Bugün seçim olsa: Mutlak butlan kararından sonra CHP’de son durum

GENAR Türkiye Raporu-Haziran

Oy Dağılımı

* AK Parti: %36,2

* CHP: %28,3

* DEM Parti: %9,2

* MHP: %8,1

* İYİ Parti: %7,1

* Yeniden Refah Partisi: %3,9

* Anahtar Parti: %2,5

* Zafer Partisi: %2,1

* TİP: %1,3

* Diğer: %1,4

Mutlak butlan kararının ardından herkesin merak ettiği temel soru şuydu: CHP tabanı bu sürece nasıl tepki verecek?

Bugün gelinen noktada parti tabanının üç ana kümeye ayrıldığı görülüyor. Birinci grup doğrudan Sayın Özgür Özel’in yanında yer alanlardan oluşuyor. İkinci grup Sayın Kemal Kılıçdaroğlu’nu destekliyor. Üçüncü ve en dikkat çekici grup ise CHP’nin bir bütün olarak kalmasını isteyen, ancak şu aşamada sessiz kalmayı tercih eden seçmenlerden oluşuyor.

Bu tür duygusal ve gerilimli dönemlerde elde edilen verileri geçici göstergeler olarak değerlendirmek gerekir. Çünkü sahada çok sayıda değişken bulunmaktadır. Partinin geleceğini belirleyecek temel soru, CHP’nin bir bütün olarak kalıp kalamayacağıdır. Araştırmalar, parti tabanının yarıdan fazlasının birlikten yana olduğunu göstermektedir.

Bugün CHP’ye oy verdiğini ifade eden seçmenlere yaşanan süreç nedeniyle desteklerinin nasıl etkilendiği sorulduğunda şu tablo ortaya çıkmaktadır:

* Desteğim değişmedi: %47,8

* Desteğim arttı: %19,7

* Desteğim azaldı: %19,4

* Kararsız kaldım: %9,6

* Fikrim yok: %3,5

Bu veriler CHP seçmeninin genel eğilimini göstermektedir.

Bilindiği üzere CHP, yerel seçimlerin ardından yaklaşık yüzde 25 oranında yeni seçmeni bünyesine katmıştı. Bu seçmenlerin önemli bir kısmı İYİ Parti kökenliydi. Bugün kararsız görünen seçmen kitlesinin ağırlıklı olarak bu gruptan oluştuğu düşünülebilir.

Mayıs ayında yüzde 30 seviyesinde görülen CHP oyları bugün yüzde 28 bandına gerilemiş durumdadır. Parti içinde yaşanan yoğun tartışmalar dikkate alındığında iki puanlık kayıp sınırlı bir düşüş olarak değerlendirilebilir.

Buna karşılık AK Parti’nin oylarında sınırlı da olsa bir artış gözlenmektedir. Araştırmalardaki küçük değişimler tek başına kesin sonuç ifade etmese de siyasi ivmenin yönünü göstermesi bakımından önemlidir.

Partinin geleceğine ilişkin dikkat çekici bir başka veri ise CHP seçmeninin yaklaşık yüzde 80’inin Özgür Özel’in yanında durduğunu göstermesidir. Ancak seçmene “Özgür Özel mi, CHP mi?” şeklinde bir tercih sunulduğunda tablo değişmektedir. Bu durumda kurumsal kimliği tercih edenlerin oranı yükselmekte ve CHP’yi önceleyenlerin oranı kendi seçmen kitlesi içinde yüzde 30’lara kadar çıkabilmektedir.

Cumhuriyet Halk Partisi ile ilgili kulisler adeta havada uçuşuyor. Her gün yeni bir bilgi, yeni bir iddia ve yeni bir açıklama ortaya çıkıyor. Bu nedenle siyaset yorumları giderek spor yorumlarına benzemeye başladı.

CHP siyasetinin geleceğini büyük ölçüde sessiz çoğunluk belirleyecek gibi görünüyor. Genel eğilimleri partinin bütünlüğünün korunmasından yana olsa da şu an itibarıyla bu bütünlüğün nasıl sağlanacağına dair güçlü işaretler bulunmuyor.

Sessiz çoğunluğun önümüzdeki süreçte nasıl bir tutum alacağını bugünden kestirmek zor. Ancak zaman ilerledikçe tablo daha da netleşecektir.

Bu nedenle CHP üzerine yapılan güncel araştırmalar ve yorumlar kesin hükümler olarak değil, ön değerlendirmeler olarak görülmelidir. Siyasi şartlar ve saha dinamikleri her geçen gün değişmektedir.

Türk siyaseti uzun zamandır bu ölçekte karmaşık bir parti içi krizle karşılaşmamıştı. CHP’nin tarihsel hizip geleneği de bu krizin derinleşmesine neden olmaktadır.

Normal şartlarda siyasi partilerdeki mücadeleler üst düzey kadrolar ve kanaat önderleri arasında yaşanır. Ancak söz konusu CHP olduğunda tarihsel rekabetler yalnızca genel merkez düzeyinde değil; il, ilçe ve hatta belde teşkilatlarına kadar uzanabilmektedir. Bu nedenle yaşanan ayrışma tabanda da hissedilmekte ve süreç çok katmanlı bir şekilde devam etmektedir.

Sonuç: Bugünkü veriler CHP’nin henüz dramatik bir oy kaybı yaşamadığını, ancak parti içi tartışmaların seçmen davranışları üzerinde etkili olmaya başladığını göstermektedir.

Parti tabanının büyük çoğunluğu birlikten yana olsa da liderlik ve örgütsel yapı tartışmaları devam etmektedir. Önümüzdeki dönemde CHP’nin kaderini, yüksek sesle konuşan taraflardan çok sessiz çoğunluğun vereceği karar belirleyecektir.