Çayda kontenjan uygulaması

ÇAYKUR Genel Müdürü Ekrem Yüce, bu yıl yaşanan iklim şartlarından dolayı bir çok ilde illerde yaş çayın aynı anda hasat olgunluğuna erişmesi nedeniyle fabrikalarda büyük bir yoğunluk yaşandığını bunun da çay üreticisini sıkıntıya soktuğunu ve kontenjan uygulamak zorunda kaldıklarını söyledi. Kontenjan uygulamasının bir mecburiyetten hasıl olduğunu belirten Yüce, "2007 yılında bölgemizde uzun yıllar yaşamadığımız bir durumla karşılaştık. Çaykur olarak genelde her yıl yaş çay kampanyasını Mayıs ayının ilk haftası ya da 10'unda açıyorduk. Ancak bu yıl havaların soğuk gitmesinden dolayı kampanyayı 5 günlük bir gecikme ile 15 Mayıs tarihinde açtık. Bu gecikme de mevsim şartlarından dolayı yaş çayın hasat olgunluğuna erişmemesinden kaynaklandı" dedi. Soğuk geçen günlerin ardından hava sıcaklıklarının aniden yükselmesinin tüm bölgede yaş çay hasadının aynı anda başlamasına neden olduğuna vurgu yapan Yüce, "Geçmiş yıllarda bölgemizdeki çay hasadı kademeli olarak başlıyordu. Dolayısıyla biz de ilk hasadın başladığı Artvin Kemalpaşa ve Hopa yöresinden aldığımız çayların fabrika işleme kapasitesinin üzerinde olan kısmını Rize, Trabzon ve Giresun'daki fabrikalarımızı nakledip orada işliyorduk. O bölgedeki çayların bitmesinin ardından diğer yöredeki çaylar geliyor ve bu kez de oraya yaş çay naklediyorduk. Ancak, bu sene kampanyayı 15 Mayıs'ta açmamıza rağmen o gün tüm fabrikalarımızda sadece 212 kilo yaş çay mubayaa edildi. Bu da mevsim şartlarından dolayı yaş çayın hasat olgunluğuna erişmemesinden kaynaklandı. Aynı şekilde 16 Mayıs'ta 4 ton, 17'sinde 30 ton, 18'inde 102 ton, 19'unda 367 kon, 20'sinde 2 bin 266 ton, 21'inde 5 bin 327 ton, 22'sinde ise 10 bin 082 ton yaş çaya mubayaası gerçekleştirdik" diye konuştu. Çaykur olarak günlük ortalama yaş çay işleme kapasitelerinin 6 bin 600 ton olduğunu kaydeden Yüce şöyle devam etti: "Tüm bölgede çayın bir anda gelmesinden dolayı 22 Mayıs tarihinde kurumumuzun tarihinde pek rastlanmamış bir oranda 10 bin 82 ton yaş çay alındı. Yani günlük işleme kapasitemizin çok üzerinde yaş çay alımı gerçekleştirildi. Fabrikalarımızda ve alım yerlerimizde birikmeler oldu. Eğer biz kurum olarak bu şekilde alımlara devam etmiş olsaydık, aldığımız bu fazla çaylar zayi olacaktı. Sonuçta da kurumumuz yaklaşık 7 trilyon zarara uğrayacaktı. "Yaşanan bu gelişmeler sonucunda kontenjan uygulamasına gitmek zorunda kaldıklarını anlatan Yüce, 4 gün süreyle alınan fazla çayı eritmeye çalıştıklarını ve 28 Mayıs itibariyle de tüm fabrikaların normal üretim seyrine döndüğünü dile getirdi.

"Yüce, 2007 yılında 650 bin ton yaş çay alımı gerçekleştirmeyi planladıklarını ifade ederek, "Üreticilerimiz endişe etmesin. Biz taahhüt ettiğimiz çayın tamamını alacağız. Şu an yaşadığımız sıkıntı ise tamamen bizim dışımızda, mevsim şartlarından dolayı olan bir durum. Biz de çayın hepsini bir günde alıp işlemek isteriz, ama böyle bir şey mümkün değil. O nedenle fabrikalarımızın kapasitese ölçüsüne göre kontenjan uygulamak zorundayız. Üreticilerimizden bunu anlayışla karşılamalarını bekliyoruz" diye konuştu.

Üreticilerin çaydaki kotanın tamamen kalkması yönünde talepleri olduğunu da hatırlatan Yüce, Çaykur'un yıllık üretim kapasitesini 600 bin ton civarında olduğunu, buna rağmen her yıl şartları zorlayarak bunun üzerine çıkıldığını kaydetti. Aldıkları çayın dışında 400-450 bin ton yaş çayın da özel sektör tarafından alındığına işaret eden Yüce, dolayısıyla bu kadar çayı işleme kapasitelerinin zaten olmadığını, işlenmeyen çayı almalarının mümkün olmadığı için de kotanın tamamen kalkmasının mümkün olmadığını söyledi. Şu ana kadar 48 bin ton yaş çay aldıklarını, ay sonuna kadar da 35 bin ton daha yaş çay almayı planladıklarını belirten Yüce, Mayıs ayında alınan yaş çay bedellerinin ise 8 Haziran tarihinden itibaren üreticiye ödeneceğini sözlerine ekledi.