“Yürü ulan e...k, sen bu orduyu sattın!”

Bugün 27 Mayıs 1960 ihtilalinin 50''nci yılı. Bu ihtilalin canlı tanığı olan Radikal Gazetesi''nin iktisatçı ekonomi yazarı Korkmaz İlkorur, geçen yıl bu tarihteki yazısında o gün yaşadıklarını anlattığında çok etkilenmiştim.

27 Mayıs''ın anısına bugün köşe o dönemin canlı tanığı İlkorur''un olsun;

*

"27 Mayıs 1960''ı, sabah saat 04:30- 05:00 arasında, 16 yaşında Ankara Atatürk Lisesi''nin Lise 1 talebesi olarak, yakından gelen silah sesleri ile karşıladım.

Babam, rahmetli Kıdemli Kurmay Albay Hayri İlkorur, Jandarma Genel Komutanlığı Harekât Daire Başkanı.

Dört dairelik apartmanımızda bizden başka iki jandarma subayı ve aileleri var. 1 numaralı dairede ise devrin Cumhurbaşkanı Celal Bayar''ın Başyaveri, şimdi adını hatırlayamadığım fevkalade saygın bir Deniz Kurmay Albay ile aynı saygınlıkta annesi oturuyor.

*

Silah sesleri, yaklaşık 18 apartmanın karşılıklı dizildiği sokağımızın ucundan itibaren başlayan Kara Kuvvetleri ve Genel Kurmay Başkanlığı tarafından geliyor ve bir askeri harekatın başladığına işaret ediyordu.

O sabaha ait, kendimizi pencerelere attığımızdan itibaren kafama sinema şeritlerinin görüntüleri gibi işlenmiş birçok anım vardır.

İlk görüntüler, mahallemizin Harp Okulu talebeleri tarafından kuşatılmasına ilişkindir.

*

Ama, bir ihtilalin acımasızlığını ve çelişkilerini beynime şoklayan anım o devrin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Rüştü Erdelhun''un evinden alınıp götürülmesidir.

Rahmetli Orgeneral Erdelhun, TC devletinin bu kadar savurgan olmadığı o zamanlarda bizim karşımızda, zemin katında tüm mahallenin bakkal ve dükkânlarının olduğu apartmanın birinci katında bizimkinden daha büyük ama hâlâ mutevazı bir dairede oturuyordu.

Sokaklar henüz tenha iken bir askeri jeep, şimdi tam olarak hatırlayamıyorum, bir teğmen veya bir üsteğmen komutasında birkaç Harp Okulu talebesi devrin Genelkurmay Başkanı''nı almaya geldi.

Yukarı çıktılar.

Erdelhun Paşa ve ailesi kapıyı açmadı.

Gelen ekip aşağı indi. Büyük bir kütük getirildi.

Bizans''ın kapıları yıkılırcasına kütükle kapının devrilme seslerini duyduk.

Biraz sonra, koskoca Orgenaral Erdelhun iki kolunda biri subay iki genç asker, şapkasız, yazlık resmi elbisesinin yakası bir tarafa kaykılmış bir şekilde sürüklenerek jeep''e bindirildi.

Ama, o on saniyelik görüntüde 16 yaşında çocuk aklıyla ve büyük bir üzüntü ile aklıma kazınmış olan, o ihtilal havasına kendini kaptırmış olan genç subayın haykırarak sarfettiği şu laftır: " Yürü ulan e...k, sen bu orduyu sattın !"

*

Çok geceler, ben ve ailem, o merdivenlerin önünde duran askeri vasıtalardan inen silahlı askeri güçlerin koşar adımlarla ev basmaya gittiklerini izlemenin sıkıntısını çektik: Acaba, adı, sırf görevi icabı orada olmak zorunda olduğundan, rahmetli İnönü''nün kafasına taş atıldığı meşhur Uşak olayları nedeni ile babamı ne zaman götürmeye geleceklerdi?

Babamı hiçbir zaman alıp götürmediler.

Ama, 43 yaşında emekli edip, yaşananların üzüntüsü ile hastalanmaya ve 53 yaşında ölmeye mahkum kıldılar.

*

Kimileri 27 Mayıs 1960''ı devrim olarak nitelendirir.

Ama, o bir devrim değil, çok basit bir neden ile, ihtilaldir.

Zira, onu takip eden askeri müdahaleler gibi bir emir-komuta zinciri içinde yapılmamıştır.

Tamamı ile bir başkaldırıdır.

Onu haklı kılacak bir gerekçe kesinlikle yoktur.

*

27 Mayıs 1960 ihtilali arkasında farklı nitelik ve derecede darbeler yemiş mağdur aileler bıraktı.

Ben o ailelerin, hem de bir asker ailesinin ferdi olarak, şunu da söylemeden geçmeyeceğim.

Tarih, zorlamayla ve subjektif değerlendirmelerle yazılmaz."