Başbakan Erdoğan önceki gün Rize''de çok önemli bir açıklama yaptı. Terör olaylarının neden birden başladığını açıklarken, demokratikleşme paketi içerisindeki Anayasa değişikliğinin halkoyuna sunulmasını örnek verdi. CHP-MHP-BDP gibi partilerin karşı duruşlarının manalı olduğuna işaret etti.Ama asıl Başbakan Erdoğan''ın "bu ülke ne zaman büyümeye kalksa birileri çok rahatsız oluyor" sözü önemliydi. Bu açıdan biraz tekrar olacak ama yeniden geçmişi ve bugünü değerlendirelim.Bir ülkeyi tıpkı bir insan
Başbakan Erdoğan önceki gün Rize''de çok önemli bir açıklama yaptı. Terör olaylarının neden birden başladığını açıklarken, demokratikleşme paketi içerisindeki Anayasa değişikliğinin halkoyuna sunulmasını örnek verdi. CHP-MHP-BDP gibi partilerin karşı duruşlarının manalı olduğuna işaret etti.
Ama asıl Başbakan Erdoğan''ın "bu ülke ne zaman büyümeye kalksa birileri çok rahatsız oluyor" sözü önemliydi. Bu açıdan biraz tekrar olacak ama yeniden geçmişi ve bugünü değerlendirelim.
Bir ülkeyi tıpkı bir insan olarak düşünün. Mesela hiçbir eğitim vermezseniz doğar büyür ve verimli çağında sadece beden gücü ile hayata katıldıktan sonra ölür. Ama eğer büyümek ve gelişmek istiyorsanız insanın eğitime yatırım yapması gerekiyor.
Eğitim ise bir maliyettir. Mesela ilk adımlarında köyden kente göçleri hızlandırır. İlk adımlarında okullaşma gibi, göçün yarattığı altyapı yatırımları gibi büyük sabit sermaye yatırımı gerekir. Tıpkı bir çocuğun 22-23 yaşına kadar eğitim hayatında hiç verici olmadan sürekli maliyet olarak yük getirmesidir.
Eğitim zor ve maliyetli iştir. Ama yaş 25''leri aştığında o eğitimli insan gücünün önünde kimse duramaz. Eğitimi sırasındaki uzun yılların maliyetini öyle hızlı çıkartmaya başlar ki; yaş 35-40''lara geldiğinde artık en verimli dönemine girmiş demektir.
Şimdi bir ülkeyi düşünün. Nüfus artış hızı yüksek ama eğitim yatırımları da çok yüksektir. Sürekli okullar yapılıyor, altyapı yatırımları yapılıyor, iletişim yatırımları patlıyor ama hızlı kentleşme nedeniyle de yatırım maliyetleri refaha yeterince yansıyamıyor. Ne zaman yansıyacak?
Eğitim arttıkça nüfus artış hızı yavaşlayacak. Eğitim arttıkça kentleşme oranı azalacak. Eğitim arttıkça eğitimli nüfus ekonomide refah artışında payını artıracak. Yani bir insan gibi orta yaş yığılması yoğunlaşınca o ülkenin ekonomisi patlayacak.
Türkiye 1980''lerde, yani Özallı yıllarda tam da bu altyapı yatırımını yapmıştı. Bugün yüzde 3''lerde seyreden kentleşme oranı 80''lerde yüzde 7''nin üzerine bile çıkmıştı. Nüfus artış hızı ise bugünden nerede ise yüzde 50 daha fazlaydı. Ama eğitim yatırımları, köylere kadar derinleşiyor ve altyapı ile iletişim yatırımları patlıyordu.
Ve 1991;
O meşhur Akbulut fıkraları medyada yer aldı. Çankaya''nın şişmanı diye Cumhurbaşkanı Özal''a saldırı moda olmuştu. Artık gözde adam "kim ne verirse 5 lira fazlası benden" diyordu. Orta yaş yığılması ile ekonomik patlama yapması beklenen ülkeye gözde adam 38 yaşında emeklilik deyiverdi. Gericiler diye 28 Şubat sürecinde meslek liselerinin önü kapatılarak genç nüfus mesleksiz bırakıldı.
Elbette Demirel, Yılmaz gibiler hakkında söylenecek daha çok söz vardır. Ama sözün bittiği yer 1993 yılıydı. Birbiri ardına aydınlanamayan, ne ve nasıl olduğu tam bilinemeyen ölümler başlayıverdi.
Türkiye''nin batmasına göz yumamayan ANAP''ın eski çekirdek ekibi yeniden kolları sıvamıştı. Yeniden ülkeye sahip çıkacaklar, olmadı yeni parti kuracaklardı. Planlar-projeler çizilmişti.
İşte 1993 ölümleri tam da o anda başladı.
Bu ülkeyi büyütmek, geliştirmek kolay mı sanıyorsunuz. Bu ülkeye sahip çıkmak kolay mı sanıyorsunuz. Asıl sahiplenmiş gibi gözüken dış destekli kuklaları çözmek gerekiyor. Ama önce ölmemek gerekiyor.
93 ölümlerinden derin ders almamız gerekiyor.
Bir de 93 beslemelerinin izini hiç bırakmamamız gerekiyor. Belki de sonuçtan sürece gitmek zorundayız. 93 ölümlerinin sonunda kim nereye geldi, ülkeyi nereye taşıdı, kim kazandı kim kaybetti? (Yarın…)
