Yaşlıların kâbusu osteoporoz

Osteoporoz, eklem kireçlenmesi ve sık düşmelerin yaşlıların kâbusu olduğu, kaliteli bir yaşlılık için çocukluk çağından itibaren insanların başta beslenme olmak üzere fiziksel aktivitelere önem vermesi gerektiği bildirildi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Birol Gülman, eklem kireçlenmelerinin kadınlarda, şişmanlarda, ağır işlerde çalışanlarda ve daha önce eklem çıkığı olanlarda, osteoporozun ise kemiklerinde kalsiyumu azalanlarda sık görüldüğüne dikkat çekti.

Eklem kireçlenmelerinin; 35 yaş üstü insanların yüzde 60'ında hafiften şiddetliye doğru hareket sınırlanması görülmesiyle kendini gösterdiğini söyleyen Prof. Dr. Gülman, bu rahatsızlığın en sık omurga,kalça, diz, omuz ve el parmak eklemlerini tuttuğunu belirterek, “Erken dönem belirtileri hareket sırasında veya hemen sonrasında duyulan eklem ağrısı, hareketsizlik sonrası hafif eklem sertlikleridir. Hastalık tam geliştiğinde eklemleri kullanmaya bağlı olarak ağrı artar, istirahat sırasında ve gece de olmaya başlar. Eklem şişliği ve şekil bozukluğu olur. Hareketler sırasında çıtırtı sesleri duyulur” dedi. Yaşlıların sık düşmesinin nedenlerini de anlatan Prof. Dr. Gülman, şöyle devam etti: “Kişi yaşlandıkça görmesinde, duymasında, kas kuvvetinde reflekslerinde oluşacak olumsuz değişiklikler sonucu daha kolay düşer hale gelir. Düşmeyi önlemek için alınacak tedbirlerin başında düzenligörme-işitme muayenesi yaptırılması ve dahiliye doktoruyla kullanılan ilaçların yan etkilerinin konuşulması gelmektedir. Alkol kullanılmamalıdır. Yatılan yerden aniden kalkılmamalıdır. Ani kalkmalarda tansiyon düşeceği için baş dönmesi yapar. Yaşanılan ortam soğuk olmamalıdır. Doktordan egzersiz programı alınmalıdır. Yaşanılan yer güvenli hale getirilmelidir.”

Gülman, “Osteoporozda risk faktörleri; kadın olmak, 50 yaş üstünde olmak, menopoza girmiş olmak, erkek cinsiyet hormonu testesteron azalması, kalsiyumdan düşük beslenme, hareketsizlik, beyaz tenli, açık renk gözlü, kısa boylu, ince yapılı kişiler, sigara, alkol, kolalı, kafeinli, içecekler, bazı ilaçlar (kortizon, sara ilaçları, kan sulandırıcılar) bazı hormonal hastalıklardır” diye konuştu.

Gülman, tedavi seçenekleri konusunda şu bilgileri verdi: “Tedavi; hasta eğitimi, ilaç tedavisi, fizik tedavi ve rehabilitasyon ile cerrahi ameliyat tedavisi şeklinde gruplara ayrılır. Hasta; beslenme, kilo sorununun çözülmesi, fizik aktivitenin programlanması, günlük aktivitelerin planlanması, halk arasında konuşulan tedavi yöntemlerinin tartışılması konularında eğitilmelidir. Eklem kireçlenmesinde erken dönem için artroskopik cerrahinin yeri vardır. Hastalığın ileri safhasında ise etkisi yoktur. Erken dönemde eklemin içinin yıkanması, içeri dökülen dokuartıklarının temizlenmesi, şikayetlerde azalma sağlar fakat tam düzelme olmaz. Bazen şansı yaşla orantılı olarak azalır. 40 yaşında yüzde 60 oranındaki başarı, 60 yaşında yüzde 40'a düşer. Eklem protezi eklemi oluşturan yüzeylerin özel metallerle değiştirilmesi ve hareketli eklem sağlanmasını hedefleyen bir uygulamadır. İyi şartlarda yüzde 80 başarı şansı vardır. En çok kalça, diz eklemine daha az sıklıkla omuz eklemine protez uygulanmaktadır.“