Kaos için kutsal darbe metni

Derin Tarih dergisi ağustos sayısında Mustafa Kemal Atatürk''e ait olup olmadığı belli olmayan ünlü ''Bursa Nutku''nu masaya yatırdı. Bursalıların 1933''te Ulu Camii''de Arapça ezan okunması talebiyle valiliğe başvurduğunu duyan ve Bursa''ya gelen Atatürk''ün buradaki konuşmasında söylediği iddia edilen, ''Gençlik devrimleri benimsemiştir. Bunları güçsüz düşürecek en küçük bir kıpırtı ve davranış duydu mu ''Bu ülkenin polisi, jandarması, ordusu, adalet örgütü vardır'' demeyecektir. Elle, taşla, sopa ve silahla, nesi varsa onunla kendi eserini koruyacaktır'' cümleleri, şimdiye dek sokakları karıştırmak isteyenlerin kullandığı temel argüman oldu. Bursalı ''gazeteci'' Rıza Ruşen Yücer''in 1947''de yayınlandığı 26 sayfalık ''Atatürk''e Ait Birkaç Fıkra ve Hatıra'' adlı fasikülde ilk kez yer bulan ''Bursa Nutku''nun gerçek olmadığını söyleyenlerin başında, Atatürk''ün en yakınındaki isimlerden Falih Rıfkı Atay geliyor. Atay''ın ''Atatürk''ün söylediği böyle bir nutuk yoktur'' dediği konuşmayı, Bursa''da Rıza Ruşen''den başka kimsenin hatırlamıyor oluşu da enteresan bulunuyor.

Bursa Nutku''nun kamu düzenine ve mahkemelere karşı şiddet kullanarak isyana çağırmasının Türkiye''de bazı çevrelerce kullanıldığına dikkat çeken Gazeteci-Yazar Mümtazer Türköne, sözkonusu metnin günümüzde hâlâ isyana teşvik için kullanıldığına işaret etti. Bursa Nutku''nu, ''Sosyalizm ve Darbeciliğin iç içe geçtiği azınlık yönetimi olan Baas tipi Ulusalcı bir ideolojiye ve darbe için gerekli şiddet yüklü eylemlere meşruiyet kazandırmak adına sıkça müracaat edilen bir metin'' olarak niteleyen Türköne, 12 Mart ve 12 Eylül darbelerinin bu ortamın eseri olduğunu söyledi. ''1969''daki ''Kanlı Pazar'' başlangıç, 12 Eylül şokun son noktası, baş aktör Bursa Nutku''dur'' diyen Türköne, bu nutkun demokratik cepheye karşı üretilmiş bir darbe zemini olduğunu, 60''lı yıllarda sol gruplara ilaç gibi geldiğini aktardı.

Derin Tarih''te Bursa Nutku''nun öyküsünü anlatan Tarihçi Mustafa Armağan ise, metni ilk aktaran Rıza Ruşen Yücer''in bile nutkun doğruluğundan emin olmadığına işaret etti. Armağan, bu durumun Yücer''in, ''Ben sadece işittiklerimi duyduğum şekle sadık kalarak naklettim'' şeklindeki cümlesinden rahatça anlaşılabileceğini söyledi. Kemalist solcuların 1958''den beri metne büyük önem atfettiğini dile getiren Armağan, ''28 Şubat''ta ve Gezi Parkı''nda aynı rejim kurtarıcılığı için isyana davet söylemleriyle yola çıkıldı'' diye konuştu. Armağan ''Darbeler yalnız postallar, tanklarla değil, 65 yıldır demokrasiye balans ayarı vermek için toplumun üzerinden bir silindir gibi geçen kirli ideolojilerle de gelir'' ifadelerini kullandı.