Prof. Dr. İbrahim Canan, büluğ çağına ermemiş çocukların kazançlarının anne babalarına dinen haram olduğunu, bu dönemde sadece okul öncesi eğitim verilmesi gerektiğini söyledi.
---------------------------------- manset -------------------------------------------
---------------------- manset ---------------------
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Canan, büluğ çağına ermemiş çocukların kazançlarının anne babalarına da haram olduğu yönünde Diyanet İşleri Başkanlığı'nın fetvası bulunduğunu söyledi. Canan, 1-3 Temmuz arasında yapılan eğitimin tartışıldığı Abant Platformu Toplantısı'nda, Prof. Dr. Mehmet Ali Kılıçbay tarafından "dini söylemdir, bilimsel olmaz" denilerek karar alınması engellenen ve polemik konusu olan konuyu Yeni Şafak'a anlattı. Prof. Canan, büluğ öncesi çocuğun tek görmesi gerektiği şeyin sevgi ve eğitim olması gerektiğini kayderek, "Bu dönemde çocukların okul öncesi eğitimine büyük önem vermek gerekir. İslamiyet de bu okul öncesi eğitimin önemi gereği çocuğun bu yaşlarda kazanacağı geliri anne babasına haram kılmıştır" dedi.
Önce mesleki eğitim verilir
İstihdamda çocuğun istismarını önleme konusuna İslamiyet'in özel önlem aldığını belirten Canan, "İslamın büluğ çağına giren çocuğa tanıdığı temel haklardan biri 'yeme, giyme ve mesken' ihtiyaçlarını içine alan 'nafaka'dır. Öyle ki, büluğ çağına kadar çocuk kimsesiz bile olsa, nafaka meselesinin halli için çalışmak mecburiyetinde değildir. Çocuk bu devre içerisinde hayata hazırlanma çalışmalarına tabi tutulmalıdır. Yani hayati, dini, ahlaki, mesleki bilgiler, alışkanlık ve maharetler kazanma faaliyetlerine yer verilmelidir" dedi.
Mesleki eğitimin, temel eğitim faaliyeti olduğunu kaydeden Canan, çocuğun büluğ çağından önce, "hayata hazırlayıcı" faaliyetler dışında, gerek babası ve gerekse velisi tarafından istihdam ve istismar edilmesini önlemek için İslam hukukçuları tarafından Kur'an ve sünnete dayanılarak hükümler getirildiğini ifade etti. Çocukların zorla çalıştırılarak istismara uğradığını aktaran Canan, bu konudaki hükmün kesin olduğunu söyledi.
Çocuğu kimler işe verebilir?
"Kişinin en temiz malı kazandığı maldır, veledi de kendi kazancındandır" hadisi şerifini hatırlatan Canan fıkıhçıların bu hükmü, "insan için kendi çalıştığından başkası yoktur" ayetine dayandırdığını aktardı. Canan, hükmün "evladın büluğdan sonraki malı" ile kayıtlandığını belirtti. Çocuk üzerinde istihdam hakkı olmayanların onu ücretli olarak bir işe koyamayacağını belirten Canan şöyle konuştu: "Yetiştirici işlerde istihdam hakkının sadece baba, dede ve bunların tayin edeceği vasilere ait olduuğunu yukarıda belirtmiştik. Şu halde bunlar dışında kalan kimselerin ñakrabalıkları ne kadar yakın olursa olsun, istihdam hakkı olmadığı gibi, ücretle işe koyma hakları da mevcut değildir. Çocuğun bakımı bu çeşit velilerin yanında ise, temyiz yaşından sonra terbiyelerinin tam olabilmesi için istihdama velayetleri olan baba veya sair velilerine iadeleri gerekir. Çocuğun malını tasarruf konusunda konulan bu kayıtlar, çocuğun menfaatini korumak, onun istismarını önlemek gibi önemli gayeler güder. Ancak kesin olan birşey vardır ki umumî prensibe göre: Çocuğun büluğdan önceki hasenâtı (malı, kazancı vs.) sadece çocuk içindir, ebeveynin hakkı yoktur."
----------------- imza------------------
----------------- imza------------------
