Uzman olarak atananlar makam tazminatı alabilir mi?

Genel Müdürken, 657 sayılı Kanunun 43/B maddesine göre 1. dereceli uzman kadrosuna atananlar, 666 sayılı KHK hükümleri çerçevesinde 6400 ek göstergenin yanı sıra makam, görev tazminatından yararlanabilir mi? 4500 makam ile 11500 görev tazminatı alacağını söyleyenler var, doğrusu nedir?

666 sayılı KHK sonrasında birçok memurun maaş hesaplaması kökten değişmiştir. Hangi memurun 666 sayılı KHK hükümleri çerçevesinde maaş hesabı yapılacağı 375 sayılı KHK"de açıkça belirlenmiş olduğundan buna göre soruyu açıklamaya çalışalım.

657 sayılı Kanunun ek 26 ncı maddesinde; "Bu Kanuna ekli IV sayılı cetvelde unvanları yazılı görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makam tazminatı ödenir. Makam tazminatı damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu tazminattan yararlananlara ayrıca yüksek hakimlik tazminatı ödenmez." hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Kanunun ekinde yer alan IV sayılı makam tazminatı cetvelinde ise; 1, 2, 3 ve 4.sıralarda yazılı kadro ve görevlerde fiilen altı ay çalıştıktan sonra bu Kanunun 43 üncü maddesinin "B" bendinin üçüncü paragrafında belirtilen kadro ve görevlere atananlara 4500 gösterge rakamının maaş katsayısı ile çarpımından oluşan tutar kadar makam tazminatı ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca, bu Kanunun 43/B maddesinde ise; "Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkan ve Üyelikleri, Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkan ve üyelikleri, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkan ve Üyelikleri, Müşavir ve 1"inci dereceden uzman ünvanlı kadrolara atananlara bu kadrolarda bulundukları sürece daha önce almış oldukları en yüksek ek gösterge üzerinden ödeme yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükümlere göre genel müdür olarak fiilen 6 ay görev yaptıktan sonra 1 inci derece uzman kadrosuna atanılırsa, bu kadronun maaşları 666 sayılı KHK ile getirilen yeni sisteme göre hesaplanmayacağı için 4500 göstergenin karşılığı olan 4500*0,076998= 346,49 TL tutarında makam tazminatı alınacaktır. Yani uzmanların maaşı 666 sayılı KHK öncesindeki yönteme göre hesaplanmaktadır.

1. derece uzman kadrosuna yapılan atama nedeniyle maaş ödemesi 666 sayılı KHK hükümleri çerçevesinde yapılmayacağı için 6 ay genel müdürlük yapılmışsa makam tazminatının yanında görev tazminatı da alınacaktır. Bunun tutarı ise (4500+7000)*0,076998 = 885,48 TL"dir.

Çalışırken ek gösterge karşısındaki durum

Yukarıda yer verdiğimiz hükme göre, genel müdür olarak görev yapan bir kişi 1 inci dereceli uzman kadrosuna atanırsa 6400 ek göstergeyi almaya devam eder. Ayrıca, genel müdür olarak çalışanların 1 inci dereceli uzman kadrosuna atanması halinde 6400 ek göstergeyi almak için 6 ay çalışma zorunluluğu da yoktur. Yani 1 ay çalışan birisi de bu kadroya atanması halinde 6400 ek göstergeyi uzman kadrosunda bulunduğu sürece alabilecektir.

Ek gösterge ödemesinden emeklilikte yararlanabilmek için durum makam tazminatı ödemesinden farklıdır. Hatta bazı hallerde kişilerden 6400 ek gösterge üzerinden emekli kesintisi yapılmasına rağmen emekli olurken bu haktan yararlanamama dahi söz konusu olabilmektedir. Bunun nasıl olduğunu izah edelim.

657 sayılı Kanunun 43/B maddesi gereğince 6400 ek göstergeli genel müdür ve eşiti kadrolarda görev yapmakta iken 6 ay görev yapmadan görevden ayrılır ve 1 inci dereceli uzman veya müşavir kadrosuna atanılırsa 6400 ek gösterge alınmaya devam edilir. Hatta emekli kesintisi dahi bu ek gösterge üzerinden kesilmeye devam eder. Ancak, emekli olunacağı zaman en az altı ay 6400 ek göstergeli görevde çalışılmadığı gerekçesiyle SGK bu ek gösterge üzerinden emekli aylığı ödemesi yapmaz.

