Katsayı adaletsizliği düzeltilmeli

Yıl 1997... Sekiz yıllık kesintisiz eğitimin genelde meslek liselerine, özelde ise İmam-Hatip liselerine darbe vuracağı endişesiyle Sultanahmet meydanında düzenlenen uyarı mitingine birkaç yüz bin kişi katılmış, ateşli konuşmalar yapılıyor. Özellikle İmam-Hatip camiasının büyük bir heyecanla yeri göğü inlettiği bir miting gerçekleşiyor. İnsanların demokratik taleplerini dile getirme açısından çok önemlidir mitingler... Ancak 28 Şubat sürecinin acımasız icraatları doğrultusunda yeni kurulan hükümete ilk iş olarak yaptırılan planlama da sekiz yıllık kesintisiz eğitim ve üniversite sınavlarındaki katsayı ayarlamaları oldu. Bu şekilde İmam-Hatip liseleri hem orta kısmı kapatılarak alttan, hem de üniversite sınavlarındaki katsayı ayarlamasından dolayı üstten budandı. Denildi ki, İmam-Hatip lisesi mezunları İlahiyat fakültelerini tercih ederlerse artı puan alacaklar, başka fakülteleri tercih ederlerse puanları kırılacak. Uygulama başladı. Diğer fakültelere gitmek isteyen öğrenciler mağdur oldular.

Bu gerçekten haksız bir uygulamadır. Kanaatimiz odur ki, yarışa aynı şartlarda başlatılan çocuklarımızın sonuçta farklı değerlendirmelere tabi tutulması acilen düzeltilmesi gereken büyük bir sorundur. Ben şahsen bir İlahiyat Fakültesi hocası olarak şunu bekliyordum: Nasıl olsa İmam-Hatip liseleri mezunlarının İlahiyat fakültelerine girişlerinde herhangi bir sıkıntısı yok; en azından bu uygulamanın bizim açımızdan kalitenin yükselmesi konusunda faydası olur. Çocuklar henüz İmam-Hatip liselerine başlar başlamaz kendilerini İlahi-yat fakültelerine endekslerler ve ona göre hazırlanırlar. Bu da beraberinde kalitenin artmasını getirir.

Fakat zaman içerisinde bu uygulama tüm meslek liselerine olduğu gibi İmam-Hatip lisele-rine de zarar verdi. İyi bir din eğitimi alıp sonra arzu ettiği herhangi bir fakülteye gitmek isteyen çocuklar önleri kesildiği için meslek liselerine gitmemeye başladılar. Önceden gitmiş olanlar ya da her şeye rağmen bu okullara gitmiş olanlar bin türlü meşakkate katlanarak yurt dışına gitti. O ülkelerde okumaya çalıştılar. Yani kendi ülkesinde istediği bölümü okuması engellenen çocuklarımız başka ülkelere gitmek zorunda kaldılar.

Ben bir ilahiyat fakültesi hocası olarak şu an itibariyle öğrenci aldığımız yegane okul olan İmam-Hatip liselerini gerçekten önemsiyorum. Cumhuriyet döneminin din-toplum ilişkileri açısından en önemli projelerinden birisidir bu okullar. Önemine binaen ta Atatürk zamanında açılmış, ancak yeterli öğrenci gelmediği için kapanmış, sonra gerek din öğretimine ve gerekse din hizmetlerinde görev yapacak elemanlara olan ihtiyaçtan dolayı 1950'den itibaren yeniden açılmaya başlanmıştır. İmam-Hatip liselerinde diğer liselerde okutulan bütün fen ve sosyal derslere ilave olarak meslek dersleri de okutulmaktadır. Dolayısıyla mezunları da medeniyetimizin asırlardan beri uyguladığı müspet bilimler ve manevi bilimleri gençlerine birlikte öğretme ve adeta iki kanatlı insanların mevcut olduğu bir toplum oluşturma geleneğine uygun yetişmektedirler. Yani gerek camide ve gerekse hatip olarak toplumun önüne geçecek bir imam-hatibin hem fen bilimlerinden hem de dini bilimlerin de içinde olduğu sosyal bilimlerden haberdar olması amaçlanmıştır. Bu amaca ne kadar ulaşılıyor ya da ulaşılamıyor, bu tartışılabilir, zaman zaman farklı okullarda kalitenin düştüğüne şahit olunabilir. Ancak bunun sebeplerinin araştırılıp, teşhis ve tedavisinin mümkün olduğu da bir gerçektir. Örneğin son yıllardaki problemin en büyük sebebi YÖK'ün uyguladığı katsayı adaletsizliğidir. Eğer bu adaletsiz uygulama düzeltilirse hem İmam-Hatip liselerindeki hem de diğer meslek liselerindeki kalite yükselecektir.

Şu an İmam-Hatip liselerine kayıtlar devam ediyor. Bu okullar İlahiyat fakültelerinin fideliğidir. Yani bizim öğrenci aldığımız okullardır.

Mezun olduktan sonra en hızlı iş bulma imkânına sahip fakülte İlahiyat fakülteleri ve tıp fakülteleridir. Çünkü ikisinde de açık çok büyüktür. İlahiyat fakülteleri mezunları Diyanet İşleri Başkanlığı'nın bütün kademelerinde belli bir süre içerisinde görev alabilmektedirler; imam, Kur'an kursu öğreticisi, vaiz, müftü, diyanetin merkez teşkilatlarında ve müftülüklerde memur olabiliyorlar. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dünyanın birçok ülkesinde gerçekleştirdiği din hizmetlerinde yine din görevlisi, ateşe, müşavir olarak görev alabilmektedirler. Ayrıca liselerde Din Kültürü öğretmeni ve İmam-Hatip liselerinde meslek dersleri öğretmeni olabiliyorlar. Dahası yurt içinde ve yurtdışında yüzlerce özel okulda öğretmen ve idareci olarak görev kendilerini beklemektedir. Gördüğünüz gibi mezunlarının istihdam alanı bu kadar geniş olan başka bir fakülte neredeyse yok gibidir.

