sevgili okuyucularım; 1908 den 1966'ya kadar devam eden müddet içinde islami ilimlere ve islamiyetin toplumumuza yaptığı etkilere ve hizmetlere dair ciddi neşriyat yapan belli başlı yayın organının adı evvelâ sıratımüstakîm, daha sonra da sebilürreşâd olan mecmuâdır.. fikir vadilerinde, idari ve ananevi hayatımızda büyük tesirler husule getirmiş olan bir yayın organıdır.. büyük şair mehmed âkif, onun yakın arkadaşı eşref edib ve arkadaşları tarafından çıkarılmıştır..mehmed âkif'in, “safahat”ı vücuda
sevgili okuyucularım; 1908 den 1966'ya kadar devam eden müddet içinde islami ilimlere ve islamiyetin toplumumuza yaptığı etkilere ve hizmetlere dair ciddi neşriyat yapan belli başlı yayın organının adı evvelâ sıratımüstakîm, daha sonra da sebilürreşâd olan mecmuâdır.. fikir vadilerinde, idari ve ananevi hayatımızda büyük tesirler husule getirmiş olan bir yayın organıdır.. büyük şair mehmed âkif, onun yakın arkadaşı eşref edib ve arkadaşları tarafından çıkarılmıştır..
mehmed âkif'in, “safahat”ı vücuda getiren bütün şiirleri evvelâ sıratımüstakîm'de neşredilmiştir.. ilk 50 sayısında mes'ul müdür olarak ebülûlâ mardin, daha sonraki sayılarda ise eşref edib o vazifeyi deruhte etmiştir..
ilk 182 sayısı sıratımüstakîm adiyle, daha sonraki 459 sayısı sebilürreşad adiyle tamamı 641 sayı olarak yayınlanmıştır.. ilk yayın devresinin siyasi sebeplerle kapatılarak sona erdiğini biliyoruz.. 22 yıllık bir sükut devresinden sonra 1948 – 1966 yıllarında 100 sayı halinde neşredilen (islam türk ansiklopedisi)ni sebilürreşad'ın devamı addetmek icabeder..
kuruculardan ebülûlâ mardin 183 üncü sayı çıkmadan evvel 8 mart 1912 tarihinde mecmuâdan ayrılmıştır.. bunun üzerine 183 üncü sayıdan itibaren mehmed âkif, eşref edib ve arkadaşları dergiyi “sebilürreşad adıyle neşretmeye başlamışlardır..
dergi, 16 buçuk senelik bir zaman içinde eski harflerle 641 sayı; 17 sene 9 aylık bir zaman içinde de 362 sayı olarak yeni harflerle yayınlanmıştır..
ilk sayı ile son sayı arasında geçen müddet 57 sene 6 aydır.. mecmuanın cesâmeti, 11882 sayfa (42 cilt) ve (1107 sayı)yı bulmaktadır..
*
âkif'in imanını, edebi ve fikri şahsiyetinin sağlamlığını ve örnek ahlâkını milletimiz ve bütün islam âlemi bilmektedir..
gelelim hukukçu ve hıfz sahibi serezli eşref edib fergan'a.. bendeniz bu zâtı şerifle uzun bir müddet her cumartesi günü aktedilen edebi toplantılarda görüşmek ve sohbet etmek mazhariyetine ermişimdir.. 1958 – 1966 yılları arasında her cumartesi günü büyük tarihçi ismail hami dânişmend'e ait salonda toplanan edebiyatçılar, ilim ve san'at adamları, tarihçiler hattâ siyasiler meyanında hemen hiçbir toplantıyı kaçırmayan eşref edib beyle de sık görüşmek imkanını bulmuşuzdur.. hamdullah suphi tanrıöver, orhan seyfi orhun, raif ogan, fahrettin kerim gökay, refi cevad ulunay, sadi ırmak, ayşe osmanoğlu, korgeneral faruk güventürk, şair hadi üçer (hiciv şairi) fahri celal göktulga, peyami safa gibi ünlüler meyanında, hami bey'in bazı yakın dostları bu toplantılarda hazır bulunmuşlardır.. saat 16'da başlayan çay ziyafeti saat 20'ye doğru yemek ikramına tahavvül etmekte idi.. rahmetli hâmi bey kitaplarından gelen geliri dostlarına, ilim fikir aşıklarına tahsis etmiştir.. ruhu şadolsun..
*
eşref edib bey'in her hafta sebilürreşad'da çıkan yazıları sade, akıcı ve ifade kudreti yüksek canlı bir üslubla kaleme alınmıştır.. bu yazılar kendini zevkle okutmuştur.. okuyanı hemen saracak sür'at ve sıcaklığa sahip bulunurdu..
eşref edib bey; bugün hepsi ilim tarihimizin baş köşelerine oturmuş olan eski dostları, yani derginin yazarları hakkında şöyle konuşuyor:
(sebilürreşad'ın 50 inci seneidevriyesini idrak ederken dergimizin muhterem okuyucularını, muhterem yazı arkadaşlarımı selamlar, merhum üstadları da rahmetle yadederim.. büyük üstadlarımız: manastırlı ismail hakkı, şeyhülislam musâ kâzım, mehmet âkif, bereketzade ismail hakkı, kâmil mîras, izmirli ismail hakkı, ahmet nâim, ebülûlâ mardin, ferid kam, mustafa sabri, elmalılı hamdi yazır, mahmud esad, fatin gökmen, mardinizâde ârif, haydarizâde ibrahim, mehmet ali aynî, kemalzâde ali ekrem, mehmet tahir bursalı, tahirül mevlevi, mahmut yazır, yusuf ziya çağlı, naim hazım, muharrem feyzi togay, ağaoğlu ahmet, abdürreşid ibrahim, yusuf akçura, ayaz ishaki, ıspartalı hakkı, halil halit, süreyya saltuk, resulzâde emin, ömer rıza doğrul, yakup kırımlı ve bütün sebilürreşad'a yazı yazmış zevatın ruhlarına fatihalar ihda eylerim…)
*
değerli okuyucularım; sıratımüstakim'in 1 eylül 1910 tarihine kadar devam eden 4 büyük ciltlik sayıları bu defa bağcılar belediye reisi lokman çağırıcı'nın himmetiyle yayınlanmış bulunmaktadır.. içinde dini meselelere, fıkıh problemlerine, itikatla alâkalı hususlara ve günün aktüalitesine ait aydınlatıcı, yol gösterici çok sağlam doğru ve bereketli yazılar mevuttur.. eser yayına hazırlanırken ertuğrul düzdağ arkadaşımızın da hizmeti ve gayreti sebketmiş bulunmaktadır..
himmet edenlere bu hususta yorulanlara teşekkür etmek, ilim namına inançlarımız adına minnetlerimizi bildirmek bir vazifedir.. sağolsunlar.. elleri dert görmesin…
büyük eserin bir müracaat kitabı olarak hepimize ve bütün gençliğe pek yararlı olduğuna şüphe yoktur…
#mehmed âkif
#ayşe osmanoğlu
#sıratımüstakim
