Deniz Baykal Washington'a!

Gündemin en en önemli ve en ciddi konusu olduğu için Washington imzalı her haberde ve yorumda doğal olarak AK Parti ve kapatma davası öne çıkıyor. Konu ne olursa olsun AK Parti ve kapatma davası gelip tartışmaların göbeğine oturuyor.

Washington'da AK Parti ve kapatma davasıyla birlikte konuşulan bir başka konu daha var ki sütunlurda pek yer almıyor. Deniz Baykal ve CHP. Hiç şüpheniz olmasın, Washington'da Türkiye ile ilgili her toplantıda AK Parti ve kapatma davası ilk sırada oturuyorsa, hemen yanındaki sırada da Deniz Baykal ve CHP oturuyor. Hayır, yanlış okumadınız. Yan sırada ikisi, yani Deniz Baykal ve CHP ayrı ayrı oturuyor. Her toplantı sonrasında önce Deniz Baykal ardından CHP konuşuluyor.

Washington'daki değişik tartışma platformlarında AK Parti konuşuluyor, icraatları değerlendiriliyor, yanlışları dillendiriliyor ve ağır bir dille eleştiriliyor. Ne var ki, bu platformlarda varılan sonuç pek değişmiyor. Kapatma davası "siyasi", "temelsiz" ve "haklı hiçbir gerekçe"si yok. Yargı boyutuyla ifade edildiğinde ise bu kelimenin yanına bir kelime daha eklenerek kullanılıyor; "yargı darbesi."

Deniz Baykal ve CHP işte bu noktada devreye giriyor. Ak Parti, ağır eleştiri bombardımanına uğramasına rağmen tartışmalardan en basit ifadeyle hakkını alarak çıkıyor. Deniz Baykal ve CHP'nin durumu ise tek kelimeyle içler acısı. "Ak Parti kapatılsa ne olacak!" kelimeleriyle biten her cümleyi, "Türkiye'de Deniz Baykal sorunu var. Her şeye karşı ama ortada doğru dürüst bir muhalefet yok. (Buraya dikkat lütfen.) CHP de sanki parti değil Deniz Baykal'ın malı. Son kongerede parti içi muhalefete 'beğenmiyorsanız gidin kendi partinizi kurun' diyor adam" şeklinde, umutsuz, karamsar cümleler...

Türkiye'yi yakından tanıyan ABD'li yetkililerin ve uzmanların da Deniz Baykal'a ve CHP'ye bakışı AB'li meslektaşlarından farklı değil. Politika üretemeyen, sorunların çözümüne alternatif sunmayan, AB'ye üyelikten yanayız diyen ama gerçekte AB'ye karşı çıkan, sosyal demokrat sıfatına ters, oligarşik özellikler gösteren bir parti. Hükümet, AB reformları, 301. madde, başörtüsü serbestisi, yeni anayasa çalışmaları, Kürt sorunu ve benzeri konularda ağır eleştirilere uğrarken, konu Deniz Baykal ve CHP'ye geldiğinde kimse neresinden tutacağını kestiremiyor. Neresinden tutarsanız tutun elinizde kalıyor. Bugün en can alıcı konulardan birisi haline gelmiş başörtüsü meselesinin çözümüne CHP'nin katkıda bulunması gerektiğini söyleyenler, Deniz Baykal ve CHP'nin izlediği politikayı açıklamayı bir kenara bırakın anlamakta güçlük çekiyorlar.

Fazla geriye gidip örnek aramaya gerek yok. Daha geçtiğimiz hafta Brookings Enstitüsü'nde, her yıl düzenlenen ABD-Avrupa ilişkilerinin masaya yatırıldığı konferansın beşincisi gerçekleştiriliyordu. Konu Türkiye değil, ama salonda Türk elçiliğinden, değişik Türk-Amerikan ortak kuruluşlarından, gazetecilerden oluşan en azından 10-15 kişi var. Gün boyunca süren konferansın önemli de konuşmacıları da vardı. Fransa Dışişleri Bakanlığı'ndan Pierre Levy, Norveç eski Dışişleri Bakanı Jan Petersen, Almanya Parlamentosu Dışilişkiler Komitesi Üyesi Hans-Ulrich Klose, Brookings'ten Strobe Talbott, Philip Gordon...

Öğle yemeği için verilen arada ayak üstü yenilen sandviçler ve içilen kahveler eşliğinde yapılan sohbetlerin konusu ABD-Avrupa ilişkeleri değildi yalnızca. İkili, üçlü, beşli insan kümecikleri arasında dolaşırken kulağa en fazla çalınan kelimenin Türkiye olduğunu söylersem abartı yaptığı zannına kapılmayın lütfen. Konuşulan Türkiye ama konuşanlar daha çok yabancı. Her halinden Avrupa'dan geldiği belli olan bir yabancıya, Türkiyeli bir vatandaşın muhatabına söylediği şu cümle her şeyi ifade ediyordu aslında: "Ne AK Parti ile ne felsefesiyle örtüşen hiçbir düşüncem yok. Türkiye'de Batılı olmayı sadece şarap içmekten ibaret sananlar var. (Bu söz 'Petrus şarabından başka şarap içilmez' diyen Ertuğrul Özkök'e gidiyor diyeceğim ama bağlam farklı.) Oysa Ak Parti Türkiye'yi Avrupa'ya onlardan çok daha fazla yaklaştırdı..."

