Esed"in Suriyesi

Hafız Esed''in 30 senedir bir açık hava hapishanesi olarak yönettiği Suriye aslında bize sandığımızdan çok daha yakın bir ülke. Örf ve adetleri, kılık kıyafetleri, yemekleri, cana yakınlıkları ile Suriye Anadolu''nun adeta kesintisiz bir devamı izlenimi verir insana. Şam''da sokak aralarında dolaşırken özellikle başörtülü kadınların kıyafetlerinden bir an kendinizi rahatlıkla Adana''da Konya''da sanabilirsiniz. Türk kökenli birçok insan yaşar burada. Bunun ötesinde gittikçe azalmakla birlikte yaşlı Araplar arasında Türkçe bilenler hala vardır. Halk yabancılara karşı yakın ve yardımseverdir. Ama Türklere karşı bu yakınlık daha da artar. Seneler önce Suriye''den geçerken Şam''da bir gün gecelediğimizde oranın ölçülerine göre fahiş bir fiyatla kapalı garajda arabamıza park imkanı sağlayan garaj sahibiyle komşusunun bizim için nasıl tartıştıklarını, fiyatın bu müdahele ile nasıl yarıya indiğini ve bu paranın da yine o iyiliksever Şam''lı tarafından -Türküz diye- ödenmek istenmesini, Emevi Camii''ni ziyaret ve Hamidiye Çarşısı''nı gezmek için arabımıza park yeri arar, polislerden hiç yardım göremezken, yaşlı bir Suriyeli''nin bize park yeri bulmak için dakikalarca sağa sola koşuşturmasını, Şam''dan çıkmak için yol sorduğumuz bir şoförün arabasıyla önümüze düşüp Şam çıkışına kadar bize rehberlik etmesini Suriyelilerin iyilikseverliğinin anısı olarak hep hatırlarım. Bu yardımseverlik istisnai de değildir. Sizin yabancı olduğunuzu öğrenenler bir şekilde size mutlaka yardımcı olmak isterler.

Ama bu değerlendirmeler Suriyeliler için geçerlidir, Suriye yönetimi için değil. Yönetim yabancılara ve özellikle Türklere hiç de sıcak gözle bakmaz. Hatay''ın kendi toprakları olduğu iddiası ısrarla sürdürülen bir milli politikadır. Haritalarında bu ilimiz Suriye hudutları içinde gösterilir. PKK''ya destek vermeleri, Abdullah Öcalan''a kucak açmaları da bu politikanın gereğidir. Yakın zamana kadar Esed yönetimi Türkiye''den transit geçen vasıtaların kendi ülkelerinde bir günden fazla kalmamalarını temin için özel tedbirler bile getirmişti. Son zamanlarda bu tedbirlerde belli bir yumuşama oldu.

Esed yönetiminin Suriye''yi nasıl bir demir elle yönettiğini ve bunun ülkeye neye malolduğunu anlamak için bu yönetimin 30 yıllık geçmişine bakmak gerekir. Bu geçmişte kan, baskı, zulüm vardır, fakirlik ve sosyal adaletsizlik vardır. Ülke imkanları tümüyle askeri bürokrat azınlığa tahsis edilmiştir. Esed, muhaliflerini sindirmek için Hama''yı, bir şehri topa tutmaktan dahi çekinmemiş, yüzlerce binlerce masum insanı öldürmekte tereddüt etmemiştir. Bu baskının halkın üzerindeki etkilerini görmek için bu ülkede bir-iki gün geçirmek ve gözlem yapmak yeterlidir. 80''li yılların sonunda Şam''da aldığımız bir malın parasını dolar olarak ödeme teklifimizin dükkan sahibinin gözlerinde nasıl bir korkuya sebep olduğunu görünce bu rejimin ruhlara verdiği korkuyu bizzat gözlemleme imkanı bulmuştum. Bu demir yönetim ülkeye ne ekonomik refah kazandırdı, ne de sosyal adalet ve kalkınma. İsrail karşısında da her hangi bir başarı elde edemedi. Ülkenin en stratejik bölgeleri şimdi İsrail''in kontrolünde. Kurt politikacı Esed kendini 30 sene iktidarda tutmayı başardı ama, Suriye için hiçbir iç ve dış başarıya imza atamadı.

Suriye şimdi işte böyle bir diktatörden Azrail''in yardımıyla kurtulmuş oldu. Önümüzdeki günlerin Suriye halkına huzur, barış ve mutluluk getirmesi en büyük dileğimiz.