Huylu huyundan vazgeçmez

Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Abbas Türnüklü, 13-14 yaş grubu öğrencileri üzerinde yapılan araştırmada, şiddete eğilimli öğrencilerin büyüyünce de bu huyundan vazgeçmediğini ortaya koydu. Ergenlik dönemindeki öğrencilerin kişilik yapılarını analiz eden Türnüklü, öğrencilerinin "fiziksel şiddet, küfür, izinsiz eşya alma, dalga geçme, ad takma ve kıskançlık" gibi strateji ve taktiklerinin, genelde yıkıcı ve işbirliğinden uzak olduğunu saptadı. Öğrencilerin olgunlaşma ve sosyalleşme tarzlarının, bir toplumun barış yönelimine ilişkin mesajlar verdiği kaydedilen araştırmada, "Bunun için ilköğretim birinci sınıftan itibaren öğrencilere barışı sağlayıcı sosyal beceri ve yapıcı strateji geliştirmeleri sağlanmalı, sosyal ve duygusal öğrenme programları uygulanmalıdır" denildi. Öğrencilerin kullandığı çatışma çözme strateji ve taktiklerinin, sorunun türüne ve öğrencilerin cinsiyetine göre değiştiği belirtilen araştırmada, şu tespitlere yer verildi:

"Kişilerarası çatışmalar yıkıcı olarak çözümlendiğinde bireyde 'şiddet, düşmanlık, kızgınlık, ayrılık, üzüntü, üretimsizlik ve dağınıklık' duyguları yaşanıyor. Çatışmalar yapıcı olarak çözümlendiğinde ise, bireyde mutluluk, başarı, barış, rahatlama, birbirinden hoşlanma, ilişkinin güçlenmesi ve çatışmaları yapıcı olarak çözebilme becerisine ilişkin duygular gelişmektedir."

Çeşitli okullarda okuyan 13-14 yaş grubuna mensup toplam 395 erkek ve kız öğrenci üzerinde yapılan araştırmada, erkek öğrencilerin kızlara göre şiddete daha sıklıkla başvurduğu vurgulandı. Öğrencilere yöneltilen, "Fiziksel şiddetle başa çıkmak için kullandığınız çatışma çözme taktiği nedir?" sorusuna, "kavga ederim", "sonuç alamazsam ben de kavga ederim", "eğer sinirli ve gerginsem kavga yaparım" gibi radikal yanıtlar da verildi. "Sessiz kalmayı tercih ederim", "alttan almaya çalışırım", "oradan uzaklaşırım", "kavga çıkarmamaya çalışırım", "sorunu karşılıklı konuşarak çözerim", "birbirimizden özür dileyerek çözerim" şeklindeki ılımlı yanıtların oranı ise oldukça düşük kaldı.

"Fiziksel şiddet, küfür, eşyanın izinsiz alınması, dalga geçme, lakap takma" gibi çatışma durumlarında, her iki cinsiyetteki öğrencilerin kullandığı yöntemlerin yoğun olarak yıkıcı özellik taşıdığı saptandı.

EVİN GÖKTAŞ/ ANKARA

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------