Pazar boşluğu

Ben her zaman kendimi bir terkedilmiş kent sürgünü gibi duyumsamadım mı? Otomobil bu terkedilmiş kentin güneş yanığı sokaklarından egzoz dumanları salarak geçip gitmedi mi?

Önümden geçen, kentin sillesini yemiş kadınlar o dalgınlıklarıyla kaç kez otomobillerin altında kalayazdı.. etekleri otomobillerin rüzgârından savrulurken...

Ah, bana açık havadan, dağdan, kırdan, güneşten, denizden, yayladan, kol kalınlığında fışkıran kaynak sularından.. bahsediyorlar. Ben onları unutalı yıllar oldu. Ben, iflah olmaz bir kentli oldum.

Ben, pazar sabahlarının içimde açtığı yarayı sarmasını beceremesem de, kentin, içime saldığı pazarın derin boşluğunu, hiçliğini yaşamaya alıştım. Meftun oldum. Ben, o hiçliğin heykelini yontmayı düşündüm. Şimdi, her sokak başında onlardan birini görebilirsiniz.. görmek isterseniz elbet...

Benim kırsal alanın uçsuz bucaksızlığında da yağmura tutulmuşluğum olmuştur. Ama kır yağmurundan hazzettiğimi söyleyemem. Orda bile, şayet altına sığınacağınız bir damın saçağı bulunuyorsa o yağmurun tadını almak mümkündür. Yoksa, kırın cansıkıcı boşluğunda yağmur zaten oraya ait bir vaka olarak algılanır. Onun olağanüstülüğünün tadına varılmaz. Yağmur, insan eli değmiş yerlerde yağmur olarak varbulunur. O da, kente özgü bir yaşantı halidir.

Doğanın değerini ve onun gerçek yaşantısının ne olduğunu sonuna dek yaşayabilmek için, ben, ille de kenti solumak gerekir diyorum. Öyle biliyorum.

O hüzün birden çöker. İnsanın yüreğine çökelir.

Yağmur beklentisi birden, o hüznün çökeltisiyle birlikte doğar insanın içine. Beklemeye başlarsınız.

İşte o zaman, görmeden seyrettiğiniz vitrinlerin önünden geçmek, onların önünde duralamak gerekir. Yıllar önce seyrettiğiniz, tadı damağınızda kalmış filmler, sinemadan bir esriklik haliyle dışarıya süzülmeniz, dışarıda her nasılsa çiselemekte olan yağmura yakalanmanız, ve yağmura yakalanmayı delicesine özlemeniz, hep kente özgü, size çocukluğunuzdan, çocukluğunuza da babanızın çocukluğundan kalma manzaralardandır.. kenti, bunun için, bu yüzden sevdiğinizi düşünürsünüz: sebebini açıklayamadığınız bir geçmiş yaşantısına duyulan özlemden.. bu özlemi size yalnızca onun duyurabilmesinden...

Kadın, o sırada otuzbeşini sürüyordur. Oğlansa daha yirmisinde.. kadın, bir tiyatronun kıdemli oyuncularından biridir. Oğlana tutulur. Oğlanınsa kendi denginde bir flörtü vardır. Ama kaşarlanmış kadın oğlanın ağzından girer burnundan çıkar. Gene de tartışırlar. Oğlan, ikinci dünya savaşını söz konusu ederek kadına sorar: “Sen o zaman kaç yaşındaydın?” der. Maksadı, yaşını söz konusu ederek kadını aşağılamaktır. Kadın, o tarihte otuzbeşinde olduğunu söyler. Derken filmin sonunu buluruz. Son sahnede, kadın, esrikliğin dibini bulmuş, başını bile omuzlarının üstünde tutmakta beceriksizleşmiş, dünyadan umudunu kesmiş, bilinmez bir dünyanın derinliklerine dalıp gitmiştir. O sahne, o esrikliğin dibine varıldığı ve yalnızca kentlerde yaşanabilir olan o sahne, sizin de beyninize çakılır. Sinema salonundan dışarıya uğradığınızda, kentin en tepesindeki odaya yerleşmek istersiniz. Bu yalnızca kente özgü bir yaşantı halidir. Bu böyle yaşamak mı, diye itiraz ederseniz, sizinle ortak bir paydada buluşamayacağımızı söylerim ben de, o kadar...

Pazar boşluğunu, pazarın boşluğunu yaşamak isterseniz sizi kente davet etmek isterim.

Unutulmaz yazarımızın, kenti iki kelimeye, yalnızca o iki kelimeciğe indirgediği şey şudur: akşam ve lamba!

İşte kent. İşte kentin özeti: akşam ve lamba!

Akşam, yalnızca kentin üstüne iner, kıra değil. Ve lamba, yalnızca kentin derin sokaklarında solgun ışığını kaldırım taşlarının üstüne döşer. Kente özgü hüznü, size akşamın alacakaranlığına dökülmüş ışık kırıntılarının çukurlarından cömertçe sunar. Kır hüznünde cömertlik yoktur, aslında kırda hüzün yoktur. Hüzün, kente ve yalnız ona mahsus bir yaşantı halidir. İnsanın içine hüzün çökelten pazar boşluğu da kentte yaşanır, çünkü kırda pazar olmaz. Kırların günü yoktur.