İsrail hükümetinin acziyeti

Bütün dünyanın yakından izlediği ve üzerine yorumlar yaptığı İsrail odaklı olaylar, artık ülkelerin sergiledikleri ikili ilişkilerinde ötesine geçi-yor. İsrail'i tanıma zahmetine bile katlanacak tahammülü olmayanların çoğunluğunu oluşturduğu toplumlarda doğru bilgiyi, zaman ve hakikati anlamak oldukça önem arzetmektedir. Tüm bu olaylar yaşanırken bölgede toplumun siyasi olaylara tepkisiz kalması İsrail'in toplumsal yeni muhayyileye ihtiyaç olduğunu bir kez daha gözler önüne getiriyor.

Bedeviyette bir insanın dört şeye muhtaç iken, medeniyet içerisinde sayısız şeye muhtaçlık ve ihtiyaç hissetmesi acz-i beşeri kavramını akıllara getirmektedir. 'Acz' kelimesi 'güçsüzlük, güç yetirememek' anlamına gelirken beşeri sözcüğüyle beraber 'insanın aczi, güçsüzlüğü' anlamı da çıkarılabilmekte. Bu eksende bölge insanının yaşadığı acz ve çöküş ile birlikte siyasi irade de aynı bulguları göstermesi birey-devlet temellinde birtakım sıkıntılara yol açmaktadır. Bu sıkıntı İsrail'i, halk ve ülkeler düzeydeki yapısal sorunların çözümü için Türkiye ve Arap Dünya'sındaki mevcut gelişmeleri de doğru okuyarak paradigma değişimine gitmesine zorluyor. İsrail'in izlediği Türkiye politikalarını bugüne kadar siyasi ve askeri elit üzerinden yürütmesi ve aynı kanallar üzerinden temaslarda bulunması, Türkiye'nin değişen ve dönüşen toplumsal ve siyasi yapısıyla da bağdaşmamaktadır. Sivilleşen ve demokrasisini kurumsallaştırmaya çalışan, Ortadoğu halklarıyla bütünleşen Türkiye imajı ile mevcut paradigmalar üzerine ilişkilerinin düzeltilmesi elbette mümkün görülmemektedir. Bunu anlamayı başarabilen İsrail'in olası paradigma inşası ilişkileri düzeltebileceği gibi 'Değişen Ortadoğu'da Değişmeyen Ülke' tabularını da yıkabilir.

1917 Balfour Bildirisi ile İngiliz Dışişleri Bakanı'nın Filistin'de bağımsız bir İsrail devleti kurulması yönündeki adımları destekleyeceğini açıklamasıyla beraber dünyanın çeşitli yerlerinden gelen öncü Yahudi gruplarına (Aliyah), Filistin'deki konsolosluklarını himaye etmekle başlar. Arz-ı Mev'ud (vaat edilmiş topraklar) inancı çerçevesinde hareket eden siyonizmin liderlerinden Avusturyalı Theodor Herzl'in Filistin'deki tarım kolonisi kurmasıyla gelişen hikayede son durak dönemin padişahı II. Abdülhamit Han olmuştur. Ekonomisi iflası noktasına gelen Osmanlı'yı fırsat bilen T. Herzl'in gönderdiği elçiye II.Abdülhamit'in 'Bu vatan bana ait değil, milletime aittir ancak kanla verilir' cümlesi karşısında sırtını İngiltere ve Rusya'ya yaslayan Herzl'in devleti kuruluş sürecinde olan toplumsal fikir dönüşümünü yazdığı anılarda görebilmekteyiz. BM kararları ve aliyahlar (toplumsal göçler) sonrasında bölgede kurulan devletin kuruluş aşamasının bugüne kıyasla çok farklı olduğu söylenebilir. Siyonizmin kuruluş aşamasında bugüne geldiğimizde modern hayat içerisinde her toplumda olduğu gibi toplumsal dönüşüm yaşayan Yahudi gruplarının son örneğini geçtiğimiz haftalarda Tel Aviv'deki 'Sosyal Adalet' vurgusu yapan aktivistlerde görmüştük.