Benzer durumlar değişik kanun ve KHK"lerle şahsa bağlı hale getirilen müşavirler için de geçerlidir. Yani genel müdür olarak görev yaparken altı ay süreyle görev yapmadan sizi kanunla bakanlık müşaviri olarak atanmış saysalar ve her türlü ödemeleri şahsa bağlı hale getirseler dahi SGK, 6400 ek göstergeli kadroda altı ay çalışmadığınız gerekçesiyle emeklilikte size bu ek göstergeyi vermeyecektir.

Genel Müdürlükten müşavir kadrosuna atananların durumu ise biraz farklıdır. 657 sayılı Kanunun IV sayılı Makam tazminatı cetveline göre fiilen 6 ay genel müdür olarak görev yaptıktan sonra müşavir kadrosuna atananların maaş hesabı 666 sayılı KHK hükümleri çerçevesinde hesaplanacağı için bunların makam tazminatı alması mümkün değildir.

Bunların maaşlarını belirleyen unsurlar ücret ve tazminat göstergeleridir. Daha önce bu köşede yer verdiğimiz "2013 yılı için yeni sisteme göre örneklerle maaş hesabı" başlıklı yazımızda 666 sayılı KHK"ya göre maaş hesabını açıklamıştık.

Bir kamu kurumunda aday memur olarak görev yapıyorum. Unvanımın VHKİ olarak değiştirilmesi mümkün müdür?

Adaylık döneminde görevde yükselme mahiyetinde olmayan unvan değişikliği yapılması mümkündür. Kurumunuzun görevde yükselme yönetmeliğinde aksi yönde bir düzenleme yoksa adaylık döneminde memur unvanlı kadrodan VHKİ unvanlı kadroya veya bu kadroya eş değer başka bir kadroya atanmanıza herhangi bir engel bulunmadığını düşünüyoruz.

Kariyer mesleklerde uzman yardımcısı olarak görev yapanların bugünlerde önemli bir sorunu da bazı kamu kurumlarının yeterlik sınavına girecek uzman yardımcılarının yardımcılık döneminden önce almış olduğu dil belgesini kabul etmemesidir.

657 sayılı Kanunun ek 41 inci maddesinde; "…Yeterlik sınavında başarılı olanların uzman kadrolarına atanabilmeleri, Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından asgari (C), Dışişleri Uzmanlığı için asgari (B) düzeyinde veya dil yeterliği bakımından bunlara denkliği kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan başka bir belgeye yeterlik sınavından itibaren en geç iki yıl içinde sahip olma şartına bağlıdır." hükmüne yer verilmiştir. Bu hükme göre uzman olarak atanabilmek için YDS"den en az C düzeyinde dil puanının olması gerekmektedir.

Hal böyle iken, kamu kurumlarının özel yönetmeliklerinde, Uzmanlığa atanmak için yeterlik sınavında başarılı bulunmak ve YDS"den uzman yardımcılığı döneminde alınmış en az (C) seviyesi veya dengi yabancı dil belgesini yeterlik sınavından itibaren en geç iki yıllık süre içerisinde ibraz etmeyi zorunlu koşulmaktadır.

Görüleceği üzere, kanunda sadece dil belgesine sahip olma şartı aranmasına rağmen özel yönetmeliklerde dil belgesinin yeterlik döneminde alınma zorunluluğu getirilmesi gibi bir gariplik yer almaktadır. Ayrıca, bu sınavların beş yıl süreyle geçerli oldukları da 375 sayılı KHK"de açıkça belirtilmiştir. Maksat dil bilmek ve bunu ispat etmekse o zaman yapılan düzenlemenin anlamı nedir? Uzman yardımcılığı sınavına girerken sunulan belgenin 3 yılın sonunda dikkate alınmamasını anlamak mümkün değildir. Sonuç olarak personelle ilgili yönetmeliklerin Devlet Personel Başkanlığınca incelenme zorunluluğu bulunduğu dikkate alındığında, açıkça Kanuna aykırı bir düzenlemenin Devlet Personel Başkanlığı tarafından düzeltileceğini düşünüyor ve ümit ediyoruz. İnşallah ümidimiz boşa çıkmaz.