Dink cinayetindeki kumanda

1. Gölcük Donanma Komutanlığı'nın gizli bölmelerinde çıkan ve Balyoz Davası'na yeni deliller olarak eklenen belgeler sanık avukatlarına dağıtıldı.

2. 19 Ocak'ta Hrant Dink'i öldürülüşünün 4. yılında andık. Yine “adalet istiyoruz” diye haykırdık.

3. Hrant Dink'i andığımız günlerde piyasaya çıkan Bugün Gazetesi Ankara Temsilcisi Adem Yavuz Arslan'ın “Bi' Ermeni Vardı…” -Hrant Dink Operasyonu'nun Şifreleri- kitabında bu cinayete ilişkin önemli bir resim ortaya çıktı. Bu resim öyle sıradan değil. Resimde, şu anda 1. Ergenekon Davası'ndan tutuklu yargılanan eski Jandarma Tuğgeneral Veli Küçük ile Hrant Dink'in öldürüldüğü dönemde Trabzon'da Jandarma Komutanı olan ve sonradan hakkında görevi ihmalden dava açılan Ali Öz yan yana duruyorlar. Bu resim jandarma arşivinden çıkmış. Genelkurmay Başkanlığı bu resmin ortaya çıkması üzerine görüşmenin Trabzon'da değil, 2007 yılının Ağustos ayında Bilecik'te yapıldığını açıkladı.

Gerçektende bu resim, Dink cinayetindeki en önemli şifrelerden birisidir. Jandarma'nın arşivinden çıkan bu resmi çeken 2007 yılında 87/1 tertip olarak Bilecik İl Jandarma Alay Komutanlığı Muhabere Bölüğü'nde askerlik yapan Akit muhabiri Üsame Karakış. Karakış, bu resimleri ile ilgili ayrıntıları açıkladı; “Küçük geldiğinde Öz'e çok samimi davranır, her geldiğinde iki üç saat yalnız konuşurlardı. Odalarına geçmeden önce Küçük alayın şeref defterine imza atardı. O defter incelenirse Küçük'ün ne sıklıkla ve hangi tarihlerde ziyarete geldiği ortaya çıkar”. Bu bilgiler ikilinin buluşması sıradan bir buluşma değil. Ama konumuz esas itibari ile de bu değil.

Esas konumuz, yukarıdaki 3 olayın arka planındaki ortaklık. Bu ortaklık “jandarma”dır. Şöyle özetleyelim;

Ergenekon Davaları ile ilgili iddianameleri okuduğunuzda karşınıza büyük ölçüde “jandarma” çıkıyor. 2003-2004 yılında atlattığımız dört darbe girişimde başrolü Jandarma Genel Komutanlığı (JGK) ve bu dönemde komutan olan Org. Şener Eruygur oynuyor. Veli Küçük Jandarma'dan emekli. Ali Öz jandarma komutanı. Jandarmanın bütün bu olaylarda bu kadar önde olması, sadece dönemin komutanı Org. Şener Eruygur'la, Veli Küçük'le, Ali Öz'le açıklamak mümkün mü?

Değil. Çünkü JGK'lığı gerek yasal gerekse operasyonel yapısı ile 'askeri' ve 'sivil' denetim arasında 'gri' alanda durmakta ve bu konumun yarattığı avantajları sonuna kadar kullanmaktadır.

Jandarmanın görev ve işlevi üzerine birkaç notu paylaşarak devam edelim. İlki jandarmanın yasadan kaynaklanan görev sahasının genişliği. İkincisi Güneydoğu'da 1980'lerin ortasından itibaren Kürt sorununu şiddetle çözme politikasında jandarmanın özel rolüdür. Bu rol içinde jandarma içinde oluşan 'özel' ve 'özerk' yapılar zaman zaman hiyerarşik yapı içinde zaman zamanda bu yapının dışına çıkarak bir çok hukuksuz operasyona imza atmışlardır. Bunu Susurluk Raporu'ndan, bunu faili meçhullerde, bunu son günlerde ortaya çıkan toplu mezarlardan öğreniyoruz. Üçüncüsü 28 Şubat sürecinde oluşturulan 'Batı Çalışma Grubu'unun Ergenekon sürecinde jandarma içinde 'Cumhuriyet Çalışma Grubu' olarak yeniden re-organize olmasıdır.

