Parametreler

Modern dünyânın en büyük sorunsallarından birisi, “sermâye” ile “devlet” arasındaki ilişkilerde hangisinin diğerini güdümleme kuvvetine sâhip olduğudur. Bunu daha kabaca “ekonomik” güçlerle, “siyâsal” güçler arasındaki mücâdeleler olarak da değerlendirebiliriz. Düşünüş târihinin bu soruya verdiği cevaplar hayli farklıdır. Ama bu soruya verilen farklı, hattâ çelişkili cevapların ortak paydası basitlemeciliktir. Yâni birileri , devletlerin sermâyenin bir “âleti “veya daha bilinen kavramlaştırmayla “aygıtı” olduğuna hükmetmiştir. Meselâ kaba, ortodoks marksizmin yaklaşımı bu şekildedir. Ekonominin hâkim gücü olarak târif ettikleri sermâyedarlar (kapitalistler) devletleri de ellerine geçirmişler ve işçi sınıfının “devrimci” mücâdelesini bastırmak için kullanmaktadır. Althusser ve Poulantzas gibi yapısalcılar başta olmak üzere , ortodoks marksizmi eleştirenler ise devletlerin “göreceli özerkliğinden” bahsetmişlerdir.