilir.

Üye tam sayısının 5'te 2'sinden az olmamak üzere, 4. turda en çok oy alan, seçilmiş sayılır. Boşalmayı izleyen bir ay içinde seçimin gerçekleşmemesi halinde, grubu bulunan siyasi partilerin de görüşü alınarak aynı nitelikleri taşıyan üyeler, en geç 15 gün içinde Meclis Başkanı tarafından atanır.

Üyelerden 4'ü Yargıtay, 2'si Danıştay, 1'i Sayıştay Genel Kurullarınca, kendi üyeleri arasından üye tam sayılarının salt çoğunluğu ile gizli oyla seçilir.

Bir üye Anayasa Mahkemesi tarafından ve raportörleri arasından, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile gizil oyla belirlenir.

Biri hukukta en az lisans üstü dereceye sahip olanlardan olmak üzere, 2 üye avukatlar arasından Türkiye Barolar Birliği Genel Kurulu'nun salt çoğunluğu ile gizli oyla saptanır.

Üst kademe hukuk müşavirlerinden bir, özel hukuk ve ekonomi bilimi alanlarında birer yüksek öğretim görevlisi olmak üzere toplam 3 üye Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilmek için 40 yaşını doldurmuş olmak şarttır. Yüksek mahkemelerce seçileceklerin seçim sırasındaki görevlerinde en az 3 yıl bulunmuş, üst kademe hukuk müşavirinin en az 15 yıl kamu görevinde çalışmış ve avukatların da bu süre kadar meslek kıdemine ulaşmış olmaları gerekir.

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi 9 yıldır. 6 ayı aşmamak üzere, boşalan yerlere seçim veya atama gerçekleşinceye kadar, önceki üyenin görevi devam eder.

Anayasaı Mahkemesi üyelerin 3'te 1'i 3 yılda bir yenilenir. Bir kimse, bir defadan fazla Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilemez.

Anayasa Mahkemesi, üyeleri arasından gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile 3 yıl için bir başkan ve 2 başkanvekili seçer. Önceki başkan ve başkanvekilleri, yeniden seçilebilirler. Bu seçimlerde toplantı yetere sayısı, en az 13'tür.

----------------- imza------------------