Pratik bazı bilgiler vermekte fayda vardır. Diyanet İşleri Başkanlığı yetkililerinin yaptığı açıklamaya göre kurumdan her yıl 2500 civarında görevli çeşitli sebeplerle ayrılmaktadır. Bunların büyük çoğunluğunun ayrılık sebebi emekliliktir. Bu sayıya yakın bir miktarda da yeni kadrolar ihdas edilmektedir. Nüfusun arttığı oranda yeni ihtiyaçlar doğmaktadır. Ayrıca liselerde Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenleri ve İmam-Hatip liselerinde meslek dersleri öğretmenleri ihtiyacı her geçen yıl artarak devam etmektedir. Bu kurumların ihtiyaçları İlahiyat fakülteleri mezunlarıyla karşılanacaktır. Şu anki mezun potansiyelimizle ortaya çıkan açığı kapatmamız yıllar alacaktır.

Esasında İlahiyat fakülteleri sadece iş sahibi olmak için tercih edilecek bir fakülte değil, aynı zamanda sosyal bilimler alanının en zengin uygulamasının yapıldığı bir fakülte olma özelliği de taşımaktadır. Ülkemizin gençlerinin donanımlı bir üniversite mezunu olmasında İlahiyat fakültelerinin icra ettiği fonksiyon tartışılmaz bir öneme sahiptir. Vatanının herhangi bir köşesinde serbest çalışarak hayatını devam ettirmek isteyen bir gencimiz için bile İlahiyat fakültesini bitirmiş bir zenginlik ve birikim ile mesleğini devam ettirmesi, büyük bir avantajdır. Şu an ülkemizin ve dünyanın çeşitli yerlerinde bunun sayısız örneklerini görmekteyiz ve bu insanlarımızın daha önce bahsetmiş olduğum alanlarda çalışma yapmasalar bile "iyi ki İmam-Hatip lisesinde ve İlahiyat fakültesinde okumuşum" dediklerine şahit olmaktayız.

Din eğitimi ve öğretiminde ve din bilimleri sahasında akademik çalışma yapma faaliyetlerinde zeki ve çalışkan gençlere ihtiyacımız vardır. Geçmişte asırlarca hep böyle olmuştur. En zeki çocuklar din bilimleri ve tıp bilimleri sahalarına yönlendirilmişlerdir. Çünkü ikisi de toplumun en çok hassasiyet göstermesi gereken alanlardır. Zira "yarım hoca dinden, yarım doktor candan eder" sözü boşuna söylenmemiştir. Vatandaşlarımızdan beklentimiz, özellikle zeki ve çalışkan erkek çocuklarını İmam-Hatip liselerine yönlendirmeleridir.

Buradan YÖK Başkanlığı'na da seslenmek istiyorum: Sadece İmam-Hatip liselerinde değil, tüm meslek liselerinde yıllardan beri devam eden haksız katsayı uygulaması bu okullardaki kalitenin düşmesine sebep olmaktadır. Bu okulların en son tercih edilen okullar olmaktan kurtarılması için şu adaletsiz katsayı uygulamasından bir an önce vazgeçilmesi gerekmektedir. Hatta diğer liselerden de İlahiyat fakültelerine öğrenci gelebilmesi ve çeşitliliğin artması için gerekli düzenlemenin yapılması son derece önem arz etmektedir.

İstanbul'da bir fen lisesinin taban puanının 499,5 olduğunu görünce şaşırdığımı itiraf etmeliyim. Niçin bu okullara da böyle öğrenciler gelmesin. Mesela 499,5 taban puanla öğrenci alan liseden fakültemize öğrenci gelmesini ne kadar isterdim. Ama bugünkü şartlarda soruların tamamına yakınını yapsa da İlahiyat fakültelerini kazanmaları imkânsızdır. Tıpkı İmam-Hatip liseleri mezunlarının İlahiyat fakülteleri dışındaki fakülteleri kazanmalarının imkânsız olduğu gibi... Demek ki problemin çözülmesi için herkesin üzerine düşen görevi yerine getirmesi gerekir. Ben bir İlahiyat Fakültesi hocası olarak kendi fakültelerimizin toplumsal önemini vurgulamaya çalıştım. Bunun için özellikle zeki erkek öğrencilerin imam-hatip liselerini tercih etmelerini tekrar tavsiye ediyorum. Bu okullarımızdan mezun olmuş binlerce din görevlisinin, din kültürü öğretmeninin ve ilahiyat fakültesi öğretim elemanının tüm ilahiyatçıların kendi çocuklarından birini imam-hatip liselerine, oradan da ilahiyat fakültelerine göndermeleri, yetiştikleri okullarına vefa borçlarını ödemeleri adına büyük önem arz etmektedir. Daha da önemlisi Diyanet İşleri Başkanlığı'nın da gelecekte görevli sıkıntısı çekmemesi için gerekli tedbirleri alıp, erkek öğrencilerin İmam-Hatip liselerine yönlendirilmesi konusunda üzerine düşen görevi yapması gerekir. Aksi takdirde bahsettiğim sıkıntı çok yakında baş gösterecek gibi görünüyor. Hem vatandaşlarımızdan, hem kurumlarımızdan problemin çözümü noktasında gayret bekliyoruz.

*Prof.Dr. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı