Medeniyet vakumu ve nihilizmle sonuçlanan otorite boşluğu

Türk toplumunun bin yıllık varoluş mücadelesinin dünya tarihini yapacak bir kıvama ulaşması, otorite, hegemonya ve meşruiyet kaynağını tek bir zemin üzerinde kurmasıyla mümkün olabilmiştir: İslâm.

Bu zemin, tevhidî bir ontoloji, hikmet merkezli bir epistemoloji, adalet, hakkaniyet ve merhameti aynı anda mümkün kılan bir varlık ve hayat tasavvurudur.

KÜLTÜREL İNKÂRLA GELEN KÜLTÜREL İNTİHAR

Hakikat medeniyeti, yeryüzünde adaletle barışın, hikmetle düzenin, tevhidle çoğulculuğun, irfanla aklın aynı anda kurulduğu bir medeniyet iradesinin adıdır. Osmanlı, bu tasavvurun son büyük tarihî tecellisidir. Hilâfetin ve medeniyet merkezinin çökertilmesi, yalnızca bir siyasî kurumun ortadan kaldırılması değil, toplumun meşruiyet sunan, tarih yapan, anlam üreten ve yaratıcı ruhunu besleyen köklerinin bilinçli olarak kurutulması operasyonudur. Bu, toplumu yalnızca siyasî bir krizle değil, ontolojik bir boşlukla karşı karşıya bırakmıştır.

Cumhuriyet’le birlikte uygulanan radikal modernleşme projesi, laik, jakoben ve tepeden inmeci bir sosyal mühendislik denemesidir. Bu deneme, toplumun İslâmî köklerini, medeniyet birikimini ve tarihî derinliğini inkâr ederek işe başlamıştır. Bu gözlemi ilk yapan kişilerden birinin seküler entelijansiyanın suskun / susturulan en parlak temsilcilerinden Ahmet Hamdi Tanpınar olması, ne kadar mânidârdır, değil mi?

Bu kültürel inkâr; dilin, mekânın, zamanın, hukukun, eğitimin, ahlâkın ve hatta bedenin bütün koordinatlarını yeniden tanımlama iddiası taşımıştır.

Sonuç, kültürel inkâr yaşayan bir toplumun, kültürel intiharın eşiğine sürüklenmesidir. İki asırlık savrulmanın getirdiği çıkmaz sokak işte burasıdır.

İKİ TOPLUM

Toplum, Şerif Mardin’in “iki Türkiye” diye tarif ettiği o simülatif modernleşme tecrübesinde, köklerini yitirmiş bir halde iki farklı yöne savrulmuştur.

Bir taraf “modern” olmanın bedelini kendi ruhunu silerek, kendi tarihini unutarak ve kendi medeniyet iradesini reddederek ödemeye çalışırken, diğer taraf kendi köklerini korumaya çalışırken o köklerin ürettiği medeniyet iradesini yeniden üretememiştir.

Her iki taraf da aslında aynı vakumun içindedir: meşruiyet üreten, hegemonya kuran ve tarih yapan bir kurucu-kaynak boşluğunun içinde. Bu boşluk, yalnızca siyasî bir boşluk değildir; anlam, adalet ve yaratıcılık üreten melekelerin yitirilmesine yol açan onto-epistemolojik bir boşluktur.

İSLÂMÎ DEĞERLERİN AŞINMASIYLA OLUŞAN VAKUM VE NİHİLİZM ÇUKURU

Fon rezaleti, bu boşluğu görünür kılan son büyük kırılmadır. Güvenin buharlaşması, yalnızca iktisadî bir kriz değildir; İslâmî değerleri temsil iddiası taşıyan çevrelerde bile ahlâkî ve ontolojik sarsıntıya yol açan bir yaranın açılması, yarılmanın yaşanmasıdır.

Toplum, “İslâmî” diye gördüğü yapıların da adalet ve emanet ilkelerini ihlâl edebildiğini, hikmet yerine menfaati, tevazu yerine güç gösterisini tercih edebildiğini gördüğünde, meşruiyet kaynağı olarak gördüğü zemine olan inancı sarsılmıştır.

Bu sarsıntı, Osmanlı’dan boşalan vakumu doldurma iddiası taşıyan elitokrasinin işini kolaylaştırmıştır. Masonik, baronik ve devşirme bir aristokrasi, Atatürk ve Kemalizm’i ayartıcı bir şekilde suistimal ederek bu boşluğu doldurmaya çalışıyor.

İslâm’ın bin yıl muazzam bir şekilde inşa ettiği otorite, hegemonya ve meşrûiyet kaynaklarının kurutulması ile oluşan bu medeniyet vakumu, ithal ideolojilerle ve jakoben yöntemlerle doldurulamaz.

