bir milletin dili, o milletin o halkın ortak malıdır.. şahısların, bazı marjinal grupların inhisarında, tapusunda olamaz.. işte bu sebeble, güzel dilimizle pervasızca oynamaya kalkan bir kısım ehliyetsiz heveskârın elinden kurtarmak için “türk dil kurumu” devletleştirilmiş, olabildiği ölçüde, dil bilginlerinin eline teslim edilmiştir.. kardeş kavgasını önleyen 12 eylül idaresinin hayırlı işlerinden birisi budur.. devlete bağlı bir kurum haline getirilen TDK, aşırılıkları törpülemeye, türkçemizde yapılan tahribatı tamir etmeye, birbirimizle anlaşmak için ihtiyacımız olan (arapçadan, farsçadan hatta batı dillerinden alınmış) kelimelerin boykot edilmesini önlemeye yönelik bilinçli bir icraat ve çalışma sergilemiştir..
devlete bağlı dil kurumunun bu çalışmasından memnun olmayan, daha doğrusu dilde uydurmacılığa, zorlamaya, eski kelimeleri hemen değiştirmeğe taraftar olanlar, özellikle eski dil kurumunda keyfî bir şekilde çalışmaya alışmış olanlar, bu sefer “dil derneği” diye bir kuruluşta biraraya gelmişlerdir.. bunların işi, kamuya bağlı dil kurumunun yaptıklarını beğenmemek, eski tutumlarında ısrar etmek, eskiden uydurulmuş kelimeleri daima gündemde tutmak, fırsat bulurlarsa dil kanunlarına uymayan gelişigüzel kakafonik sözcükler icadedip durmaktır.. sayıları epeyi azalmış olsa da bu yeni dilciler, üniversitelerde, bazı basın kuruluşlarında hattâ bazı resmî dairelerde zaman zaman ortaya çıkmakta, o tasfiyeci ve uydurmacı görüşleri tekrarlayıp durmaktadırlar..
“dil derneği” başkanı sayın bayan sevgi özel de bu yeni dilcilerden birisidir.. zaman zaman cumhuriyet gazetesi''nde dâvasını, tezlerini müdafaa eden, ayrıca tabiî dili, yaşayan türkçeyi savunanları da tenkid eden yazılar yazıp durmaktadır..
9 ekim tarihli cumhuriyet''te, bu sefer: yeni nesillerin “muhafazakâr” yerine niye “tutucu”, “milliyetçi” yerine niye “uluscu” demediğine şaştığını söylüyor..
sayın bayan, millet ile milliyet kavramlarının ayrı olduğunu herhalde bilirsiniz.. millet, birçok ortak özelliklere sahib insanlardan meydana gelmiş topluluğun ismi ise, milliyet te bir insanın ait olduğu milleti gösteren özelliğidir.. bir aidiyet bir mensubiyet bildirir.. “ulus”un millet yerine kullanıldığını kabul edelim.. “milliyetçi”yi anlatmak için “ulusçu” mu diyeceğiz, yoksa “ulusalcı” mı diyeceğiz.. yeni dilciler bu inceliklere dikkat etmeyi ya bilmiyorlar, yahut önemsemiyorlar.. sonra tutucu kelimesi muhafazakârı eksiksiz anlatmaktan uzaktır.. muhafazakâr, klâsik âdetleri ve eğilimleri benimseyen, demektir.. tutuculukta ise pek de faydalı ve makbul olmayan düşünceleri ve temayülleri benimsemek vardır.. eski sağlam kelimeler için bulunan bazı yeni kelimeler, eski kelimenin mânâsını tam veremiyor.. “tutuklu” diyorsunuz: “mevkuf”u anlatmak için.. yani tevkif edileni belirtmek için.. oysa tutulan adamı anlatmak için “tutuk” demeniz lâzımgelirdi.. batana yahut batırılana batık, atılana atık, yenilene yenik dendiği gibi.. yeni dilcilerimiz türetme eklerini yerinde kullanmıyorlar..
“sosyal demokrasi” derken gençler tarafından aşırı sol veya komünizm mânâlarına çekilebilecek şekilde anlaşıldığından şikâyet ediyorsunuz.. aslında sosyal kelimesi, bir miktar sosyalist anlamını içermektedir.. demokrasi zaten toplumsuz olmaz.. sadece demokrasi, yahut sadece demokrat anlamlarını belirtmek için başlarına sosyal kelimesini eklemeye ihtiyaç yoktur.. sosyal demokrat, yahut sosyal demokrasi derken azçok sosyalist görüşlere pirim veren kavramlar yaptığımızı kabul etmemiz gerekir.. sosyal demokrat derken “mutedil sosyalist” dediğimizi düşünmeliyiz..
şimdi sayın özel, tek tek kelimeleri bırakalım da esasa gelelim:
bir milletin dili yüzlerce binlerce yıl zarfında teşekkül eder.. onu, kelimelerini, gömlek değiştirir gibi değiştiremezsiniz.. dil kendi kendini yeniler.. siz de ona, zorlamadan yardımcı olursunuz.. yeni mehfumları, güzel sözcükleri ağır ağır, alıştıra alıştıra dilin bünyesine yerleştirirsiniz.. eskileri hemen atalım da yeni bulduklarımızı kullanmaya başlayalım, deseniz bile yapamazsınız.. insan tabiatına ve psikolojisine aykırıdır.. zorlarsanız dilsiz kalır meramınızı anlatamaz hale gelirsiniz.. nitekim, 1935''te isveç kralını ağırlarken verdiği nutukta kemal atatürk, yeni icad edilmiş yahut ortaasyada iken kullanılmış kelimelerden ibaret bir dil kullandığı zaman ne demek istediğini kimse anlamamıştı.. bir müdahele ile süratli bir kelime değişikliği ile bir lisanda devrim yapılamayacağını anlayınca bu işten vazgeçmiştir.. bilmem anlatabildim mi?. ismi güzel dili özel muhterem hanımefendi?.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.