Kafaya bak, kafaya...

'100 Temel Eser'le ilköğretim öğrencilerine okuma zevki aşılamanın neresi hatalı? Listedeki eserleri basan yayınevleri işi sulandırmışlarsa, aynı kitapların sulandırılmamışları da piyasada mevcut. Her sayfasında 'Allah' sözcüğü geçen 'Sefiller' tercümesi batıyorsa, içinde hiç 'Allah' sözcüğü geçmeyen Sefiller çevirileriyle dolu kitapçı rafları...

Ancak, ben, Türk bilmeceleri ve mânileri üzerine yapılan aleyhte yayınlara taktım. Tercüme kitaplarda İslâmî motiflerin kullanılmasına karşı çıkılmasının, esas itiraz noktasını kamufle etme amaçlı olduğuna inanıyorum. Listeye ve kitaplara itirazda başı çeken Radikal'in her gün bir öncekinden daha tuhaf yayınları '100 Temel Eser' projesini sırf bu yüzden baltalamayı amaçlıyor gibi...

Her yıl olduğu gibi şu sıralarda da Edremit'in bir köyünde dersler verdiğini sandığım Prof. İlhan Başgöz bu konuda ne düşüyor, merak etmiyor değilim...

Sonunda geldiğimiz noktaya bakın: Prof. Başgöz'ün temelini oluşturanlardan biri olduğu Türk halk bilimi alanına muhafazakâr Ak Parti hükümetinin Milli Eğitim Bakanı sahip çıkıyor, 'Türk bilmeceleri' ve 'Türk mânileri' ile ilgili kitapları ilköğretim öğrencilerinin mutlaka okuması gereken '100 Temel Eser' listesine alıyor, karşı çıkanlar 'solcu' bilinen gazeteler...

'Viva Che' adlı kitapla yayın piyasasına girdiğini öğrendiğimiz bir yayınevinin ilköğretim öğrencilerinin okuyacağı kitaplara yazılı metinde çirkin kaçan birkaç bilmece ve mâniyi de alması bir densizlik elbette; ancak aleyhte yayınlar listeden bu iki konuyu bütünüyle çıkartmayı hedefliyor..

Yaşlı başlı hocaya reva görülen muameleyi okuyunca müthiş kızdığımı hatırlıyorum. Aklınıza gelen her 'iftira' atılmış İlhan Başgöz'e... Bereket, bölge insanı kendisine sahip çıkmış, yerel âdetleri yakından görsün diye etkinliklerine çağırmışlar, birlikte mâniler söylemiş, bilmeceler paylaşmışlar...

Halk bilimi alanıyla ilgilenenlerin bir bölümü 'solcu' damgasını yiyorlar ve rahat yüzü görmüyorlar ya ülkemizde, 'solcu' bilindikleri halde sol çevreler tarafından da bağra basıldıkları söylenemez... Hayır, yalnızca '100 Temel Eser' listesine Türk bilmeceleri ve mânilerinin alınmasına itirazdan hareketle vardığım bir sonuç değil bu, Prof. Boratav da âhir ömründe bu gerçeği yaşamıştı...

Konu Nasrettin Hoca... Halk bilimiyle ilgilenenlerin yolunun Nasrettin Hoca'ya düşmemesi imkânsız. Hoca bizden başka onlarca başka ülkenin de sahip çıktığı, yaşadığı 13. yüzyıldan nice zaman sonra bile adına fıkra uydurulan bir kişi. Prof. Boratav'ın da, Prof. Başgöz'ün de Nasrettin Hoca ile ilgili ciddi araştırmaları, fıkra derlemeleri var.

Pertev Naili Boratav dört ciltte topladığı Nasrettin Hoca çalışmasını bir bankanın yan kuruluşu olan yayınevine vermişti. O yayınevinin editörleri 'solcu' bilinen arkadaşlar... Kitap yayına hazır hale getirildi, basıldı da, ancak yayınevi dağıtımı durdurdu ve basılan nüshaları yoketti.

İlhan Başgöz de, UNESCO tarafından Nasrettin Hoca Yılı ilân edilmiş 1996'da, o vesileyle düzenlenmiş toplantılardan birinde konuşurken, anlattığı bir fıkra sebebiyle 'istenmeyen adam' haline sokulmuştu.

Bilmecelere sahip çıkmama gelince... İnsan zihnini çalıştıran, soyuttan somuta ulaşmayı sağlayan ince bir yöntemdir bilmece; hem halkın zekâsına ışık tutar, hem de evrensel bir dile yol verir... Bilmeceyle yoğrulmamış bir zihnin tembelleşeceğine inanırım.

İşte size cevabı yazının başlığında bir bilmece: "Yedi delikli tokmak, bunu bilmeyen ahmak..."