Gölcük'te de Van'da da aynı acıyı hissettim

Ölüm biraz etten, kemikten ve kandan oluşan insanda ilk anlarında bir sarsılma, çaresizlik, üzüntü, mahcubiyet ve bir acizlik hali meydana getirir. Aynen Kabil'in haksız yere kardeşi mazlum Habil'i öldürdüğü ilk anındaki üzüntü, mahcubiyeti, sarsılmışlık, çaresizlik ve ağlama halinde olduğu gibi. Ama ölümün ilk anları bitikten hemen sonra, insan yaptıklarını meşrulaştırır, aklileştirir. Hepimiz kendimizden biliriz, hiç sevmediğimiz birinin bile ölüm döşeğindeki hali bizde bir gam, keder, üzüntü hali meydana getirir. Belli bir süre sonra geldiğimiz kültür, nefsimiz bu kişi veya insanlara karşı olan duygularımızı kışkırtır ve biz tekrar kendimiz oluruz. Aslında ölüm anındaki bu duygumuz gerçek insaniliğimizi ortaya çıkarır. Hani deprem, sel, fırtına gibi doğal afetler karşısında insanın ilk anlardaki çaresizlik halinde yalvardığı gerçek yaratıcıdır. Kur'an bunu çok mükemmel bir şekilde ifade ediyor.

“Karada ve denizde sizi gezdiren O'dur. Öyle ki siz gemide bulunduğunuz zaman, onlar da güzel bir rüzgârla onu yüzdürürlerken ve (tam) bununla sevinmekteyerken, ona çılgınca bir rüzgâr gelip çatar ve her yandan dalgalar onları kuşatıverir; onlar artık bu (dalgalarla) gerçekten kuşatıldıklarını sanmışlarken, dinde O'na 'gönülden katıksız bağlılar (muhlisler)' olarak Allah'a dua etmeye başlarlar: 'Andolsun eğer bundan bizi kurtaracak olursan, muhakkak sana şükredenlerden olacağız.' (Yunus: 22 Ali Bulaç Kur'anı Kerim Meali).

Geleneksel insanlar birine karşı olan tavırlarının yerinin ve zamanının olduğunu bilir ve olumlu ve olumsuz duygularını erteleyebiliyordu. Çünkü insanlarda arasındaki ilişkiler yüz yüzeydi, birincildi. Yani herkes “haddini bilme” (sînorê xwe zanîn)'yi biliyordu. Bilmiyorsa da toplum tavır, tutum ve davranışlarıyla haddini bildiriyordu ve toplum o kişiye bir konum biçiyordu. O kişinin kendisi de ve toplumun tüm bireyleri de o kişinin konumunu biliyordu.

Günümüzdeki sanal âlemin insanları bütün bağlarından çözülmüş, kendisini bağlayan hiçbir değer kalmadığından istediğini veya “içindeki öküzün” dediği her şeyi yapmaktan veya söylemekten beis görmez. Yaptıklarından dolayı kimin kırıldığını, incindiğini, yaralandığını düşünmez. Yani her yerve her söz onun ve içindeki öküzün davranma sahasıdır. Bu kültürle yetişen yeni yetme gençlik ve televizyonlarda arzı endam gösteren bu kuşak üyelerinin bilgileri, bilinçleri, kişilikleri bu sanal âlemin içinde oluşmaktadır. Çünkü bu kültürde yetişen bireyler söylediği sözün, yaptığı eylemin önünü, arkasını düşünmez. Her yerde içinden geldiği gibi sözünü söyler veya büyüklerin dediği gibi “evde söyleneni, dışarıda da söyler”. Evle ve dışarının farkını bilmez. Onun duygularını ve davranışlarını engelleyen hiçbir güç, değer yoktur.

Şimdi Müge Anlı'nın, “Her fırsatta küçücük çocuklar tarafından taş attırılan polisler, ilk olay yerine gelip müdahale edenlerdi. Mehmetçik de enkaz kaldırma çalışmalarında. Allah askerlerimize, polislerimize zeval vermesin. Onlara taş atanların elleri kırılsın. Canımız istediği zaman taş atıyoruz, kuş avlar gibi dağlarda vuruyoruz. Sonra bir şey olduğu zaman polis gelsin, mehmetçik gelsin diyoruz. Biraz da dengeleri kuralım. Zor günlerde canım cicim, sonra kuş avlar gibi avlamayalım. İnsanlar biraz da hadlerini bilsinler” sözlerini bu yeni kuşağın haddini bilmemezliği, sanal alemdeki pervasızlık haliyle oluşan kişiliklerinin davranışlarına yansıması olarak değerlendirebiliriz. Eğer medya veya kamuoyu sadece içindeki öküzün sesini dinleyen bu kişilere karşı bir tavır geliştirmezse belli bir süre sonra bu kişilerin eylem ve davranışları bir değer haline gelecektir. Yani derhal Müge Anlı'nın söylediklerinin toplumdaki bazı bireyler tarafından rol model olarak alınmaması için, kanuni müeyyidelerin devreye konulması gerekir. Ayrıca MügeAnlı'nın ekranı bir daha ırkçı amaçları için kullanması engellenmelidir. Çünkü ekranlardan hitap edeceği kişilerin sayısının fazla olmasının toplumda yaratacağı harabiyeti arttırmaktadır ve bu sebeple yapılan eyleminde müeyyidesinin yüksek oranda olması gerekir.

Irkçılık varlığa; kendini büyük görme ve haddini bilmemeyi öğretir veya dayatır. İlk ırkçı kişi bu vasıflarından dolayı şeytan olmuştur. Çünkü şeytan ırkçılık yapmaya başladığında haddini kaybetmiştir ve Allah'a karşı çıkmıştır. Bu karşı çıkışı bir meydan okumaya dönüşmüştür. Kur'an bu sahneyi şöyle anlatmaktadır: “Dedi ki: 'Ben, kuru bir çamurdan, şekillenmiş bir balçıktan yarattığın beşere secde etmek için var değilim.' Hicr: 33). Irkçının Türkü, Kürdü, Farsı olmaz. Kim ırkçılık yapmaya başladıysa kendisini üstün, ayrıcalıklı görmeye, diğerlerini kötü, çirkin, aşağılık ve saygı duyulmaya değer olmadığını öngörüsüne dayandırır.

Bir Kürd olarak yüreğimin titreyişinin, acısının, ızdırabının 1999 Körfez Depreminde de aynıydı, Van'daki depremde de aynıydı. Birisinin Kürt, Türk veya başka bir milliyetten olması önemsizdir, demiyorum. Herkes insanlık ölçüsünde halkını, milliyetini sevebilir.

Sonuç olarak, bir Kürd'le veya bir Türk'le karşılaşmamış, dostluk kurmamış, kişilerin birbirleri hakkındaki bu olumsuz davranışları devam edeceğe benziyor. Yani yıllarca Kürd'ü hakir görmüş bir zihniyetin oluşturduğu davranışları ortadan kaldırmak zordur. Aynı şekilde bir Türk'le dostluk kuramamış bir zihniyetle yetişmiş bir Kürd de depremin hemen akabinde polise saldırı düzenleyecek kadar alçalabiliyor. Son söz: Aslında Anadolu'da yaşayan tüm insanların, halkların ortak bir hikâyesi vardır. Hepimizin geçim, günlük yaşamdaki sıkıntılar, dostluk bakış açılarımız çok da farklı değildir. Van Depremin vefat eden ülkemin güzel insanlarının hepsine Yüce Allah'tan rahmet, yaralılara acil şifalar diliyorum ve geride kalanlara Rabbim sabırlar vesin.