Toplumsal geleceğimizin teminatı: Evliliği kolaylaştıralım

İslam inancında evlilik, yalnızca iki insanın hayatını birleştirmesinden ibaret değildir. Kur’an, sünnet ve icma ile temellendirilen evlilik, aynı zamanda hukuki bağlayıcılığı olan kutsal bir akittir. İnsanın hem dünyadaki huzuru hem de neslin devamı açısından önemli bir yere sahiptir. Yüce Allah, Nûr Suresi’nin 32. ayetinde “İçinizden bekâr olanları evlendiriniz” buyurarak topluma önemli bir sorumluluk yüklemektedir. Rûm Suresi’nde ise eşlerin birbirlerinde huzur bulmasının, aralarındaki sevgi ve merhametin Allah’ın varlığının delillerinden biri olduğu bildirilir (Rûm, 21). Hz. Peygamber (sav) de pek çok hadisinde gençleri evliliğe teşvik etmiş ve ailenin dinî, insani ve toplumsal önemine dikkat çekmiştir.

AİLENİN DİNÎ VE TOPLUMSAL TEMELLERİ

Semavi dinlerin tamamında olduğu gibi İslam’da da aile, toplumun temel yapı taşıdır. Bu nedenle evlilik çağındaki gençlerin yuva kurması yalnızca gençleri değil, anne-babaları, akrabaları, yakın çevreyi ve hatta toplumu yöneten kurumları da ilgilendiren bir konudur. Mâide Suresi’nde yer alan “iyilik ve takvada yardımlaşma” emrini bugün gençlerin yuva kurmasına destek olmak açısından da düşünmek gerekir. İyilik yalnızca maddi açıdan ihtiyaç sahiplerine yardım etmek değildir. İmkânı olmayan veya çeşitli sebeplerle evlilik konusunda desteğe ihtiyaç duyan gençlerin elinden tutmak, onlara yol göstermek ve maddi-manevi destek olmak da önemli bir iyilik alanıdır. Çünkü evlilikten beklenen yalnızca iki kişinin aynı evi paylaşması değildir. Asıl amaç; huzurlu bir aile kurmak, neslin devamını sağlamak, değerleri yeni kuşaklara aktarmak ve sonuçta daha sağlıklı bir toplum oluşturmaktır.

GÜNÜMÜZDE EVLİLİK YAŞI NEDEN YÜKSELİYOR?

Bugün evlilik yaşlarının geçmişe göre oldukça yükseldiğini görüyoruz. Gençler çoğu zaman eğitim, meslek edinme, iş bulma, kariyer yapma ve daha iyi ekonomik şartlara ulaşma gibi gerekçelerle evliliklerini erteliyor. Elbette eğitim almak, meslek sahibi olmak ve ekonomik olarak ayakta durmak önemlidir. Ancak bunların evlilik için aşılması gereken şartlara dönüşmesi, gençlerin yıllarca beklemesine neden olabiliyor. Yaş ilerledikçe insanın alışkanlıklarını değiştirmesi ve başka biriyle ortak bir hayat kurmaya uyum sağlaması da zorlaşabiliyor. Genç yaşlarda daha kolay şekillenebilen “biz” duygusunun yerini zamanla güçlü bir “ben” anlayışı alabiliyor. Bu nedenle evlilik, makul sebepler dışında sürekli ertelenmemeli; gençlerin yuva kurma isteği desteklenmelidir.

EBEVEYNLERİN BEKLENTİLERİ GENÇLERİ ZORLAMAMALI

Gençlerin evlenmesinde anne-babalara da önemli görevler düşüyor. Ancak kimi zaman ailelerin beklentileri, gençlerin önündeki en büyük engellerden biri hâline gelebiliyor. Yüksek mehirler, pahalı ev eşyaları, müstakil ev, araba veya gösterişli düğün talepleri, daha hayatlarının başındaki gençleri ciddi bir ekonomik yükün altına sokabiliyor. Oysa aile huzurunu altının ayarı, takının miktarı veya evdeki mobilyaların markası belirlemez. Bunlar zamanla değişebilecek ve tamamlanabilecek ihtiyaçlardır. Asıl önemli olan, eşlerin birbirine karşı sevgisi, saygısı, güveni ve sorumluluk duygusudur. Sevgili Peygamberimiz (sav) de eş seçiminde öncelikle dindarlık ve güzel ahlakın gözetilmesini tavsiye etmiştir. Zenginlik ve dış görünüş zamanla değişebilir. Ahlak ve güzel karakter ise aile hayatının temelini oluşturan kalıcı değerlerdir.