Deniz Baykal ve CHP sadece politikacılar, uzmanlar ve işleri gereği konuyla ilgili olanlar tarafından eleştirilmiyor. Washington'da uzmanından öğrencisine, işadamından çalışanına, Türk vatandaşları arasında şöyle bir tur atın, hangi partiyi tutarsa tutsun, CHP hakkında "yurdum insanı" tepkilerine şahit olursunuz: "Ben AK Parti'yi hiç sevmem, ama Deniz Baykal ve CHP'nin yaptığı hiç doğru değil" ya da, "Abi bunlar kapatılsa yeni bir parti kurmayacak mı? Seçim olsa bile yine en daha fazla oy alarak iktidar olmayacak mı?" şeklinde cevabı içinde olan sorulara, "Valla onu bilemem abi ama Deniz Baykal ile ve bu CHP ile bir şey olmaycağı kesin. Ufuk Uras ve ÖDP'si bile çok daha iyi" şeklinde verilen cevaplar. Baykal ve CHP'ye eleştiriler bazen espiriye dönüşüyor: "Duydun mu, CHP sigara yasağına da karşı çıkmış. Belki Anayasa Mahkemesi'ne götürürler." Bazen kırgınlık ve hayal kırıklığı. Amerika'nın saygın üniversitelerinden birisinde Avrupa'da yaşan Türk toplumu ve İslam üzerine doktorasını yapan bir vatandaşla bir panel öncesi Türkiye'deki gelişmeleri değerlendirirken, konu malum ikiliye geldiğinde umutsuz bir tablo çizmişti: "CHP kökenli bir ailedenim, benim gönlümdeki parti de CHP. Ama, şu an Deniz Baykal'ın genel başkanı olduğu CHP değil, bu CHP değil..."

2002'de başladığı anlaşılan ancak 27 Nisan e-bildirisiyle kendisini faş eden demokrasiyi engelleme teşebbüslerinin ayrımına çok erken vardı Türk halkı. Türk halkıyla birlikte AB ve yetkilileri de. Demokrasiyi kesintiye uğratma teşebbüslerine 22 Temmuz'da, her iki seçmenden birisi Ak Parti'ye oyunu vererek tepkisini gösterdi. 14 Mart'ta tarihli "yargı darbesi"ne Türk halkının vereceği cevabın ne olacağı konusunda ne Türkiye'de, ne Avrupa'da ne de Amerika'da kimsenin kafasında soru işaretleri yok. Avrupa gibi çok açık bir tavır göstermemekle eleştirilen Washington yönetimi de bunun farkında. ABD'nin Avrupa ve Avrasya İşlerinden sorumlu Müsteşarı Matt Bryza davanın açılmasından sonra yaptığı ilk açıklamada demokratik kurumlar ile hukukun üstünlüğüne saygı duyulması gerektiğini, Türkiye'de demokratik laikliğin güçlü olduğunu belirterek, "Demokrasilerde ülkelerin geleceğini seçmenler belirler. Seçmenler tercihini yapmıştır" şeklindeki açıklaması zaman içinde pek değişmedi. Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'ın 15 Nisan'da yaptığı açıklamada da vurgular aynıydı: "Türk seçmeninin Türk seçmeninin Türkiye'nin siyasi geleceğini belirlemesini ve bunun Türkiye'nin laiklik değerleri ve demokrasiyle tam uyumlu bir şekilde gerçekleştirilmesini umuyoruz." Washington'ın tavrı ne kadar eleştirilirse eleştirilsin, kimilerinin ağzında sakız gibi çiğnediği "Haa, bakın 'ülkenin geleceğini seçmenler belirler' diyorlar ama laikliği de vurguluyorlar" lafının arkasına saklanarak elde edebilecekleri bir şey yok. "Millet iradesine saygı"ya ilk vurguyu yapan Washington yönetimi, milletin iradesinden başka bir alternatif olmadığının çok iyi farkında. "Demokrasinin yayındayız" diyen Matt Bryza'nın ABD görüşünde "gizli bir anlam, gizli bir mesaj" olmadığının altını çizmesine rağmen, kendilerine "gizli gündem" oluşturanlar yanılır.

AK Parti ve kapatma davası her yönüyle tartışıldı, tartışılmaya devam ediliyor Washington'da. Ama, Anayasa Mahkemesi'nde tarihe geçen "367 kararı"ndan Ak Parti'nin kapatılma davası iddianamesinin "odağı"nda yer alan başörtüsü davasına kadar çok sayıda davayı Yüksek Mahkeme'ye taşıyan Deniz Baykal ve partisi CHP'yi tartışmadı bugüne kadar Washington. Büyük bir eksiklik! Hazır Yargıtay ve Danıştay'ın son hamlelerine sahip çıkmışken CHP, gelip kendisini Washington'dakilere anlatmalı.

Türk okuyucusunun yabancı olmadığı Brookings, CSIS, The Washington Institute, Hudson, Jamestown ve benzeri düşünce kuruluşlarının bu eksikliği gidermeleri gerekiyor. Konu başlığı önemli değil, Deniz Baykal ve CHP'nin kurmaylarını davet ederek ağırlamalılar Washington'da. Kendisini anlatmalı CHP burada. Parti lideri olarak gelmeyi şık bulmayabilir sayın Baykal. Yerine kurmaylarını gönderebilir. Önder Sav olabilir mesela, ya da Onur Öymen. Mustafa Özyürek, Cevdet Selvi, Algan Hacaloğlu... Yakın zamanda Washington tecrübesi yaşayan Fatma Nur Serter Hanım'a ne dersiniz?