'Dini hayat devletin tehdit unsuru değildi'

Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Kara, Türkiye Yazarlar Birliği'nde (TYB) "Cumhuriyet Dönemi Din Politikaları" konulu konferansa verdi. Kara, Cumhuriyet döneminde din-devlet ilişkisinin yeknesak ama yine de sorunlardan azade seyretmediğini kaydetti. Cumhuriyet dönemi din politikalarının başından bugüne dek hep aynı doğrultuda geliştiğini ifade eden Kara, bu tarihin kabaca üç aşamada değerlendirilebileceğini söyledi. İlk aşamada Cumhuriyet'in kuruluş yıllarında (1919-1924) Osmanlı Meclis-i Mebusan'ından bile daha dini bir söylemin TBMM'nin çalışmalarında gözlemlenebileceğini vurgulayan Kara, "Ancak bu da çok kaba bir gözlem olur. Meşveret ilkesini öngören ayetin TBMM başkanının arkasındaki duvara çok güzel bir hatla yazılı olduğunu görürsünüz. Osmanlı Meclisi'nde böyle bir şey bile yoktu. Bu tabiî ki bu Meclis'in daha dindar olduğunu da göstermez" dedi. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk anayasası olan 1924 anayasasında "devletin dini dini İslamdır" maddesinin yer aldığını belirten Kara, "3 Mart 1924 tarihi bu ilk dönemin bitişini ve 1945-50'lere kadar sürecek 2. dönemin başlangıcı olarak seçilebilir. Devletin dinini İslam olarak belirleyen madde ise 1928'e kadar anayasada kalmıştır. Laiklik ilkesinin anayasada açıkça tasrih edilmesi ise çok daha geç bir vakitte, yani 1937'de gerçekleşmiştir. Laiklik ilkesi olmaksızın cumhuriyetin olamayacağını söyleyenler var. Bütün bunlardan görüyoruz ki, cumhuriyet laiklik ilkesi açıkça telaffuz edilmeden kurulmuştur" diye konuştu.

3. Aşamada CHP'ni 1947'lerde yaptığı uygulamaların Demokrat Parti tarafından da olduğu gibi sürdürüldüğünü belirten Kara, siyasal dindarlığın gelişiminin ise askeri darbelerle bereber olduğunu söyledi.