RTÜK'e tarafsız model önerildi

ANKARA - Türkiye Gazeteciler Sendikası, RTÜK yasasının bir bütün halinde ele alınarak, demokratik bir anlayışla yeniden düzenlenmesi gerektiğini bildirdi. TGS'nin açıklamasında, "Üst Kurul'un oluşumu ve üyelerinin belirlenmesinde, Basın Kartları Komisyonu ve Basın İlan Kurumu Genel Kurulu'nun oluşumunda uygulanan yöntemler örnek alınabilir" denildi. Açıklamada, Başbakanlık'ta oluşturulan komisyonun yaptığı çalışmalar hatırlatılarak, "Bu taslağı Türkiye Gazeteciler Sendikası olarak kabul etmemiz mümkün değildir" denildi. RTÜK'ün "özerk ve tarafsız" olacağının hükme bağlandığına işaret edilen açıklamada, Üst Kurul üyelerinin iktidar ve muhalefet partilerine göre ayrılan kontenjanlar çerçevesinde TBMM Genel Kurulu tarafından seçilmesinin kurula siyasi nitelik kazandırdığı ileri sürüldü.

Üst Kurul'un, radyo ve televizyon yayınlarının düzenli ve özgürce, uluslararası alanda tescil edilmiş meslek ilkelerine uygun biçimde çalışacak, tarafsız ve siyasi etkiden uzak bir yapıya kavuşturulması gerektiği vurgulanan TGS açıklamasında, şu öneriler savunuldu: "Üyelerin seçimi yasama ve yürütme organlarının tercihlerinden kurtarılmalıdır. Bu konuda, Basın Kartları Komisyonu ile Basın İlan Kurumu Genel Kurulu'nun oluşum biçimi ve üyelerinin belirlenmesinde uygulanan yöntemler örnek olarak alınabilir. Diğer taraftan; Kurul üyelerinin çeşitli adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanması, kurulun tarafsızlığını sağlamayacaktır; Cumhurbaşkanı zaten yürütme organının başıdır. Üst Kurul'da sivillerin dışında temsilcilere kontenjan ayrılması da kurumun tarafsızlığına gölge düşürecektir". Yerel düzeydeki yayınların denetiminin, valilik ve kaymakamlıklara bırakılması görüşünün de eleştirildiği açıklamada, "Böyle bir uygulama, RTÜK'ün, yüzlerce sansür kuruluna dönüştürülmesinden başka bir anlam ifade etmeyecektir" denildi. Ayrıca, "Üst Kurul'a görev olarak, radyo ve televizyon yayınlarının denetimi bakımından yargısal bir işlev yüklenmemelidir. Bu görev tümüyle yargıya bırakılmalıdır" görüşü savunuldu.

Yasanın 25'inci maddesinde, "Başbakan veya görevlendireceği bir Bakanın" bazı yayınları önceden "durdurabilmesinin" öngörüldüğüne dikkat çekilen açıklamada, "Yayınların önceden denetlenmesi veya durdurulmasına ilişkin düzenleme, 5680 sayılı Basın Kanunu'ndaki, 'Basın suçu, neşir ile vücut bulur' ilkesi çerçevesinde değerlendirilerek 3984 sayılı Yasa'dan çıkarılmalıdır" denildi.

TGS açıklamasında, şu görüşlere de yer verildi: "3984 Sayılı Yasa'nın, radyo ve televizyon sahiplerinin devlet ihalelerine girmesini yasaklayan 29'uncu maddesi aynen korunmalıdır. Bu maddenin, medya sahiplerinin isteği doğrultusunda değiştirilmesi, tekelleşmeyi kemikleştirecek, birçok bakımdan haberleşme özgürlüğüne önemli bir engel teşkil edecektir". Açıklamada, yasanın 33'üncü maddesindeki yayın durdurma, uyarı ve yayın izninin iptali cezalarının; "yayın ilke ve esaslarına" aykırı yayınlar için değil, demokratik bir anlayışla değiştirildikten sonra yasada öngörülecek diğer yükümlülüklerini yerine getirmeyen ve izin şartlarını ihlal eden kuruluşlara uygulanması gerektiği savunuldu. Açıklamada, yayın durdurma veya yayın izninin iptalinin de, çok ağır şartlara bağlanması ve yargı organı tarafından verilmesi gerektiği vurgulandı.