Simulakra/ TV ile ikna ve idare

Televizyonun eğlendirici olduğu yıllar mazide kalmış, sadece eğitim amaçlı kullanılıyor. Seyretmek mecburi, seyrettiklerinden sınava tâbi tutuluyor kişiler. Sınavı geçemeyenler ya da yetenek gösterisinde başarılı olamayanlar gözden düşüyor, hor görülüyor ve kendini bir anda işçi olarak çalışırken buluyor. 1963 yılında kaleme alınan ama bugünün çok ötesinde bir ''gelecek romanı'' olan Simulakra''da anlatılan bir dünya bu.

Simulakra, Philip K. Dick''in bilim kurgu romanı. 1928-1982 yılları arasında yaşayan 40''a yakın roman, yüz civarında öykü yazan, birçok romanı ve kısa öyküsü Hollywood tarafından filme çekilen, kendisini PKD romanlarının bir karakteri olarak tanımlayan Philip K. Dick''in ilginç bir yaşam öyküsü var. Yaşadığı gibi yazmak deyimi onu tanımlıyor. Ölümünden önce pek fazla tanınmayan, yazarak hayatını kazanamayan Dick''in ilham verdiği filmler milyon dolarlık gişe hasılatı yaptı. İkiz kız kardeşini küçük yaşlarda kaybeden PKD, açık alan korkusu sebebiyle okul yaşamında ve yolculuklarda zorluklar yaşar. Talihsiz evlilikler yapan PKD ikinci eşinin eski kocasını öldürdüğü ve kendisini de aynı sonun beklediği paranoyasına kapılınca tek başına bir kulübeye taşınır. Burada yaşadığı iki yıl boyunca on bir roman yazar. Simulakra da bu romanlardan bir tanesi.

Simulakra''nın kahramanları Abraham Lincoln adı verilen komün bir binada yaşıyor. Altı yüz kişi iki haftada bir yerin altındaki salonda toplanıyor. Diğer komün binalarda yaşayanların girmesi sıkı bir denetimle önleniyor. Aynı binada yaşayanlar liberaller ve muhafazakarlar olarak farklı yerlere oturuyor ve birbirlerini görmezden geliyorlar. Beyaz Saray yetenek avcısının izlemeye geldiği toplantılar yetenek gösterilerine sahne oluyor. O binada yaşamaya devam edebilmek için yeteneğin onaylanması şart. Gösterisi beğenilen, yetenekli bulunan kişi(ler) Nicole''in huzuruna çıkmaya hak kazanıyor.

Anaerkil bir toplum romanda anlatılan. Toplumun en yüksek otoritesi, hükümetin tepesinde Nicole var. Dört yılda bir Nicole''in kocasının kim olacağını seçiyor halk. PKD, ne zaman anaerkil bir toplum olduk sorusuna cevap arıyor romanın sayfalarında. Başkan her yıl biraz daha belirsizleşirken, First Lady daha tanınmış, halk tarafından daha çok sevilen taraf oldu diye açıklıyor. Nicole eş, anne, sevgili ve daha fazlası.

PKD, bu cümleleri yakın geçmişi yaşamışçasına öngörerek kurarken, Paul Virilio şu cümlelerle destekliyor Enformasyon Bombası''nda. ''Kennedy 1960 yılında başkanlığı 24 milyon seyirci karşısında fiziksel açıdan pek parlak olmayan Nixon ile yaptığı bir televizyon tartışmasında kazandı. Kariyeri inişe geçmiş bir sinema jönü olan Reagan hâlâ gösterişe sahipti, karısı Nancy ise ahlaki açıdan kusursuzdu. Clinton''ın ilk seçimde iktidara gelmesinin nedeni Kennedy''ye benzemesi, karısı Hillary''nin seçimden önce çok sayıda estetik operasyon geçirmesiydi.''

Simulakra''da evin başköşesindeki TV kendi kendine açılıyor zamanı geldiğinde. Beyaz Saray''dan canlı yayın yapılıyor, Nicole neyi merak ediyorsa. Programın sonunda yapılan sürpriz sınav kişinin toplumdaki konumunu belirliyor.

Be''ler ve Ge''ler olarak ikiye ayrılıyor insanlar. Be''ler bedeniyle çalışan sıradan insanlar, Ge''ler ise devlet sırlarını bilen kişiler. Tarih kitaplarını sadece onlar okuyabiliyor.

Politik gücün esas temeli ne silahlar ne askeri güç diyor PKD, insanlara istediğinizi yaptırabilmek. Nicole tüm gezegeni TV ile ikna ve idare ediyor.

Başarılı olmak demek Beyaz Saray''a gitmek ve onu yakından görmek demek. Nicole toplumdaki son gerçek kadın. Diğerleri var olabilmek ve varlıklarını devam ettirebilmek için Nicole''ün kendilerini izlemesine muhtaç. 73 yıldır Beyaz Saray''da, oldukça genç bir görünüme sahip Nicole.

Zamanda yolculuğun yapıldığı, haber makinelerinin ortalarda cirit attığı, sinek şeklinde, hareket halindeki reklamlardan kurtulmanın imkansız olduğu Simulakra; yıllar öncesinde yazılmış olmasına rağmen günümüze hatta geleceğe yaptığı göndermelerle, insanı düşünmeye, hayal etmeye kışkırtan konusu ve kurgusuyla okunmayı hak ediyor.

Çatışma ile beslenen sosyal yapının insan ahlakını çürütmekle kalmadığı, yok ettiği etkileyici bir kurgu ile anlatılıyor Simulakra''da.