Kültür ve Turizm Bakanlığının 2023’te başlattığı “Geleceğe Miras Projesi”yle hem arkeolojik kazıların kapsamı genişledi hem de birçok buluntu bilim dünyasına kazandırıldı. Proje kapsamında gece ziyaretine açılan ören yerleri de misafirlerin akınına uğradı. Bu mekanların başında İzmir Efes Ören Yeri geldi.
Geçtiğimiz yıl, arkeolojik kazılar ve ören yerlerinin ziyareti açısından bereketli bir yıldı. “Geleceğe Miras” gibi projelerle hem kazı alanlarının sayısı hem de yapılan yatırımlar arttı. Bu da ortaya çıkarılan ören yerlerinin ziyaretçi sayısına olumlu anlamda yansıdı. 2023 Ekim ayında “Geleceğe Miras Efes” ile başlayan proje kapsamında arkeolojik kazıların kapsamı genişledi. Neolitik Çağ Araştırma Projesi kapsamında ise Göbeklitepe, Karahantepe, Sayburç, Çakmaktepe, Sefertepe, Mendik Tepe, Harbetsuvan ve Gürcütepe’de kazı çalışmaları sürdürülüyor. 175 kazı alanında çalışma süreleri 12 aya çıktı. Hedef ise 60 yılda yapılan işleri dört yılda yapmak. Projeye toplam 224 kazı dahil edildi. 2024 yılı sonu 765’e ulaştırılan kazı çalışmalarının sayısının 2026 hedefi yıllık 800’e çıkması. Arkeolojik çalışmaları sadece sayı olarak değil kalite olarak da artırmayı hedefleyen bakanlık, bu doğrultuda bütçesini de artırdı. Proje kapsamında arkeolojik kazı, restorasyon ve çevre düzenleme çalışmaları için ayrılan ödenek 6 milyar liraya ulaştı.
1800 YIL SONRA YENİDEN SU AKTI
Çalışmalar kapsamında Athena Tapınağı’nın çeşmesi gibi yapılar eski işlevine kavuşturuluyor. 160 yıldır kazı çalışması yapılan Efes Antik Kenti’nde 6 farklı noktada çalışma yürütüldü. Toprak yığınları ve bitki örtüsü altında kaybolan Vedius Gymnasiumu ve Liman Hamamı açığa çıkarılırken Stadyum Caddesi güzelleştirildi. Syedra Antik Kenti’nde ise 12 farklı noktada kazı, temizlik ve onarım işleri yapıldı. Sütunlu Cadde ayağa kaldırıldı, doğal yapı altında kalan kent dokusunun gün yüzüne çıkarıldı. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Perge’de yapılan çalışmaların ardından kentin en görkemli yapılarından biri olan Kestros Çeşmesi’nden 1800 yıl sonra antik dönemdeki gibi yeniden su akışı sağlandı.
MEKAN SAYISI 2025’TE ARTACAK
Side ve Olympos ören yerleri ziyaretçi karşılama merkezi ve çevre düzenleme uygulamalarının tamamlanmasıyla ziyarete açıldı. 2025’te ise ziyaretçi karşılama merkezi ve çevre düzenleme proje çalışmaları tamamlanan Antalya’da Aspendos, Syedra, Perge, Phaselis, Sillyon, Idyros, Denizli’de Hierapolis, Tripolis, Muğla’da Knidos, İassos, İzmir’de, Bergama, Efes, Metropolis, Aydın’da, Aphrodisias, Milet, Apollon Tapınağı, Manisa’da Sardes, Burdur’da Sagalassos, Eski Van Şehri Antik Kentleri’nde ve Diyarbakır Eğil Kalesi ise ziyarete açılacak.
GECE MÜZECİLİĞİNİN KAPSAMI GENİŞLEYECEK
Bir yılını dolduran Gece Müzeciliği uygulamasında 300 binden fazla ziyaretçiyi ağırlandı. Efes, Hierapolis, Patara ve Side antik kentleri gibi önemli noktalarda hayata geçirilen uygulamaya daha sonra Kapadokya’da Güvercinlik Vadisi de eklendi. Olympos, Syedra, Perge ve Aspendos’ta da aynı uygulama için çalışmalar sürdürülüyor.