Herzl'den bu yana gelen ve bu topraklara yerleşen farklı İsrailli imajı, İsrail'i bir arada tutanın milliyetçilikten ziyade, sosyal adalet olduğunu bizlere göstermektedir. Son dönem hükümetinde milliyetçilik rüzgarı ile dünyaya korku tohumları eken devletin bu tutumundan ülke içerisindeki farklı katman ve inanç gruplarının rahatsız olduğu açık şekilde görülüyor. Yurtdışından gelen ve yerleşen Yahudiler ile siyonizmin yağıyla kavrulan normal (sabra) Yahudi profili, İsrail'de bir sonraki dönemde milliyetçilik yerine sosyal adalet vurgusu yapan demokrat grupları öne çıkardığı gibi, toplumsal grupları da birbirine düşürmektedir.

Doğu Avrupa ve Rusya'dan pazarlanan İsrail gruplarının başını Mavi Marmara davasında Türkiye'yi 'PKK ve Ermeni lobisine destek vermekle' tehdit eden Yisrael Beiteinu (Evimiz İsrail) Partisi lideri Avigdor Lieberman oluşturmaktadır. A.Lieberman esasen İsrail doğumlu bir Sabra (aslen) değil, 1958 yılında Moldova'nın başkenti Kşinyev'de dünya gelmiş burada bar garsonluğu yapmış ve 1990 yıllarında Azerbaycan radyolarında çalışmış, 20'li yaşlarda İsrail'e göç etmiş, Kudüs'te İbrani Üniversitesi'nde yüksek lisansını alan ve Siyonist Forumu denen platformda yöneticilik, gazetecilik ve radyoculuk deneyimlerinde bulunmuş, Likud Partisi'nin genel başkanlığından sonra, 1996-1997 senelerinden bu yana Binyamin Netanyahu'nun yanında çalışan bir Sovyet Yahudisi'dir. Lieberman gibi toplumsal tabanda göç sonrası sıkıntı yaşayan Yahudilerin, sabra olan Yahudilerle sorunlar yaşaması İsrail toplumundaki çöküşün en güzel örneklerinden biridir.

Türkiye ile gerginleşen ilişkilerin real-politik açıdan kendi çıkarına uygun olmayacağını gören İsrailli yetkili-ler her ne kadar Türkiye aleyhtarı söylemlerde bulunsalar da arka planda Türkiye ile tansiyonu azaltmak adına Mavi Marmara baskınının meydana getirdiği sorunu aşmaya çalışacaklardır. Bu görüşte olanların Sekizler kabinesinin özür için toplandığı dönemlerde koalisyonda bulunanları ikna için çalıştıkları görülüyordu.

Çeşitli hesaplar içerisinde olan İsrail koalisyonundaki hem şahin kanat hem de hükümet yetkilileri 'Türkiye istedi, özür diledik' imajı yaratmamak adına kesin bir dille özrün gelmeyeceğini Türk yetkililerine bildirmişti. İsrail'in bu akıl almaz gayri ciddi diplomasisi bölgede yaşanacaklara çok daha gebe gözüküyor. Solun amiral gemisi olan İsrail'in Haaretz Gazetesi'nin 'Özür dileyemeyen İsrail, 4 yaşındaki çocuk gibi' manşetiyle çıkması dış siyasetten öte içerideki halkın da hükümetten artık bezdiğini ortaya koymaktadır. Kısacası Mavi Marmara baskını sonrasında Türk-İsrail ilişkilerinde yeni paradigmaya gereksinim duyulmaktadır. Arap Dünyası'nın çalkantılı günler yaşadığı şu dönemde Türkiye'nin bölgedeki değişim imajını yakın gözlüklerle okuyamayan İsrail Devleti'nin enerjisini boş yere heba etmemesi gerekmektedir. Zira bu enerji Türkiye'nin bölgesellikten küreselliğe geçiş sancılarında yol kat etmesine imkân sağlayacaktır.