Çay için birlik zamanı

Rize Ticaret Odası ve Rize Ticaret Borsası Meclisleri tarafından ortak olarak düzenlenen toplantıda çayın genel sorunları masaya yatırıldı. Yapılacak ortak çalışmalar değerlendirildi. Toplantıyı Rize Ticaret Odası Meclis Başkanı Şaban Aziz Karaahmetoğlu yönetti. İlk konuşmayı yapan Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan, bütün bireylerin kendi yanlışlarını derleyip toparlandıktan sonra sorunların büyük oranda azalacağını belirtti.

Mehmet Erdoğan, "Bunca yıldır yapmış olduğumuz toplantılardan sıfır sonuçla çıkmış durumdayız. Toplantı olarak amacına ulaşılıyor yalnız uygulamaya geçildiğinde tam aksi sonuç ortaya çıkıyor. Bunu ortadan kaldırmak için her bireyin kendi öz eleştirisini yapması gerekiyor. Çay sektöründe bir bütün olmayı asla başaramadık. Bir bütün halinde hareket edildiği anda su yüzündeki sorunlar bir çırpıda çözüleceği kanısındayım. Artık bundan sonraki toplantılarımızın sonuca ulaşması için daha geniş düşüncelere sahip olmalıyız. Bir adım öne çıkarak toplantılarımıza üreticilerimizide dahil edelim. Ama şunu belirteyim ki bizim gibi çay bahçesine girmeyen üreticilerin yanında bu altın ürünümüzün en büyük yükünü çeken üreticilerimizin de fikirlerini alarak uygulama bazında tam bir sonuç elde etmeliyiz. Ülkemize kaçak yollarla sokulmaya çalışılan çaylardan dolayı Çay-Kur'un yapmış olduğu çalışmalar takdire şayan çalışmalardır" dedi.

Daha sonra konuşan Çay-Kur Genel Müdürü Ekrem Yüce ise, "Çay-Kur'un özel sektörün muhtahsilin pazarın genel muhasebesini yapmak üzere durum değerlendirmesini neye göre yapmamız gerekiyor? Ham madde mi? Fazlalık mı? Azlık mı? Arz fazlası mı? Talep azlığı talep fazlalığı mı? Ciddi ciddi düşünülmesi ele alınması gereken konudur. Yoksa sorun sanayide mi? Sanayide üretim bozukluğumu var. Sanayide kalite farklılığı mı var. Sanayide işletme farklılığı mı var. Burada sadece 2009 yılını değerlendirmek yerine bu esaslar üzerine durulması gerektiği düşüncesindeyim. Aynı zamanda bizim sorunumuz kalite mi? Kalite konusunda tüketiciyle ne kadar barışığız. Ya da sorunumuz pazar payı mı? Benden önceki konuşmacılar dile getirdiler çay tüketiminin 200 bin ton olduğunu evet doğrudur takriben o rakamlardır. Gerçekten bizim ülkemizin tüketimi bu mu?. Hayır bizim ülkemizin tüketimi 230 bin tonun üzerindedir. Arzı dahi taleple karşılaştıramıyoruz" diye konuştu.

Sektörde enerji, sigorta, kdv, vergi gibi esaslar kendilerini kısıtladığını kaydeden Ekrem Yüce konuşmasını şöyle sürdürdü; "Bunların tekrardan gözden geçirilmesimi gerekir. Bazı ürünlerde olduğu gibi kdv oranı yüzde 1'lere çekilebilir mi? Bu konuların bizim hepimizin karar vereceği göreceli kavramlardır. Talep fazlalığını ihracatla mı aşmamız gerekir. Dünya piyasalarını her zaman kurduğumuz birimler ile takip ediyoruz. Çay ihracatımız şu anda 3 bin ton. Gelin beraber ihracatımızı 20 bin tonlara çıkartalım. Buyurun beraberce el ele vererek Türk çayını Rize çayını dünyanın her tarafına götürelim. Götürebilmenin çarelerini arayalım yok sen öyle dedin ben böyle diyorum diyerek kısır döngülere takıldığımızda aynı noktadan ileriye değil geriye doğru sürüklenmekten kurtulamayız"

Sektör içinde birlikteliğin sağlanması gerektiğini ifade eden Yüce, "Birliktelik başarının temel sırrıdır. Satış pazarında ise ortalama kişi başı çay kullanımı 2 kg civarında ama 10 ilimizi ele aldığımızda bu rakam 200 gr seviyelerine iniyor. O bölgelerde çay içilmiyor mu? Elbet içiliyor ama nerden temin edildiği konusunda gayretli çalışmalarımız her geçen gün artarak devam ediyor. İşte bakın orda bir pazar var ama o pazarda biz yokuz o pazara girmek için çalışıyoruz. Bizim eksik olduğumuz noktada birlik bütünlüğe ihtiyacımız var. Bir an önce el ele vererek altın olan çayımızın sorunlarını çözmeliyiz" diye konuştu.