Hrant Dink cinayeti ile ilgili olarak jandarmanın karşımıza çıktığı bir başka olay da Pelitli beldesidir. Pelitli, Hrant Dink cinayetinin merkezi ve koordine edildiği yerdir. Belde Hrant Dink cinayetinin planladığı dönemde jandarma görev sahası içindedir. Ancak bu beldenin jandarmanın mı yoksa polisin mi denetiminde olması gerektiği konusunda ilginç bir detay söz konusudur. Paylaşalım.

1997'de Trabzon Güvenlik Kurulu'nda, Pelitli, Söğütlü beldeleri ile Çaykara ve Düzköy ilçelerinde jandarmanın yerini polise bırakılması kararı alınır. Trabzon Güvenlik Kurulu'nun bu kararına JGK, 23 Mart 1999 tarihinde; “Bahse konu yerlerin il merkezine yakın olduğu, meydana gelen her türlü olaylara anında müdahale edilmekte olduğu, emniyet asayiş yönünden bir problemin bulunmadığından Jandarma Genel Komutanlığı'nca polise devri uygun görülmemiştir ” yazısıyla Pelitli ve Söğütlü beldesini polise bırakmazken Düzköy ile Çaykara ilçelerinin devrine onay verilmiştir. Jandarmanın bu kararında EMASYA Protokolü'nün etkisi olduğu açıktır.

Ancak Pelitli'nin, polise devredilmesine yönelik AK Parti Trabzon milletvekillerinin girişimleriyle İçişleri Bakanlığı tarafından 2006 yılında tekrar girişimde bulunulmuştur. Beldede Hrant Dink cinayetinin planlayanları herkesin bildiği dönemde Trabzon Valiliği, 27 Eylül 2006 tarihinde jandarma ve polis sorumluluk alanlarının yeniden belirlenmesine yönelik komisyon kurulması için ilişkin olarak emniyet müdürlüğü, il jandarma alay komutanlığı ve belediye başkanlığına yazı yazdı. Komisyon il jandarma komutanlığı tarafından isim bildirilmediği için toplanamadı ve Pelitli fiilen jandarma sorumluluğunda kaldı. Garip bir ayrıntıda da, Trabzon şehir merkezine çok yakın olan Pelitli'de hem Polis Okulu hem de Polisevi bulunmasıdır. Buna rağmen Pelitli'nin polisin değil de jandarmanın sorumluluğunda olması dikkat çekiyor. Beldenin polise devri ancak 2008'de Resmi Gazete'de yayınlanan yasal düzeleme ile mümkün oldu.

Hem 2006 yılı hem de Veli Küçük ile Ali Öz'ün cinayetten yedi ay sonra buluşması bu noktada önem kazanıyor. 2006'da eski Jandarma Tuğgeneral Veli Küçük, İstanbul'da Hrant Dink öldürülmeden önce yargılandığı davaları fiziki olarak takip ederken, aynı dönemde Trabzon Jandarma İl Komutanı olan Ali Öz'de Hrant Dink'in öldürüleceği konusunda gelen istihbaratları hasıraltı ettiği iddia edilmektedir. İkilinin 2007'de Bilecik'te birden fazla üstelik saatler süren başbaşa görüşmeleri ve neler konuştuklarını tahmin etmek güç değil.

Sonuç olarak Ergenekon'dan Balyoz'a bütün bilgi ve belgeler, 'Jandarma'nın 1990'lardan bugüne olan süreçte kilit rolünü bir kez daha gözler önüne sermiştir. Adem Yavuz Arslan'ın ortaya çıkardığı 'resim' sadece 'Veli Küçük-Ali Öz' buluşması değil 'karanlık' bir geçmişin de belgesidir. Bu yüzden “jandarma” önemli diyoruz. Hükümetin güvenliği sivilleştirmesini önemli buluyoruz.

Birkaç soru sorarak bitirelim. 2006 yılında Veli Küçük ile Ali Öz arasında bir ilişki var mıydı? Varsa neydi?

Başbakan'ın “Dink suikastinin arkasındakı ana kumandada kim var?” sorusu şimdi daha önemli hale gelmedi mi?