EŞ SEÇİMİNDE GENÇLERİN İRADESİ ESAS OLMALI

Evliliği zorlaştıran bir başka mesele de gençlerin kendi tercihleri yerine ailelerin belirleyici olmaya çalışmasıdır. Elbette anne-babaların tecrübesi ve rehberliği önemlidir. Ancak evlenecek olan gençlerin kendi iradeleri ve birbirleriyle kurdukları duygusal uyum da göz ardı edilmemelidir. Anne ve babaların rehberlik etmek yerine baskı kurması, gençlerin ailelerini üzmemek adına evlilik kararlarını yıllarca ertelemesine yol açabilir. Daha da önemlisi, bazı aileler maddi çıkar, miras veya varlıklı bir aileyle dünür olma isteği gibi sebeplerle çocuklarını istemedikleri kişilerle evlenmeye zorlayabiliyor. Böyle bir yaklaşım, gençlerin evlilik düşüncesinden tamamen uzaklaşmasına neden olabilir. Gençlerin evlilik konusunda taşıdığı bir başka kaygı ise şiddet korkusudur. Şiddet, hiçbir şekilde aile hayatının parçası olamaz. İslam’da evlilik, bir insanın diğerine kulluk etmesi veya boyun eğmesi anlamına gelmez. Eşler arasındaki ilişki sevgi, saygı, sadakat, güven ve istişare üzerine kurulmalıdır. Bu nedenle gençlere evlilik öncesinde hem dinî hem de psikolojik açıdan sağlıklı bir hazırlık imkânı sunulmalıdır.

GELECEĞİ İNŞA ETMEK İÇİN EVLİLİĞİ KOLAYLAŞTIRMALIYIZ

Yüce Allah bütün varlıkları çift olarak yarattığı gibi insanı da çift olarak yaratmıştır. Evlilik, insanın fıtri ihtiyaçlarından biri olduğu gibi neslin devamı, ahlaki değerlerin aktarılması ve toplumun ayakta kalması açısından da büyük önem taşır. Tarih boyunca toplumlar, evlenmek isteyen gençlere çeşitli şekillerde destek olmuştur. Bugün de ekonomik şartlar, işsizlik, meslek edinme ve gelecek kaygısı nedeniyle evliliği erteleyen gençlerin önünü açmak için devlet kurumlarına, sivil toplum kuruluşlarına ve hayırseverlere önemli görevler düşmektedir. Bunun ilk adımı, düğünleri ve ev kurmayı gereksiz bir gösteriş yarışından çıkarmaktır. “El âlem ne der?” anlayışı bir kenara bırakılmalı, sade ve nitelikli nikâh kültürü teşvik edilmelidir. Devletin sağladığı faizsiz evlilik kredileri ve çeyiz desteklerinin kapsamı genişletilebilir. Belediyeler, sivil toplum kuruluşları ve hayırseverlerin iş birliğiyle ihtiyaç sahibi gençlere yönelik çeyiz ve beyaz eşya destekleri oluşturulabilir. Bunun yanında evlilik öncesi eğitimler de yaygınlaştırılmalıdır. Belediyeler ve Diyanet İşleri Başkanlığı öncülüğünde düzenlenecek “Evlilik Okulları” ile gençlere iletişim, kriz yönetimi, hak ve sorumluluklar gibi konularda rehberlik edilebilir. Aile içinde yaşanan sorunların büyümeden çözülmesi için aile danışmanlığı ve arabuluculuk mekanizmalarının daha etkin kullanılması da önemlidir. Unutmayalım ki aile, toplumun geleceğidir. Gençlerin yuva kurmasını zorlaştıran değil, kolaylaştıran bir anlayışa ihtiyacımız var. Çünkü geleceğimizi güçlü ve huzurlu ailelerde inşa edeceğiz. Aileyi güçlendirebildiğimiz ölçüde toplumu da geleceğe daha güvenle taşıyabiliriz.