Aksine toplumdaki inanç krizini daha da derinleştirir, kangrene çevirir ve toplumu nihilizmin eşiğine sürükler: Artık üretilen konfor alanından toplumun temellerini dinamitlemek kolaylaşır. Zuhûr eden nihilizm, toplumun ve ülkenin tarihten silinmesine yol açacak yapı taşlarını döşer. Bu nokta ülkenin geleceği açısından hayatîdir. Ve ülkenin gerçek (Attila İlhan gibi) Kemalistlerinin de gördüğü, göremeyenlerinin de görmesi gereken bir noktadır.

Türkiye, bu yıkıcı nihilizmle yok oluşun eşiğine sürükleniyor... Bu yok oluş, yalnızca siyasî bir parçalanma değildir; medeniyet iradesinin, yaratıcı ruhun ve meşruiyet üreten zeminlerin yerle bir olmasıdır.

Boşluk (vakum), doldurulamazsa, toplum ya sürekli kriz üreten bir elitokrasinin hegemonyası altında kalacak ya da köklerinden tamamen koparak anlam üretemeyen, tarih yapamayan, yalnızca tüketen ve kolayca güdülen, celladına (Batılı ideolojilere) âşık edilen bir yığına dönüşecektir.

İki Türkiye’nin her biri, kendi içinde bir simülasyon üretiyor: biri modernliğin simülasyonunu, diğeri “gelenekçiliğin” simülasyonunu. Her ikisi de, asıl zemin olan hakikat medeniyeti’nin yokluğunda, kendi varlığını sürdürebilmek için karşıtıyla mücadele etmek zorunda kalıyor. Bu mücadele, toplumun enerjisini tüketiyor, yaratıcılığını köreltiyor ve meşruiyet üreten bir merkezin ortaya çıkmasını engelliyor.

HAKİKAT MEDENİYETİ FİKRİNİN YEŞERTİLMESİ…

Bu boşluğun hakikat medeniyeti fikrinin güçlü, tutarlı ve bütüncül bir şekilde dile getirilmesiyle doldurulması mümkündür.

Hakikat medeniyeti, ne geçmişin nostaljik tekrarıdır ne de modernliğin İslâmî bir cilasıdır. Tevhidin ontolojik zemininden hareketle, adaletle barışı, hikmetle bilimi, irfanla aklı, tevazu ile vakarı, enfüs ile âfâkı aynı anda birbirine bağlayan derinlikli bir medeniyet tasavvurudur. Mekke’nin tanıma, Medine’nin tanımlama, Kudüs’ün tamamlama çabasıdır; zâhir ile bâtının, madde ile mananın, ilim ile irfanın birbirini var ettiği bir bütünlüktür.

Bu medeniyet fikri, topluma yalnızca bir “alternatif” sunmaz; kendi ruhunu yeniden keşfetmesi, tarih yapma iradesini yeniden kazanması ve meşruiyet üreten bir zemin inşa etmesi için zorunlu bir çağrıdır.

Kemalizm’in ve onun temsil ettiği elitokrasinin bu çağrıya karşı üretebileceği tek şey, simülasyondur. Çünkü onun elinde, bu toprakların ürettiği hikmet yoktur, irfan yoktur, tevhidî bir ontoloji yoktur. Onun elinde yalnızca ithal edilmiş kavramlar, dayatılmış formlar ve felsefî kökü dışarıda bir meşruiyet iddiası vardır.

Bu iddia, fon rezaleti gibi krizlerde daha da zayıflamaktadır; çünkü toplum, meşruiyetin yalnızca güçten ve dayatmadan gelmediğini, ahlâkî ve ontolojik bir zemin gerektirdiğini çok iyi biliyor.

Hakikat medeniyeti, bu fikri derinleştirebilir ve sistematik bir tasavvura dönüştürebilir. Aksi takdirde, ithal ideolojilerin zayıf temelleri üzerinde yükselen elitokrasi, bu boşluğu dolduramaz; yalnızca onu daha da derinleştirir ve ülkeyi yok oluşun eşiğine sürüklemeye devam eder.

Toplumun kurtuluşu, ne iki Türkiye’nin birinin diğerini yok etmesinde ne de zayıf ideolojilerin hegemonyasında gizlidir. Kurtuluş, hakikat medeniyeti’nin, yani tevhidî, hikmet merkezli, adaletle hakkaniyeti aynı anda kuran bir medeniyet tasavvurunun güçlü bir şekilde dile getirilmesinde ve bu dile getirişin toplumun ruhuna yeniden nüfuz etmesinde gizlidir. Bu dile getirilmedikçe, Türkiye’nin yaşadığı kriz, yalnızca “siyasî” veya “iktisadî” bir kriz olarak kalmaz; varlık krizine, meşruiyet krizine ve nihayetinde yok olma tehlikesine dönüşür. Allah muhafaza.

Vesselâm.