Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
48

Bildirimler

oğuz çetinoğlu tarafından hazırlanarak 3741 sayfa ve 4 büyük cilt halinde yayınlanan “kronolojik kültür, sanat ve tarih ansiklopedisi”nden daha evvel bahsetmiştim.. eserin münderecatı (içindekiler) sadece bir düşünce adamını değil, fikirle uğraşmayan sade vatandaşı bile şaşırtacak evsafta ve zenginliktedir...

madde başları ile ilgili müstakil metinler, tarihi olaylara ait herkesin bilmediği gerçekleri dile getirmektedir.. masamın üstünde duran 4. cildi karıştırırken birara 6 ekim''de vukûbulmuş olayları gözden geçirmeye başladım: bugün 6 ekim ya!.. değişik yılların 6 ekim''lerinde neler olmamış ki!.. kimler ölmemiş, kimler doğmamış ki!.. tarihin 6 ekim günlerinde cereyan etmiş vak''aları ve o vak''alarda rol oynamış şahsiyetleri, (üç beş tanesi de olsa) zikretmeye benim sütûnumun hacmi kafi gelmez.. onun için, madem ki eserden söz açtım, hiç olmazsa sevgili okuyucularıma yakın tarihimize ait ibret alınacak bir ayaklanma olayını nakletmekten mahrum kalmayayım:

konya ayaklanmasının ilk tohumları milli mücadelenin başında konya valisi olan cemal bey tarafından atılmıştı.. bu sebeple bir yıldan beri yeraltı çalışmaları bölgede devam ediyordu.. asıl planlama, istanbul''da damat ferit paşa''nın köşkünde hazırlanmıştı.. anzavur, düzce, bolu ve yozgat isyanlarının bastırılması, sarayın çok güvendiği anzavur''un mağlubiyete uğraması ve damat ferit paşa''nın ordusu olan kuvvayi inzibatiye''nin bir iş görememesi hem onların hem de ingilizlerin ümitlerini söndürmüştü.. bununla beraber ankara''nın, idareyi ele geçirmesini engellemek maksadıyla konya bölgesinde bir isyan hareketini hazırlamaya girişmekten geri kalmadılar.. ingiliz gizli servisi bu bölgede büyük paralar harcadı.. konya ayaklanması anadolunun diğer çevrelerinde meydana çıkan isyanlar gibi tertiplenmiş ve yürütülmüş bir hiyanet olayıdır...

delibaş''ın çumra''yı basmasıyla başlayan ayaklanma kısa süre içinde geniş bir bölgeye yayılmıştı.. çumra''dan sonra koçhisar, karapınar, karaman, ılgın, akşehir, seydişehir, beyşehir, akseki, manavgat ve alanya''yı kapsayan önemli bir alanı etkiliyordu.. ingiliz ajanları ve beraberinde getirdikleri bol paraları dağıtan vazifeli elemanlar tahriklerini geliştirmekte gecikmediler.. tüccardan kadınhanlı ahmet ve gördesli celal birkaç ay önce bölgeye gelip durmadan gezmişler teşkilat kurmuşlar ve zeynel abidin ile bağlantılı olarak delibaş''ın harekete geçmesini beklemişlerdi.. onun ayaklanmasıyla beraber adı geçen şehir ve kasabalarda isyan hareketi kendini gösterdi.. o sırada batı anadoluda yunan kuvvetleri de memleket içlerine doğru ağır ağır ilerlemekteydi.. milli ordu henüz yunan ordusu ile kesin sonuçlu savaş yapacak sayı, silah ve araç gücüne sahip olamamıştı.. elde mevcut kuvvetlerle bu işi başaracak bir komutana ihtiyaç vardı.. bu iş için o tarihte içişleri bakanı olan ve birçok ayaklanmayı bastırmakta başarı gösteren albay refet (general refet bele) bu işle görevlendirildi..

delibaş''ın 6 ekim 1920''de taarruz edeceğini hesaplayan refet bele bütün hızıyla konya''ya doğru yürümüş ve zamanında savaş alanına yetişmişti.. günlerden beri yurt çocuklarını öldüren ailelere tecavüz eden köyleri yağma eden delibaş ve arkadaşları, süvari alayının da çarpışmalara katılmasıyla kısa süre içinde bozuldular, dağınık bir şekilde kaçmaya başladılar.. onları kovalayan süvari birlikleri sıkı bir izleme ile tekrar tutunmalarına fırsat vermediler.. isyancılar ağır kayıplar verdiler.. konya şehri şimdi artık delibaş''ı ve çetelerinin kaçışını dehşet ve ibretle seyrediyordu..

bir süre sonra en yakın ve sadık silah arkadaşları delibaş''ın kellesini keserek hükümete teslim ettiler.. bütün hiyanetlerin ve alçakça davranışların sonucu gibi delibaş''ın da akibeti felaketle neticelendi.. başlamasıyla tam bitimi bir buçuk ay süren konya ayaklanması çok ağır kardeş kanı dökülmesine sebep olmuş, ikiyüzelli kişi haklı olarak idam edilmiştir.. çarpışmalarda ölenler ise daha çoktur.. ayaklanmanın hazırlanması ve cereyanı ibret verici derslerle doludur.. bu isyanı hazırlayan hainler hiyanetlerinin cezasını başlarıyla ödemişlerdir...

ihanet hiçbir zaman cezasız kalmamıştır...

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...