Yerin 100 metre altında 8 İTÜ'lü

İstanbul Teknik Üniversitesi'nin (İTÜ) 48 öğrencisi, evrenin oluşum sırlarını araştıran “Büyük Patlama” deneyinin yapıldığı Avrupa Nükleer Araştırmalar Merkezi'ni (CERN) gezdi. İTÜ Fizik Mühendisliği Bölümü tarafından organize edilen ziyarete katılan genç fizikçilerden 8'i de, büyük çarpışma deneyinin gerçekleştirildiği yerin 100 metre altına inerek ATLAS dedektörünü görme şansını yakaladı. Sıkı güvenlik önlemleri altında, özel tarayıcılardan geçirilerek asansörle yerin altına indirilen öğrenciler, burada 8 katlı bir bina büyüklüğündeki deney düzeneği ve dev mıknatısları inceledi.

Yer altında evreni oluşturan temel parçacıkları bulmak amacıyla 27 kilometrelik oval tünelde protonların çarpıştırıldığı hızlandırıcıları da inceleyen öğrenciler, çarpışmanın nasıl gerçekleştirildiğini rehber hocalardan dinledi. Yerin 100 metre altında yaklaşık 1 saat kalan öğrenciler, daha sonra yeryüzüne çıktı. Öğrencilere çıkışta, yer altında radyasyon alıp almadıklarına ilişkin ölçümler de yapıldı. CERN'nün çeşitli bölümlerini de gezerek incelemelerde bulunan öğrenciler, ilerde çalışmak hayali kurdukları merkezde gezerken heyecanlı anlar yaşadı.

Öğrencilerle birlikte CERN'nü gezen İTÜ Fizik Bölümü Araştırma Görevlisi Erhan Emirhan, CERN'i gezmenin öğrencilerinin ufkunu açacağını belirterek, CERN'ü tüm fizikçilerin görmesi gerektiğini söyledi. Öğrencilerinin çok heyecanlandığını belirten Emirhan, şunları söyledi: “Ziyaretimizin en önemli bölümü, yerin 100 metre altındaki ATLAS detektörünü görmekti. Ancak öğrencilerden 8'i ATLAS'a inebildi. Diğerleri üç boyutlu simülasyonu izleyerek parçacık fiziği hakkında detaylı bilgi sahibi oldu. Yakından görmek çok heyecan vericiydi.”

Makine Fakültesi Doktora öğrencisi Murat Tosun, CERN'de 2 günlük inceleme imkanı bulduklarını belirterek, “Çok şaşırtıcı imkanları var. Yaklaşık 60 yıllık bir araştırma merkezi. Bizim için çok iyi bir deneyim oldu” dedi. Fizik Mühendisliği 1. sınıf öğrencisi Nefal Sefer de CERN'ü kitaplarda okuduğunu ifade ederek, “Beklediğimden daha büyüleyiciydi. CERN benim hayalim. Bir gün mutlaka buralara geleceğim” diye konuştu.

Genç fizikçiler, bir saat boyunca hayalini kurdukları 27 kilometrelik oval tünelde 8 katlı bina büyüklüğündeki deney düzeneği hakkında rehber hocalardan bilgi aldı. İsviçre ve Fransa sınırında yer alan ve Cenevre şehrine yakın olan CERN, dünyanın en büyük parçacık fiziği araştırma laboratuvarı. 12 Avrupa devleti tarafından 1954'te kurulan CERN'in bugün 20 üyesi bulunuyor. CERN'e, asil üye adaylık başvurusu kabul edilen Türkiye'nin, resmi görüşmelerin yapılacağı, yaklaşık 3 yıllık bir sürecin ardından merkeze asil üye olması bekleniyor.