Türkiye’de Ramazan öncesi alışveriş davranışları değişiyor; tüketicilerin yüzde 79’u ürünleri haftalar öncesinden keşfederken “Ramazan kolisi” aramalarındaki yüzde 58’lik artış görülüyor. E-ticaret kanalları üzerinden yapılan harcamalarda gece saatlerinde yükseliş yaşanırken, işlemlerin yüzde 58’i mobil kanallardan gerçekleştiriliyor.
Türkiye’de e-ticaret hacminin 3 trilyon TL sınırını aşmasıyla birlikte perakende sektörünün en yoğun dönemlerinden biri olan Ramazan ayına yönelik hazırlıklar da erkene çekiliyor. Güncel sektörel veriler, tüketicilerin satın alma karar süreçlerinin artık yalnızca kampanya günlerine değil haftalar öncesine yayıldığını ortaya koyuyor. Araştırmalar, kullanıcıların yüzde 79’unun satın almayı planladığı ürünleri Ramazan başlamadan önce keşfettiğini gösterirken, bu eğilim “beklenti ekonomisi” olarak tanımlanan yeni bir tüketim davranışını işaret ediyor. Bu modelde tüketiciler önce araştırıyor, seçenekleri karşılaştırıyor ve fırsat zamanlamasını bekleyerek satın alma kararını erteliyor. Bu süreç yalnızca bireysel alışkanlıkları değil; stok yönetimi, kampanya planlaması ve lojistik hazırlıkları gibi sektörün temel operasyonel parametrelerini de yeniden şekillendiriyor.
RAMAZAN KOLİSİ ARAMALARINDA %58 ARTIŞ
Ramazan alışverişinin dijitalleşen yapısı özellikle arama trendlerinde belirgin şekilde görülüyor. Türkiye’de kullanıcıların “Ramazan kolisi” ve benzeri temel ihtiyaç içerikli aramalarının bir önceki döneme kıyasla yüzde 58 artış göstermesi, planlı tüketim davranışının güçlendiğini ortaya koyuyor. Aynı zamanda tüketicilerin yüzde 55’inin marka ve ürün bilgisi edinirken yalnızca çevrimiçi kaynaklara yönelmesi, dijital platformların karar sürecindeki belirleyici rolünü teyit ediyor. Araştırma faaliyetlerinin yaklaşık dört hafta öncesine çekilmesi, alışveriş yolculuğunun keşif aşamasının genişlediğini gösteriyor. Bu eğilim, yalnızca ekonomik değil sosyokültürel bir yansıma da barındırıyor; çünkü Ramazan kolisi ve yardım paketlerine yönelik ilgi, dayanışma kültürünün dijital tüketim davranışlarıyla kesiştiği bir alan oluşturuyor. Sepet oluşturma oranlarının erken dönemde artması, ancak satın alma kararının kampanya anına bırakılması ise fiyat rekabetini ve promosyon stratejilerini doğrudan etkiliyor.
İŞLEMLERİN %58’İ MOBİLDEN
Ramazan ayı boyunca tüketim davranışlarının zaman dağılımında da önemli bir kayma yaşanıyor. Geleneksel alışveriş saatlerinin dışına çıkan dijital trafik, özellikle iftar sonrası 22.00–23.00 aralığında zirve yapıyor ve sahur saatlerine kadar yüksek seviyesini koruyor. Bu zaman dilimi, kullanıcıların günlük rutinlerini ibadet ve sosyal buluşmalar etrafında düzenlemesinin ekonomik davranışlara yansıması olarak değerlendiriliyor. Bu yoğunlukta mobil cihazların payı belirleyici düzeyde; gerçekleşen işlemlerin yüzde 58’i akıllı telefonlar üzerinden tamamlanıyor. Mobil öncelikli alışveriş alışkanlığı; hızlı ödeme altyapıları, uygulama tabanlı kampanyalar ve kullanıcı deneyimi optimizasyonunun sektör açısından kritik önem kazandığını gösteriyor. Uzmanlara göre bu saat diliminde yaşanan trafik yoğunluğu, dijital platformların sunucu kapasitesinden müşteri hizmetlerine kadar pek çok operasyonel bileşenini yeniden yapılandırmasını gerektiriyor.
MARKET VE GIDA HARCAMASINDA %57 BÜYÜME
Kategori bazlı tüketim verileri, Ramazan alışveriş sepetlerinin yalnızca temel ihtiyaçlarla sınırlı kalmadığını ortaya koyuyor. Market ve gıda harcamalarında yüzde 57 artış gözlenirken, hediyelik ve bağış odaklı alışverişlerde yüzde 48, moda ve ev dekorasyonu kategorilerinde ise yüzde 34 büyüme kaydediliyor. Bu tablo, Ramazan’ın ekonomik etkisinin çok katmanlı bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor. İftar davetleri, bayram hazırlıkları ve sosyal ziyaretler; tüketim kalemlerinin çeşitlenmesine katkı sağlıyor. Özellikle hediyelik ve bağış kategorilerindeki artış, sosyal dayanışma motivasyonunun ticari hareketlilikle paralel ilerlediğini ortaya koyuyor. Analistler, kategori çeşitliliğinin tedarik zinciri planlaması açısından stratejik veri sağladığını ve stok optimizasyonunun sezon bazlı analizlere daha fazla dayandırılması gerektiğini vurguluyor.
REKLAM HARCAMALARINDA %35 ARTIŞ
Ramazan dönemi, dijital reklam ekonomisinde de belirgin hareketlilik yaratıyor. Sektör verilerine göre bu dönemde reklam yatırımları yüzde 35 artış gösterirken, kampanya içeriklerine yönelik tıklama oranlarında yüzde 50’ye varan yükseliş gözleniyor. Zamanlama odaklı hedefleme stratejileriyle yürütülen kampanyalarda dönüşüm oranlarının yüzde 23 artması, veri temelli pazarlamanın etkinliğini ortaya koyuyor. Kullanıcıların satın alma kararlarını erteleyerek fırsat anını beklemesi, reklam stratejilerinde doğru zamanlama ve kişiselleştirilmiş içerik üretimini ön plana çıkarıyor. Pazarlama uzmanları, Ramazan’ın yüksek etkileşimli dijital ortamının marka görünürlüğünü artırmak için önemli bir fırsat sunduğunu ancak rekabet yoğunluğu nedeniyle stratejik veri kullanımının zorunlu hâle geldiğini belirtiyor.
