Ramazan’da mesai öğlen başlar ikindi biterdi

Türkiye’de oruç tutma oranları araştırmalara göre değişiklik gösterse de son yıllardaki verilere göre Ramazan ayında vatandaşların yaklaşık yüzde 60 ile yüzde 80’i oruç tutmaktadır.

2025 Optimar verilerine göre yüzde 57,8- 75,4 arası, 2024 Ipsos araştırmasına göre ise bu oran yaklaşık yüzde 79 seviyesindedir. Toplumun büyük bir kısmı Ramazan’ın tamamında veya bir kısmında oruç tutmaktadır.

Şimdi Ramazan ayının bu kadar güçlü olarak yaşandığı bir ülkede normalde iş hayatında, eğitimde, sporda mesai saatlerinin buna göre düzenlenmesi gerekir değil mi?

Evet.

Neden?

İnsanların hayatını kolaylaştırmak için.

İş ve eğitim hayatında verimi düşürmemek için.

Toplumsal birlikteliği güçlendirmek için.

Peki böyle bir düzenleme yapılıyor mu?

Yapılamıyor.

Neden?

Ülkedeki azgın azınlık denen bir kesim yüzünden.

Onlar bu türden her değişikliği rejim meselesi haline getiriyor ve toplumda kaos oluşturuyorlar.

**

Oysa biz biliyoruz onlar da biliyor ki, sıcak ülkelerdeki çalışma sistemi ile soğuğun baskın olduğu ülkelerde çalışma saatleri iklime uygun olacak şekilde düzenlenir.

Ayrıca her ülkenin kendi kültür ve inancına has özel günleri vardır.

Böyle günlerde iş hayatında mesai saatleri değişir ve ona uygun hale dönüştürülür.

Yani ülkelerin ekonomik sistemleri her ne kadar küreselleşse de her ülke iş hayatındaki çalışma düzenini az çok kendi kültürüne ve coğrafyasına uygun hale getirmeye çalışır ki olması gereken de budur.

Her ülkede yapılacak bu tür değişiklikler normal kabul edilirken bizde bu tür değişiklikler sıkıntı üretir.

**

Çok geçmişe gitmeye gerek yok bundan bir asır önce devlet, çalışma saatlerini buna göre ayarlardı.

Devlet çalışma saatlerini öğle ile ikindi arasına göre belirlerdi.

Çalışanlar da aralarında nöbetleşe çalışırlardı.

Devlet, herkes Ramazan’ı rahat geçirsin diyerek her türlü kolaylığı sağlardı.

Eğitim hayatında Ramazan ve özel günler dışında tatil olmazdı.

**

Ticarette Ramazan fırsatçılığı yaparak fiyatları yükseltmek isteyenlere karşı özel tedbirler alınırdı.

Yiyecek, içecek veya giyim, yakacak gibi ihtiyaç maddelerinin fiyatları belirlenir, bu fiyatlar listelenerek Şaban ayının son günlerinde ilân edilirdi.

Devlet memurlarının mesai saatleri Ramazan’a göre yani iftar ve namaz vakti göz önüne alınarak ayarlama yapılır, toplu taşıma araçları ona göre hareket ederdi.

Osmanlı’da Ramazan geldiğinde bütün gıdalara çok dikkat edildiği için en çok ekmek, yağ ve et gözlemlenir; ne şekilde pişirildikleri, gramajları yönetim tarafından kararlaştırılarak belirlenir ve fırıncılara duyurulurdu.

Ramazan’da satılacak ekmek numunesi padişaha gösterilerek bizzat kendisinin onayı alınır, daha sonra fırıncılardan ekmeğin belirlenen bu numuneye göre hazırlanması istenirdi.

Aynı zamanda satılacağı fiyat da Ramazan gelmeden fırıncılara bildirilirdi.

Halkın Ramazan ayında et sıkıntısı çekmemesi için özellikle Trakya’dan İstanbul›a koyun getirtilir; yiyeceklere zam yapılması gerekiyorsa bu Ramazan sonrasına ertelenirdi.

**

İstanbul’da Hristiyan ve Yahudi halk rahatsız olmasın diye sahur vakti çalan Ramazan davulcusunun güzergâhı üzerinde bir gayrimüslim mahallesi varsa oraya yaklaştığında davulunu çalmaması da emredilirdi.

Bunun karşılığında da gayrimüslim halk, oruç tutan Müslüman halka saygıda kusur etmez, dışarıda yemez ve içmezdi.

Ramazan’da Balat ve Fener gibi gayrimüslimlerin çoğunlukla yaşadığı semtlerde meyhaneler kepenklerini indirip, üzerine “Ramazan dolayısıyla kapalıyız” yazan kâğıtlar yapıştırırdı.

Karşılıklı hoşgörü toplumu diri tutardı.

**

Bugün toplumsal hayatta o hoşgörüyü kaybettik; Ramazan’da iş hayatını kolaylaştıramıyoruz. Eğitimde mesai saatlerini düzenleyemiyoruz. Futbol maçlarının saatlerini bile değiştiremiyoruz.

Oruç tutandan, tutmayana saygının beklendiği bir Ramazan’a nasıl savrulduk böyle?